احمد آزادی، عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان‌شناسی کشور در جریان سفر کاری به استان کهگیلویه و بویراحمد،روز شنبه چهارم مرداد ماه ۱۴۰۵ در گفتگو با خبرنگار میراث آریا با اشاره به اهمیت راهبردی محوطه‌های باستانی این استان، نتایج کاوش‌های علمی در تپه «بی‌بی‌زلیخایی» را تشریح کرد و این محوطه را کلید درک فرآیند نوسنگی‌گرایی در منطقه دانست.

آزادی با تبیین جایگاه این پژوهش در نقشه باستان‌شناسی ایران گفت: کاوش‌های انجام شده در تپه بی‌بی‌زلیخایی بخشی از یک پروژه ۵ ساله با رویکرد «پرسش‌محور» است؛ این طرح تحت عنوان «فرآیند نوسنگی‌گرایی در منطقه کهگیلویه» برای پژوهشگاه میراث فرهنگی و پژوهشکده باستان‌شناسی تعریف شده و مراحل اجرایی آن در سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۴۰۳ عملیاتی شده است.

عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان‌شناسی کشور هدف غایی این مطالعات را فراتر از کشف آثار کالبدی دانست و افزود: هدف اصلی از کاوش‌های این محوطه، پی بردن به ماهیت جوامع سنگ‌گرا در منطقه، بازسازی دقیق معیشت اقتصادی و همچنین استحصال نمونه‌های آزمایشگاهی جهت تاریخ‌گذاری مطلق محوطه بوده است.

اثبات قدمت ۱۰ هزار ساله سکونت در کهگیلویه

آزادی با اعلام یک دستاورد بزرگ علمی در این پروژه تأکید کرد: بر اساس کاوش‌های میدانی و مطابق با نمونه‌های تاریخ‌گذاری شده، اکنون با قاطعیت می‌توان اعلام کرد که این محوطه و منطقه کهگیلویه، دست‌کم از نیمه اول هزاره هشتم پیش از میلاد مسیح، مسکونی بوده است.

عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان‌شناسی کشور تصریح کرد: این تاریخ‌گذاری، جایگاه منطقه کهگیلویه را در مطالعات دوران پیش از تاریخ ایران تثبیت کرده و نشان‌دهنده تداوم زیست انسانی در این پهنه جغرافیایی از حدود ۱۰ هزار سال قبل است.

یافته‌های شاخص؛ از ابزار سنگی تا بقایای گیاهی

احمد آزادی در ادامه به تشریح یافته‌های مادی این کاوش پرداخت و بیان کرد: مهم‌ترین یافته‌های به‌دست آمده از تپه بی‌بی‌زلیخایی، شمار زیادی از دست‌ساخته‌های تراش سنگی است؛ این یافته‌ها که «ریزتیغه‌محور» هستند، ابزارهای شاخص دوره نوسنگی را در خود جای داده و از تکنولوژی پیشرفته جوامع آن دوران حکایت دارند.

عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان‌شناسی کشور افزود: افزون بر ابزارهای سنگی، نمونه‌های گیاهی و بقایای جانوری ارزشمندی نیز در جریان کاوش‌ها به‌دست آمده است؛ این یافته‌ها در واقع قطعات پازل ما برای بازسازی سیستم معیشتی و الگوی تغذیه‌ای ساکنان اولیه این منطقه به شمار می‌روند.

بازسازی الگوی معیشت و اهلی‌سازی

آزادی با اشاره به نتایج مطالعات آزمایشگاهی بر روی بقایای زیستی گفت: مطالعات اولیه انجام شده بر روی بقایای جانوری نشان می‌دهد: استفاده از بزها و احتمالا گوسفند اهلی، بخشی از نظام معیشتی پایدار ساکنان این محوطه بوده است.

عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان‌شناسی کشور خاطرنشان کرد: همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد بهره‌گیری از گیاهان و میوه های وحشی که منابع آن‌ها امروزه نیز در چشم‌انداز طبیعی اطراف محوطه قابل مشاهده است، بخش دیگری از سیستم پیچیده معیشتی ساکنان این تپه تاریخی را تشکیل می‌داده است.

احمد آزادی در پایان خاطرنشان کرد: تپه بی‌بی‌زلیخایی نه تنها یک محوطه باستانی، بلکه یک آزمایشگاه زنده برای شناخت تحولات دوران نوسنگی در زاگرس است؛ تداوم این پژوهش‌ها می‌تواند ابهامات موجود در خصوص چگونگی گذار جوامع از شکارگری به کشاورزی و دامپروری را در جنوب غرب ایران برطرف نماید.

انتهای پیام/