به گزارش خبرنگار میراث آریا، پیروز حناچی روز شنبه در نشست شورای راهبردی میراث فرهنگی استان قزوین که با حضور استاندار قزوین، مشاور وزیر میراث فرهنگی و اعضای شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی برگزار شد، اظهار کرد: به جرات میتوانم بگویم که با توجه به شناختی که از اکثر بافتهای تاریخی شهرهای ایران دارم، مثل محله آخوند قزوین را در هیچ جای دیگری ندیدهام.
وی ادامه داد: متاسفانه با احداث محور ۴۵ متری، این مسیر را از وسط محله آخوند عبور دادیم، در حالی که میتوانستیم این کار را انجام ندهیم و به شکل دیگری با این بافت تاریخی برخورد کنیم و امروز نیز با تبعات چنین تصمیماتی مواجه هستیم.
شهردار سابق تهران افزود: به جرات میگویم خانههای تاریخی موجود در محله آخوند از جمله بناهایی هستند که نمونههای مشابه آنها در کشور بسیار کم است و این خانهها به دلیل انطباق با شرایط طبیعی، قدمت تاریخی و ویژگیهای معماری خود، حرفهای بسیاری برای گفتن دارند. قزوین در تمام طول تاریخ ایران اثرگذار بوده و حتی نام آن نشاندهنده پیشینه و قدمت بسیار طولانی این شهر است.
وی افزود: وجود آثار و نشانههایی از تمدنهای پیش از اسلام و همچنین آرامگاه پیامبران بنیاسراییل در این منطقه نشان میدهد که قزوین پیش از میلاد مسیح نیز دارای تمدن و پیشینه تاریخی بوده و قطعاً قدمت آن بسیار بیشتر از آن چیزی است که امروز میشناسیم.
شهردار سابق تهران با بیان اینکه قزوین در مقطعی از تاریخ به نوعی فراموش شده بود، گفت: قزوین ظرفیت بسیار بالایی دارد اما به نظر میرسد در دورهای از تاریخ این ظرفیتها کمتر دیده شده و اکنون این شهر در حال پیدا کردن دوباره جایگاه خود است.
حناچی در ادامه با اشاره به نقش مرحوم کازرونی در حفظ و مرمت برخی آثار تاریخی قزوین اظهار کرد: لازم میدانم یادی از مرحوم کازرونی داشته باشم، چراکه قزوین و بهویژه مجموعه صدرالسلطنه، مدیون ایشان است.
وی افزود: زمانی که مرحوم کازرونی از وزارت مسکن جدا شد و مسئولیت دیگری بر عهده گرفت، برای بازدید به قزوین آمد و از مجموعه صدرالسلطنه نیز بازدید کرد.
شهردار سابق تهران ادامه داد: ایشان در آن زمان همکاران خود در وزارت مسکن را مجبور کرد زمین مورد نیاز در اطراف بازار قزوین خریداری و برخی کاربریها و بناها جابهجا شود تا زمینه برای مرمت صدرالسلطنه فراهم شود و امروز این مجموعه به یکی از سرمایههای مهم و ارزشمند شهر قزوین تبدیل شده است.
حناچی با اشاره به ظرفیتهای مذهبی و معماری قزوین گفت: مسجد جامع قزوین یکی دیگر از ظرفیتهای بزرگ تاریخی این شهر است و این مسجد که قدمت آن به دوره عباسی بازمیگردد و در دوره سلجوقی نیز توسعه پیدا کرده، از نظر معماری و تاریخی در جایگاهی قرار دارد که میتوان آن را با مسجد جامع اصفهان مقایسه کرد.
وی تصریح کرد: متاسفانه به اندازه مسجد جامع اصفهان روی مسجد جامع قزوین کار نکردهایم و این بنا به اندازه شایستگی خود معرفی نشده است.
شهردار سابق تهران با اشاره به ثبت جهانی منظر فرهنگی الموت اظهار کرد: ثبت منظر فرهنگی الموت توجه ما را بیش از گذشته به طبیعت این منطقه جلب میکند و باعث میشود موضوع را فقط از منظر یک اثر تاریخی مورد توجه قرار ندهیم.
