پدرام کرکبودی مدیرعامل شرکت توسعه روستایی شانهتراش استان مازندران در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا با اشاره به روند تشکیل پرونده ثبت جهانی ۸ روستا اظهار کرد: پس از تکمیل و بارگذاری پرونده، طبیعی است که نواقصی از سوی کارشناسان مطرح شود. ما نیز هماکنون در حال پیگیری این موارد هستیم تا بتوانیم امتیازات لازم را برای ثبت جهانی روستای شانهتراش به دست آوریم.
او افزود: اجرای کامل طرحهای پیشبینیشده برای روستا، راهاندازی زیرساختهای گردشگری و تکمیل پروژههای تعریفشده در حوزه بافت تاریخی و منظر روستا از جمله اقداماتی است که به صورت فشرده در دستور کار قرار دارد. تلاش ما این است که در کوتاهترین زمان ممکن، سطح آمادگی روستا را به حداقل ۷۰ تا ۸۰ درصد استانداردهای مورد انتظار کارشناسان میراث فرهنگی و نهادهای بینالمللی برسانیم.
صیانت از بافت تاریخی؛ اولویت نخست در مسیر جهانیشدن
مدیرعامل شرکت توسعه روستایی شانهتراش با تأکید بر اهمیت حفاظت از هویت معماری روستا گفت: یکی از چالشهای جدی در مسیر ثبت جهانی، موضوع ساختوسازهای جدید و بعضاً مغایر با بافت تاریخی روستاست. بخشی از این ساختوسازها مربوط به سالهای گذشته است، اما در مواردی نیز بناهای جدید با الگوی نامتناسب احداث شدهاند.
او ادامه داد: از زمان آغاز جدیشدن بحث جهانیشدن، حدود دو سال پیش، با همکاری دهیاری و اهالی روستا استشهاد محلی تهیه شد تا ساختوسازها در چارچوبی مشخص و هماهنگ با بافت سنتی انجام شود. با این حال، محدودیتهای قانونی و اجرایی وجود دارد و بدون همراهی جدی دستگاههای استانی و ملی، امکان کنترل کامل فراهم نیست.
به گفته کرکبودی، در حال حاضر مصوبه داخلی شورای روستا مبنای عمل قرار گرفته و نما و منظر خانههای نوساز باید مطابق با الگوی بومی طراحی و اجرا شود.
مدیرعامل شرکت توسعه روستایی شانهتراش تصریح کرد: رویکرد ما جلوگیری از توسعه عمودی و ساخت بناهای چندطبقه ناسازگار با هویت روستاست. ما معتقدیم روستا باید روستا بماند و قرار نیست به شهر تبدیل شود.
گردشگری ارگانیک؛ برنامهای ۱۵ تا ۲۰ ساله
او با اشاره به آغاز طرح گردشگری ارگانیک از سال ۱۳۹۷ گفت: توسعه روستایی فرآیندی زمانبر است و هیچجای دنیا برنامههای توسعهای در کوتاهمدت به نتیجه نمیرسد. ما یک برنامه ۱۵ تا ۲۰ ساله تعریف کردهایم و اکنون حدود ۶ تا ۷ سال از آغاز این مسیر میگذرد.
کرکبودی با بیان اینکه بخشی از اهداف محقق شده است، افزود: حفظ بافت روستا، ایجاد اشتغال، صیانت از محیط زیست و منابع طبیعی و جلوگیری از فروش زمینهای کشاورزی از مهمترین اهداف ماست. حتی اگر دو یا چند خانوار به روستا بازگردند و مهاجرت معکوس شکل بگیرد یا اقتصاد چند خانوار احیا شود، این برای ما یک موفقیت محسوب میشود. این مسیر تدریجی است و نمیتوان انتظار تغییرات صددرصدی در کوتاهمدت داشت.
افزایش ظرفیت اقامتی و مشارکت مردمی
مدیرعامل شرکت توسعه روستایی شانهتراش با اشاره به توسعه زیرساختهای اقامتی روستا اظهار کرد: پیش از سال ۱۳۹۷ حدود ۱۵ واحد اقامتی در روستا فعال بود، اما امروز این تعداد به حدود ۵۰ واحد رسیده است. همچنین ۸ واحد بومگردی جدید ایجاد شده که بخش قابل توجهی از آنها مراحل اخذ مجوز را طی کردهاند.
