محمدهادی طهرانی‌مقدم، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان در یادداشتی نوشت: پرونده ثبت جهانی آسبادهای ایران با همکاری استان‌های سیستان وبلوچستان، خراسان‌رضوی و خراسان جنوبی در حال نهایی شدن است.

توفیق شد در جمعی تخصصی و ارزشمند برای بررسی مقدمات ثبت جهانی آسبادهای ایران حضور داشتم و گزارش اقدامات صورت گرفته در این خصوص را ارائه کردم. میراثی کم‌نظیر که نه تنها نماد نبوغ فنی و دانش بومی ایرانیان در بهره برداری از انرژی های تجدیدپذیر است بلکه روایتگر تعامل هوشمندانه انسان با اقلیم سخت و کم آب شرق ایران در طول قرن هاست.

آسبادهای شرق ایران را باید یکی از برجسته ترین نمونه‌های فناوری بومی در حوزه مهندسی محیط معماری اقلیمی و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی دانست. این سازه‌ها در سیستان که با اتکا به بادهای ۱۲۰ روزه شکل گرفته‌اند از کهن‌ترین آسیاب‌های بادی محسوب می‌شوند و نمونه‌ای ممتاز از سازگاری جوامع انسانی با شرایط اقلیمی خاص مناطق خشک و نیمه خشک به شمار می‌روند.

امروزه اهمیت آسبادها تنها در ارزش تاریخی و معماری آنها خلاصه نمی‌شود. در شرایطی که جهان به سمت توسعه پایدار و استفاده از انرژی‌های پاک حرکت می‌کند آسبادهای ایران به عنوان نمادی از بهره‌گیری هوشمندانه از انرژی باد می‌توانند الگویی الهام‌بخش برای معرفی دانش بومی ایرانی در عرصه جهانی باشند.

این سازه‌ها نشان می‌دهند که نیاکان ما قرن‌ها پیش از ظهور فناوری‌های مدرن، اصول بهره برداری پایدار از منابع طبیعی را به شکلی عملی و کارآمد به کار گرفته بودند.

ثبت جهانی این میراث ارزشمند، صرفاً یک دستاورد ثبتی نخواهد بود؛ بلکه فرصتی برای حفاظت عملی، مرمت اصولی، احیای دانش سنتی مرتبط با آسبادها، توسعه پژوهشهای بین رشته ای و تقویت گردشگری فرهنگی در شرق کشور خواهد بود. همچنین این اقدام می‌تواند زمینه ساز توسعه اقتصادی جوامع محلی و افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت میراث فرهنگی و فناوری های بومی شود.

در این مسیر همکاری سه استان خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سیستان وبلوچستان از اهمیت راهبردی برخوردار است. موفقیت پرونده ثبت جهانی آسبادهای ایران نیازمند رویکردی یکپارچه مبتنی بر مستندسازی دقیق، پژوهش‌های علمی، حفاظت پایدار و مشارکت جوامع محلی است.

خوشبختانه در جلسه ای که به همت علی دارابی قائم‌مقام وزیر میراث‌فرهنگی با میزبانی استاندار خراسان‌رضوی در مشهد مقدس برگزار شد اراده‌ای مشترک میان استان‌های درگیر این پرونده شکل گرفت که می‌تواند پشتوانه‌ای ارزشمند برای دستیابی به این هدف ملی باشد.

انتهای پیام/