حناچی افزود: در منظر فرهنگی، رابطه انسان با محیط طبیعی و همچنین محیط مصنوعی که انسان ایجاد کرده، مورد توجه قرار میگیرد و این نگاه میتواند در برنامهریزی برای آینده قزوین نیز بسیار موثر باشد.
وی در ادامه خطاب به استاندار قزوین گفت: با توجه به حضور استاندار و توجهی که امروز به این موضوع وجود دارد، میخواهم تأکید کنم که مرکز تاریخی شهر قزوین نیز این پتانسیل را دارد که در فهرست میراث جهانی ثبت شود.
حناچی ادامه داد: همانطور که مرکز تاریخی یزد ثبت جهانی شده و کرمانیها به دنبال ثبت جهانی مرکز تاریخی شهر خود هستند و شیراز نیز با وجود برخی مشکلات از چنین ظرفیتی برخوردار است، تهران نیز با وجود مجموعههایی مانند کاخ گلستان و بازار از این ظرفیت استفاده کرده است.
وی تصریح کرد: قزوین نیز از ظرفیت ثبت جهانی مرکز تاریخی خود برخوردار است و چالشها و موانعی که در سطح جهانی برای چنین پروندهای وجود دارد، در قزوین آنچنان جدی نیست و فقط نیازمند برنامهریزی دقیق و پیگیری مستمر است.
ثبت جهانی آغاز یک جریان تحولآفرین برای اقتصاد و گردشگری قزوین است
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با تأکید بر ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی قزوین گفت: ثبت جهانی یک اثر پایان کار نیست، بلکه آغاز فرآیندی برای معرفی ظرفیتهای منطقه در سطح بینالمللی، جذب گردشگر، ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی است.
پیروز حناچی، عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در این نشست اظهار کرد: موضوع ثبت جهانی میراث فرهنگی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و کنوانسیون میراث جهانی یونسکو با هدف حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی ارزشمند جهان شکل گرفته است.
وی با اشاره به روند شکلگیری کنوانسیون میراث جهانی افزود: یکی از اتفاقات مهمی که در شکلگیری این رویکرد بینالمللی مؤثر بود، جابهجایی مجموعه تاریخی ابوسمبل در مصر در پی ساخت سد اسوان بود؛ اقدامی که نشان داد حفاظت از میراث فرهنگی صرفاً یک موضوع داخلی نیست و آثار ارزشمند تاریخی میتوانند متعلق به جامعه جهانی تلقی شوند.
حناچی ادامه داد: ایران نیز از کشورهای فعال در حوزه ثبت جهانی است و اگرچه در مقاطعی روند ثبت آثار با وقفه مواجه شد، اما از دهه ۸۰ این روند دوباره شتاب گرفت و با وجود محدودیتهای جدید، ایران توانسته است مجموعه قابل توجهی از آثار تاریخی و طبیعی خود را در فهرست میراث جهانی به ثبت برساند.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی با بیان اینکه ثبت جهانی، یک اثر را از سطح محلی و ملی به سطح جهانی ارتقا میدهد، تصریح کرد: زمانی که یک اثر در فهرست میراث جهانی قرار میگیرد، دیگر صرفاً متعلق به یک شهر، منطقه یا کشور نیست، بلکه جامعه جهانی نسبت به حفاظت از آن حساسیت و مسئولیت دارد.
وی تأکید کرد: ثبت جهانی ابتدای کار است و نه پایان آن؛ این اتفاق میتواند یک جریان تحولآفرین ایجاد کند که نتیجه آن معرفی ظرفیتهای فرهنگی، افزایش گردشگری، ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی منطقه باشد.
حناچی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در بهرهگیری از ظرفیت میراث جهانی اظهار کرد: در بسیاری از کشورها آثار ثبت جهانی سهم قابل توجهی در اقتصاد گردشگری دارند و حتی بر تولید ناخالص داخلی و اشتغال اثرگذار هستند.