او افزود: در سال گذشته حدود ۳۰ هزار اقامت در روستا ثبت شده که نشاندهنده رشد قابل توجه گردشگری در منطقه است.
به گفته کرکبودی، بخش زیادی از اهالی روستا اکنون در چرخه گردشگری، صنایعدستی و عرضه محصولات بومی مشارکت دارند. جمعیت ثابت روستا در زمستان حدود ۷۰ خانوار است و مشاغل اصلی مردم نیز عمدتاً دامداری است.
احیای آیینهای کهن؛ از «دادوش» تا «مالوبینی»
یکی از محورهای مهم فعالیتهای فرهنگی در روستای شانهتراش، احیای آیینهای سنتی و بومی بوده است. کرکبودی در اینباره گفت: دو آیین شاخص روستا شامل «دادوش» و «مالوبینی» ثبت و احیا شدهاند.
مدیرعامل شرکت توسعه روستایی شانهتراش درباره آیین «داریوش» توضیح داد: این آیین مربوط به دامداران منطقه است که در فصل بهار دامهای خود را به فردی معتمد بهعنوان سرگالش میسپارند. در یک روز مشخص، میزان تولید شیر دامها اندازهگیری و ثبت میشود و فرآیند تحویل محصولات دامی به شکل آیینی برگزار میشود.
او افزود: آیین «مالوبینی» نیز به پشمچینی گوسفندان مربوط است و همهساله برگزار میشود. برخی آیینهای دیگر نیز در حال طی مراحل ثبت ملی هستند و تلاش شده است این رویدادها علاوه بر کارکرد سنتی، به ظرفیت گردشگری نیز تبدیل شوند.
خانه خلاق؛ برندینگ و آموزش صنایعدستی
کرکبودی از راهاندازی «خانه خلاق» بهعنوان یکی از اقدامات مهم در حوزه صنایعدستی یاد کرد و گفت: این مرکز با هدف مدیریت جمعی تولید، آموزش، بستهبندی و عرضه محصولات بومی ایجاد شده است.
به گفته او، تولیدات روستا از جمله چوبتراشی، شانهتراشی، قلاببافی، چادرشببافی و سایر صنایعدستی با نام و نشان تولیدکننده و برند «شانهتراش» عرضه میشود. این اقدام علاوه بر تقویت هویت محلی، امکان بازاریابی پایدار و بازگشت مشتریان را فراهم میکند.
مدیرعامل شرکت توسعه روستایی شانهتراش افزود: در خانه خلاق، آموزشهای تخصصی نیز ارائه میشود تا فعالیتها تنها به یک کاربری محدود نشود و مهارتهای متنوع در میان اهالی گسترش یابد.
الگوسازی برای توسعه روستایی
کرکبودی در بخش دیگری از سخنانش به حمایتهای ملی از طرح گردشگری ارگانیک اشاره کرد و گفت: از سال ۱۳۹۸ با ورود نهادهای ملی و بینالمللی و حمایت معاونت اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، این طرح تقویت شد و با بهرهگیری از مشاوران تخصصی، مسیر توسعه بهصورت علمی و مرحلهبهمرحله پیش رفت.
مدیرعامل شرکت توسعه روستایی شانهتراش تأکید کرد: شانهتراش بهصورت اتفاقی وارد این مسیر نشده، بلکه پشت این حرکت، مطالعات و دانش تخصصی قرار دارد. هدف ما این است که این روستا بهعنوان پایلوت توسعه پایدار معرفی شود و تجربه آن در سایر روستاها نیز قابل استفاده باشد.
او در پایان خاطرنشان کرد: هر زمان که جلوی آسیب گرفته شود، خود یک منفعت است. ما خوشحالیم که امروز توانستهایم در برابر ساختوسازهای نامتجانس بایستیم و زیباسازی منظر بومی روستا را در اولویت قرار دهیم. شانهتراش مسیر خود را برای جهانیشدن آغاز کرده و با مشارکت مردم و حمایت دستگاهها، این مسیر با جدیت ادامه خواهد داشت.
انتهای پیام/
نظر شما