مجتبی گهستونی، روزنامه‌نگار و دبیر سرویس نخبگان و سمن‌های میراث آریا در یادداشتی نوشت: اهواز، شهری با تپش رود کارون و ریشه‌های تاریخی عمیق، دارای بافت و معماری ارزشمندی است که پرونده ثبت ملی آن، گواه بر اهمیت بی‌بدیلش در سطح کشور است. این بافت، نه تنها شامل بناهای کهن، بلکه مجموعه‌ای پویا از میراث مدرن نیز هست؛ بناهایی که در گذر زمان، تحولات اجتماعی، فرهنگی و معماری شهر را منعکس کرده و ارزش تاریخی خود را حفظ کرده‌اند.

کالبد تاریخی اهواز، با ساختار محلات قدیمی و خیابان‌های پرپیچ‌وخم خود، داستانی از همزیستی و پویایی را روایت می‌کند. در این میان، رود کارون به عنوان عنصری کلیدی در منظر شهری، نقشی حیاتی ایفا می‌کند. توجه به ارزش‌های این رودخانه، نه تنها به زیبایی بصری شهر می‌افزاید، بلکه ارتباط فرهنگی و تاریخی ساکنان با آن را تقویت می‌کند. حفظ حریم و منظر کارون، بخشی جدایی‌ناپذیر از حفاظت از هویت اهواز است.

هرچند بافت و معماری اهواز به طور کلی واجد ارزش ثبت ملی است، اما ضرورت دارد تمام بناهای ثبت ملی شده، با دقت و رویکردی اصولی مرمت و ساماندهی شوند. در کنار این، باید به بناهای واجد ارزش که در اختیار سازمان‌های دولتی و نهادهای مختلف قرار دارند نیز توجه ویژه‌ای شود. کلیه بناهای تحت تملک آموزش و پرورش، راه‌آهن، دانشگاه، گمرک، بانک ملی، سیلو و سایر سازمان‌ها، باید مورد بهره‌برداری مناسب قرار گرفته و از تخریب یا فرسودگی آن‌ها جلوگیری شود. این بناها، بخشی از تاریخ اداری و اقتصادی شهر را نمایندگی می‌کنند.

علاوه بر بناهای منفرد، حفاظت از کلیه بافت‌های سازمانی که هرکدام بخشی از تاریخ اجتماعی و اقتصادی اهواز را بازتاب می‌دهند، امری حیاتی است. این بافت‌ها شامل نیوساید، منازل مسکونی کارون، منازل شرکت تصفیه شکر، و منازل سازمانی ژاندارمری حصیرآباد می‌شوند.

در خیابان‌های مهمی چون خیابان کاوه، خیابان امام خمینی، خیابان طالقانی، خیابان شریعتی، خیابان ۲۴ متری و خیابان ۳۰ متری، عناصر تاریخی فراوانی پراکنده شده‌اند که نیازمند توجه هستند. در کنار بناهای شناخته شده، مساجد مانند مسجد طالب‌زاده، مسجد مرعشی، مسجد حاج علوان، کلیساها از جمله کلیسای ارامنه سورپ مسروپ اهواز و کلیسای مارشمعون، مندی صابئین مندایی، همایشگاه و نیایشگاه زرتشتیان در کیانپارس و امانیه و همچنین انجمن آشوریان اهواز، همگی گواه بر تنوع فرهنگی و همزیستی ادیان در این شهر در طول تاریخ هستند. این بناها و مراکز، میراث مشترک فرهنگی ما محسوب می‌شوند و حفاظت از آن‌ها، پاسداشت هویت چندفرهنگی اهواز است، هرچند برخی از این مساجد هنوز به طور رسمی در فهرست آثار ملی ثبت نشده‌اند. خانه‌های تاریخی ارزشمند بسیاری نیز در این مناطق وجود دارند که هرکدام داستانی منحصر به فرد از گذشته را بازگو می‌کنند.

ضعف در مدیریت شهری، نباید باعث خالی شدن این میراث ارزشمند از معنای اصیل خود شود. حفاظت از بافت تاریخی اهواز، نیازمند نگاهی جامع است که شامل همه عناصر تاریخی، چه آن‌هایی که ثبت ملی شده‌اند و چه آن‌هایی که واجد ارزش هستند اما ثبت نشده‌اند، باشد. این امر مستلزم شناسایی دقیق، مستندسازی، مرمت اصولی و برنامه‌ریزی برای کاربری‌های مناسب جهت حفظ پویایی این بافت گرانبها است.

بر مسئولان شهری و مردم واجب است که با همکاری و درک اهمیت این میراث، برای حفاظت از کالبد تاریخی اهواز، از جمله بناهای مذهبی، فرهنگی، خانه‌های تاریخی، و همچنین بافت‌های سازمانی و منظر ارزشمند رود کارون، کوشا باشند تا این هویت غنی به نسل‌های آینده منتقل شود.

انتهای پیام/