وی افزود: معمولاً پس از ثبت جهانی، روند پایش و ارزیابی آثار ادامه پیدا میکند و گزارشهای دورهای درباره وضعیت حفاظت و مدیریت اثر تهیه و به یونسکو ارائه میشود؛ بنابراین ثبت جهانی تعهدات جدیدی را نیز برای کشورها به همراه دارد.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی با اشاره به ظرفیتهای تاریخی قزوین گفت: این استان از جایگاه ویژهای در تاریخ و فرهنگ ایران برخوردار است و آثار و بافت تاریخی آن ظرفیت بسیار بالایی برای معرفی در سطح ملی و بینالمللی دارد.
حناچی با بیان اینکه بافت تاریخی قزوین در برخی بخشها ویژگیهای کمنظیری دارد، اظهار کرد: به جرأت میتوان گفت در بسیاری از شهرهای تاریخی ایران، نمونهای مانند محله آخوند قزوین کمتر دیده میشود؛ محلهای که دارای خانهها و بناهای تاریخی ارزشمند است و باید در برنامههای حفاظت و توسعه شهری مورد توجه جدی قرار گیرد.
وی با انتقاد از برخی مداخلات عمرانی در بافتهای تاریخی گفت: در گذشته اقداماتی مانند عبور برخی معابر از میان بافتهای تاریخی انجام شده که میتوانست با رویکردهای متفاوتی دنبال شود. امروز باید از تکرار چنین اتفاقاتی جلوگیری و حفاظت از هویت تاریخی شهر را در برنامهریزیهای شهری لحاظ کرد.
حناچی همچنین به ظرفیتهای تاریخی مسجد جامع قزوین اشاره کرد و گفت: مسجد جامع قزوین از بناهای بسیار ارزشمند معماری ایران است و از نظر تاریخی و معماری ظرفیت مقایسه با بناهای شاخصی همچون مسجد جامع اصفهان را دارد، اما هنوز آنگونه که شایسته است معرفی و شناسانده نشده است.
وی افزود: ثبت منظر فرهنگی میتواند نگاهها را از یک بنای منفرد فراتر ببرد و ارتباط میان انسان، محیط طبیعی و محیط ساختهشده را مورد توجه قرار دهد؛ موضوعی که برای قزوین میتواند فرصت مهمی در مسیر معرفی ظرفیتهای تاریخی، طبیعی و فرهنگی استان باشد.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی خاطرنشان کرد: شهر تاریخی قزوین نیز مانند برخی شهرهای ایران از ظرفیتهای لازم برای قرار گرفتن در مسیر ثبت جهانی برخوردار است و تحقق این هدف نیازمند برنامهریزی، هماهنگی دستگاههای مسئول و حفاظت جدی از بافت تاریخی است.
حناچی با اشاره به نقش قزوین در تاریخ هنر و معماری ایران گفت: بررسی آثار تاریخی در مناطق مختلف جهان نشان میدهد هنرمندان ایرانی، از جمله معماران و هنرمندان تبریزی، شیرازی و اصفهانی، در دورههای مختلف تاریخی تأثیر گستردهای بر هنر و معماری مناطق دیگر داشتهاند و این موضوع نشاندهنده ظرفیت بالای فرهنگی و هنری ایران است.
وی همچنین بر ضرورت توجه به صنایع دستی و هنرهای در حال فراموشی تأکید کرد و گفت: اگر برای حفظ و احیای این هنرها برنامهریزی نکنیم، بخشی از میراث ناملموس کشور به تدریج از بین خواهد رفت و لازم است در کنار حفاظت از بناها و محوطههای تاریخی، برای انتقال دانش و مهارتهای سنتی به نسلهای جدید نیز اقدام شود.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی در پایان با اشاره به ظرفیت اقتصادی میراث فرهنگی و گردشگری اظهار کرد: میراث فرهنگی و گردشگری علاوه بر ارزشهای هویتی و فرهنگی، ظرفیت بالایی برای توسعه اقتصادی و اشتغال دارد و در برخی کشورها سهم این حوزه از تولید ناخالص داخلی به حدود هشت درصد میرسد.
حناچی تأکید کرد: با توجه به ظرفیتهای گسترده قزوین، توجه هدفمند به میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی میتواند زمینهساز شکلگیری اقتصاد گردشگری و ایجاد فرصتهای جدید اشتغال در استان باشد.
انتهای پیام/
نظر شما