میراث تاریخی، سرمایه‌ای مغفول در اقتصاد ملی است/ گردشگری باید «هوشمند، پیوسته و مردم‌محور» باشد

مرتضی افقه، اقتصاددان، با تاکید بر ظرفیت‌های چندلایه کشور در حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و اقتصاد محلی، گفت: جای‌جای ایران این توان را دارد که با برنامه‌ریزی علمی و صیانت دقیق از بافت تاریخی، به یکی از قطب‌های مهم گردشگری کشور تبدیل شوند و نقشی تعیین‌کننده در بهبود معیشت و توزیع عادلانه درآمد در منطقه خود ایفا کنند.

مرتضی افقه در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا، شوشتر را یکی از نمونه‌های کم‌نظیر هم‌نشینی تاریخ، فرهنگ، مذهب و طبیعت در ایران دانست و تاکید کرد: ظرفیت‌های گردشگری شوشتر صرفا محدود به یک بعد نیست؛ این شهر هم‌زمان واجد گردشگری تاریخی، مذهبی و تفریحی است و همین ویژگی، امکان توسعه پایدار و چندوجهی گردشگری را فراهم می‌کند.

این استاد اقتصاد با اشاره به اهمیت صیانت از بافت تاریخی شوشتر تصریح کرد: همواره تاکید کرده‌ام که هیچ‌کس نباید به بافت سنتی شوشتر دست بزند. اگر مالکی قصد فروش یا نوسازی دارد، میراث‌فرهنگی می‌تواند با خرید یا مرمت بنا، آن را احیا کند و در مقابل، برای مالک در نقطه‌ای دیگر مسکن جایگزین بسازد. هر یک از این خانه‌ها ظرفیت تبدیل‌شدن به اقامتگاه‌های گردشگری را دارند؛ تجربه‌ای که در شهرهایی مانند مشهد و برخی شهرهای تاریخی دیگر نیز با موفقیت اجرا شده است.

افقه با هشدار نسبت به پیامدهای گردشگری بی‌برنامه افزود: گردشگری نباید کور باشد؛ یعنی گروه‌هایی بیایند، فشار وارد کنند و بروند، بی‌آنکه ارزش افزوده‌ای پایدار برای شهر و ساکنان آن باقی بماند. گردشگری مطلوب، گردشگری هوشمند و پیوسته است؛ نه هجوم‌های مقطعی و فصلی مانند نوروز که گاه بیش از منفعت، آسیب به همراه دارد.

او گردشگری را «یک فرآیند نرم‌افزاری و فکری» توصیف کرد و گفت: توسعه گردشگری پیش از هر چیز نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، روایت‌سازی حرفه‌ای، معرفی درست ظرفیت‌ها و رونمایی‌های هدفمند است. بدون این عناصر، حتی غنی‌ترین میراث تاریخی نیز نمی‌تواند به موتور محرک اقتصاد محلی تبدیل شود.

این اقتصاددان با اشاره به جنبه‌های اقتصادی گردشگری اظهار داشت: گردشگری در ذات خود کالایی نسبتاً لوکس محسوب می‌شود و عمدتاً طبقات برخوردار متقاضی آن هستند، اما اگر درست طراحی و مدیریت شود، می‌تواند آثار توزیعی بسیار مثبتی داشته باشد؛ به‌ویژه در شهرهایی مانند شوشتر که سطح درآمد عمومی پایین‌تر از میانگین کشور است.

افقه تاکید کرد: گردشگری زمانی به افزایش واقعی درآمد مردم منجر می‌شود که همه شهروندان در فرآیند برنامه‌ریزی، اجرا و بهره‌برداری سهیم باشند و سرمایه‌گذاری‌های جانبی در حوزه خدمات، صنایع‌دستی، اقامت، حمل‌ونقل و خوراک شکل بگیرد.

وی در ادامه با اشاره به نمونه‌های موفق جهانی گفت: در برخی کشورها، شهرهایی بسیار کوچک سالانه میلیاردها دلار درآمد گردشگری دارند. در لندن، گردشگران از سراسر جهان صرفا برای تماشای یک مراسم کوتاه مقابل کاخ سلطنتی حضور می‌یابند یا در آکسفورد، بازدید از یک قلعه ۶۰۰ ساله به یک تجربه اقتصادی پایدار تبدیل شده است. این در حالی است که خوزستان و به‌ویژه شوش و شوشتر، دارای تاریخ چند هزار ساله‌اند، اما هنوز نتوانسته‌ایم این ظرفیت عظیم تمدنی را به شکوفایی اقتصادی پایدار پیوند بزنیم.

افقه در پاسخ به نگرانی‌ها درباره «اشباع گردشگری» در شوشتر تصریح کرد: به اعتقاد من، شوشتر هنوز فاصله زیادی با اشباع گردشگری دارد. این شهر آن‌گونه که باید شناخته نشده است. از میراث‌فرهنگی و تاریخ گرفته تا زبان، فرهنگ و طبیعت، همه ظرفیت‌ها همچنان بکر و دست‌نخورده‌اند و هم گردشگری داخلی و هم گردشگری خارجی می‌توانند با حفظ تازگی و اصالت، توسعه یابند.

انتهای پیام/

کد خبر 1404101300836
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha