امیر هوشنگ عارفیان، کوهنورد و پژوهشگر در یادداشتی نوشت: کوهستان علاوه بر اینکه نماد استقامت و استواری است نماد فرهنگی و آیینی و حتی افسانهای و جز باورهای مردم هر کشور محسوب میشود. وقتی به قله کوه میرسی معنویت و عظمت هستی را بیشتر درک میکنیم و باعث فروتنی و تواضع وگرایش به عرفان حقیقی میشود. این مهم از بعد معرفتی و اخلاقی قابل توجه است. مردان کوهستان دارای ارادهای قوی و طبعی لطیف و دوستدار طبیعت هستند و چون مادر به طبیعت ارج مینهند.
در کشوری مثل ایران که مشکل کم آبی بسیار جدی است تنها کوههای بلند و برفگیر به عنوان منبع اصلی و ذخیرهگاه برف و به طبع گرم شدن شریان رودهایی با آب شیرین و بزرگ مثل کرخه و دز و هزاران رود دیگر عمل میکنند. نیاز کشاورزی و محصولات استراتژیک مثل غلات، گندم و ذرت که نیاز روز افزون بشر به آنها قابل انکار نیست به وجود آب متکی هستند و این مهم را کوهها تا به حال به خوبی مدیربت کردهاند.
کوهها پتانسیل بالایی برای جذب گردشگران طبیعتگرد و همین طور در حوزه ژئوتوریسم دارند. کوهنوردی میتواند به عنوان اقتصاد سبز کمک بسیار زیادی به اقتصاد کشور بکند. به عنوان یک هممیهن وطندوست و یکی از اعضای خانواده بزرگ کوهنوردی، تخریب کوهها را جنایت در حق بشر میدانم. تخریب کوهستان و طبیعت مثل صنایع نیست که بشود بازسازی شود، بلکه نابودی طبیعت نابودی بشر را بدنبال دارد. طبیعت مثل استاد و مادر بشر است و انسان عاقل به مادر و استاد بیحرمتی نمیکند.
اما چه باید کرد که از تخریب طبیعت و کوهستان پرهیز شود؟ بیشک یا به دلیل خلاهای قانونی و یا عدم جدیت و برخورد قاطع و تشدید مجازات سنگین و همین طور زد و بندهایی که بین افراد سودجو و مسئولان و متولیان مربوطه صورت میگیرد شاهد تخریب و تعدی به حریم طبیعت هستیم. ضمن اینکه تشکلهای مردمنهاد زیست محیطی باید به عنوان متولیان راستین مورد حمایت قرار گیرند و بتوانند با شکایت به سیستم قضایی به سرانجام این تعدیها پایان دهند و قوه قضاییه نیز با قاطعیت بدون اغماض برخورد کند.
کوهها از دیر باز مامن بشریت و پناهگاه مردم بودهاند و حتی پیامبران به کوهها پناه برده و آن مکان را قدسی دانستهاند. درباره حضرت موسی(ع) و کوه طور، پیامبر معظم و غار حرا، اصحاب کهف و غاری که در آن اقامت داشتهاند داستانهای بسیاری نقل شده است. مثلا در کشور ژاپن، کوه فوجییاما، نماد معنویت و مکان قدسی و آیینی در بین مردم آن دیار دارد. بسیاری اسطورههای میهنی ما در کتب کهن در دامان البرز، زاگرس، دماوند، اشترانکوه، دنا زیستهاند و هنوز بعد از هزارهها نماد کوهستان و مردان کوه در شاهنامه طنینانداز است و الگوی نسل آیندهاند. همچنین در اردکان استان یزد، ناز بانو دختر دیگر یزدگرد به سمت جنوب یزد حرکت میکند و بعد از مدتی میگویند که در کوه «تیجنگ» غیب شده است و به یادش در آن محل زیارتگاهی به اسم زیارتگاه «پیر نارکی» ساخته میشود. یا در روایتهای تاریخی داریم که برای «مروارید» خدمه وفادار خانواده یزدگرد در کوه «هریشت» نیایشگاهی میشود و نزد زرتشتیان از قداست خاصی برخوردار است. یا برای نیک بانو، در دل کوه بنای پیر سبز یا همان زیارتگاه چک چک بنیان گذاشته میشود.
حفظ میراثفرهنگی وظیفه ملی و میهنی هر ایران دوستی است. کوهنوردان چون جز نخستین افرادی محسوب میشوند که طبیعت بکر را مشاهده میکنند گاه با مواریث تاریخی و طبیعی ارزشمندی روبرو میشوند که در ذهن هر دوستدار تاریخ و فرهنگی باقی میماند و درصدد حفظ آن برای نسلهای بعدی برمیآید. اما سال ۱۳۸۹ بود که در کوهپیمایی نوروزی خود در خوزستان دو سازه بزرگ سنگی مشاهده کردیم. این دو سازه در ارتفاع ۲ هزار متری از سطح دریا و در کنار صخرههای سربه فلک کشیده و درون گسترهای پر از درختان گردو، چنار، تاک، بید و انار قرار گرفته بودند. دیوارههای این سازه با سنگهای بسیار بزرگ بدون ملات بر هم استوار بودند. درهای ورودی هر دو سازه رو به شرق بوده و قطر هریک از دیوارها ۳ متر است. چهار کتیبه سنگی پیرامون این دوسازه قرار گرفته است که ارتفاع ۳ کتیبه دو متر و دیگری سه ونیم متر میباشد و این کتیبهها عمود بر زمین استوارند. کتیبهها مستطیل شکل بوده و در بخش بالایی پهنای بیشتری دارد و بر روی آنها طرح ستاره یا گل ششپر درون یک دایره دیده میشود. یک استخر دایرهای شکل سنگی و سه آسیاب آبی از دیگر یافتههای اطراف این سازه بود.
نادیده گرفتن میراثفرهنگی ضربه به هویت ماست که ممکن است آثار جبران ناپذیری در بر داشته باشد. جنگ و ناتو فرهنگی که مدام از سوی مسئولان بر روی آن تاکید میشود، همین در نظر نگرفتن بناهای تاریخی و تخریب آنان است که در سایه بی تدبیری مدیران موجب شده تا گرایش جامعه از حالت سنتی خارج شود و به سمت فرهنگ وارداتی بچرخد. ایران پر از مکانهای تاریخی است که میتوان از آنان نهایت استفاده را کرد. صنعت گردشگری یکی از منابع درآمدی با سود بالا است، اما علیرغم وجود آثار تاریخی و باستانی متفاوت و فراوان، استفادهای از این صنعت نمیشود که لازم است تا مسئولان مربوطه توجه بیشتری نسبت به این مسئله داشته باشند. همچنین آثار تاریخی میراثی ماندگار برای نسلهای آینده و شناخت بهتر و بیشتر گذشته خود هستند.
انتهای پیام/
نظر شما