محمدعلی ودود، عضو شورای هنر بنیاد ملی نخبگان در یادداشتی نوشت: نام پژوهشکده هنرهای سنتی یادآور زنجیره‌ای پیوسته از ستارگان تابناک آسمان فرهنگ وهنرهای سنتی ایران همچون محمدغفاری (کمال الملک) حسین طاهرزاده بهزاد، خاندان امامی، عیسی بهادری، ابراهیم قنبری مهر، محمودفرشچیان، و بسیاری دیگر از تاثیرگذاران این عرصه است که آثار و حتی ابزار کارشان هنوز در گنجینه این مجموعه نگهداری می‌شود.
این نهاد بانام مدرسهٔ صنایع مستظرفه توسط کمال‌الملک در سال ۱۳۲۹ قمری مطابق با ۱۲۸۹ خورشیدی در عمارت حوضخانه واقع در باغ نگارستان برای تدریس و توسعه نقاشی تأسیس شد.
در این مجموعه از سال ۱۳۰۲ خورشیدی، علاوه بر نقاشی، هنرهای دستی همچون منبت‌کاری، موزائیک‌سازی و قالی‌بافی هم تدریس می‌شد.
باگذشت ۱۰۳ سال از تاسیس این نهاد و فراز و فرودهای اداری، تغییر عنوان و انتقال آن از باغ نگارستان به ساختمان سازمان وقت میراث‌فرهنگی که اساسا به همین منظور طراحی وساخته شده بود، امروزه با نام پژوهشکده هنرهای سنتی به‌عنوان‌ قدیمی‌ترین نهاد رسمی تحقیق، توسعه و آموزش هنرهای ملی در آسیا، یکی از مهم‌ترین جلوه‌های میراث ناملموس فرهنگ وهنر ایران محسوب می‌شود که با وجود ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی استثنایی، کمتر مورد توجه قرار گرفته.
این مجموعه بی‌نظیر به‌عنوان موزه‌ای زنده در طول بیش از یک قرن امکان بازدید و فهم فرآیند طراحی خلق و پدید آوردن آثار هنری در رشته‌های مختلف هنرهای سنتی توسط اساتید هنرمندان و پیشه وران را برای علاقمندان و پژوهشگران فراهم آورده، و همواره به‌عنوان یکی از اهداف بازدید میهمانان خارجی در سطوح مختلف به منظور معرفی شگفتی‌های هنرهای ایرانی نقش آفرین بوده است.
از جمله ظرفیت‌های بالقوه بسیار مهم این مجموعه بهرمندی از شبکه سرمایه انسانی نخبه و برجسته‌ترین اساتید هنرهای سنتی است که بسیاری از آنها بطور مستقیم یا با واسطه، دانش آموخته و پرورش یافته این مجموعه هستند، هرچند که در دهه‌های اخیر کمتر از این ظرفیت استفاده شده است.
عمق اثرگذاری ماهیتی مجموعه پژوهشکده هنرهای سنتی را می‌توان در لزوم فعالیت متمرکز و ممتد یک نهاد رسمی علمی جهت گردآوری محتوا، تدوین طرح درس، طراحی روش تدریس ومتدهای آموزشی، طراحی آزمون و پایش و جهت دهی کیفی وکمی به امر آموزش هنرهای ملی دانست که باید تأمین کننده نیاز نهادهای آموزشی مانند وزارت علوم، سازمان آموزش و پرورش، وزارت کار و... باشد.
نهادهای فرهنگی حاصل هزاران سال تلاش پیشینیان در پاسخ به نیازهای انسانی است، باید امانت‌دار میراث آیندگان باشیم، از همین رو با پیشنهاد تشکیل پرونده ثبت این نهاد باسابقه در فهرست میراث ناملموس کشور که شاید بتوان گفت آخرین و تنها پایگاه متمرکز و شایسته هنرهای ملی و هنرمندان هنرهای سنتی و صنایع‌دستی است که سابقه‌ای بیش از بسیاری کشورهای آسیا و جهان دارد، بتوان امیدوار بود در آینده نزدیک با تقویت ساختار و باز تعریف هوشمندانه اهداف و ماموریت‌ها و حسن توجه به این میراث ارزشمند ضمن تقویت آن، شاهد حفظ، توسعه و نقش‌آفرینی هر چه بیشتر پژوهشکده هنرهای سنتی در سطح ملی، بین‌المللی و تاریخ هنر باشیم.
این شعر از نظامی گنجوی به خوبی تصویر گر شرایطی است که  فقدان چنین نهادی را گوشزد می‌کند:

خاک زمین جز به هنر پاک نیست
وین هنر امروز درین خاک نیست
گر هنری سر ز میان برزند
بی‌هنری دست بدان درزند
کار هنرمند به جان آورند
تا هنرش را به زبان آورند...

حرف آخر اینکه پژوهشکده هنرهای سنتی سرو کاشمر فرهنگ و هنر ایرانی است که باید از گزند روزگار، سوء نیت و ناآگاهی و تصمیمات سطحی حفظ شود و با باز یابی جایگاه پیشین خود، به کانون شناسایی، توانمندسازی و بکار گیری نخبگان هنرهای ملی کشور با هدف توسعه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و فنی هنرهای ملی تبدیل شود.

انتهای پیام/