سرانداز، محصول ذهنی بافندگان گلیم بختیاری

سرانداز به‌عنوان یکی از تولیدات صنایع‌دستی و هنرهای سنتی چهارمحال و بختیاری محصول تفکر ذهنی بافندگان گلیم بختیاری و گره زدن بر تار و پود نقش‌های اصیل است.

میراث‌آریا: سرانداز نامی است که بر روی نوعی گلیم لُری (بختیاری) گذارده‌اند که در واقع همان فرش بدون پُرز است که برای تار و پود آن از پنبه، پشم، ابریشم کُرک استفاده می‌شود.

استفاده از رنگ‌های سفید، سبز، آبی، قرمز و زرد در بافت سرانداز همواره مورد توجه بافندگان و مورد پسند مشتریان قرار می‌گیرد.

طرح‌های مورد استفاده برای بافت انواع سراندازها در چهارمحال و بختیاری محصول تفکر و تراوش ذهنی بافندگان این دیار است.

این نوع گلیم با نام محلی رِندی، در مناطق روستائی و عشایری چهارمحال و بختیاری به ویژه در شهرستان‌های اردل، لردگان و برخی نقاط فارسان بافته می‌شود.

بافت سرانداز به‌شیوه‌ای منحصربه‌فرد صورت می‌گیرد و در واقع حلقه واسطی بین گلیم و قالی به‌شمار می‌رود.

این نوع گلیم در برخی استان‌های کشور با نام‌های مختلف نیز بافته می‌شود، به‌عنوان مثال در استان آذربایجان با نام ورش، در استان کرمان با نام شیریکی پیچ و در استان فارس با نام گلیم سوزنی مرسوم است.

نقش‌های سراندازبافی چهارمحال و بختیاری ذهنی است

رئیس اداره آموزش و حمایت از تولید اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری گفت: طرح‌ها و نقش‌های سرانداز (رندباف) اغلب به‌طور ذهنی از نسل‌های گذشته سینه به سینه نقل شده است.

جهانبخش ترکی تأکید کرد: طرح‌های سراندازبافی اغلب از فرهنگ، آداب، سنت‌ها و طبیعت اطراف الهام گرفته‌اند.

او افزود: در سراندازبافی چهارمحال و بختیاری از طرح‌هایی همچون گل‌برفی، چهارتکه، گل‌خورجین، چله‌چنگ، چنگ و طرح‌های شکسته هندسی بهره‌گیری می‌شود که معروف‌ترین آن در استان طرح‌های قیصری است.

ترکی تصریح کرد: یکی از نکات قابل توجه در بافت و تولید سرانداز این است که این گلیم را به‌صورت پشت می‌بافند.

او یادآور شد: در سراندازبافی، بافنده از پشت طرح مورد نظر شروع به بافت می‌کند و تا پایان بافت قسمت روی کار خود را نمی‌تواند ببیند.

رئیس اداره آموزش و حمایت از تولید اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری اضافه کرد: این مهم از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این نوع بافت است که در کمتر جایی نظیر آن دیده می‌شود و از امتیازهای آن به‌شمار می‌رود.

او گفت: هم‌اکنون بافندگان مناطق روستایی و عشایری شهرستان اردل از توابع چهارمحال و بختیاری قادر هستند طرح‌های قالی را بر روی سرانداز ببافند که نشان از ذوق و استعداد ذاتی مردم این منطقه دارد.

ترکی تأکید کرد: کارشناسان صنایع‌دستی و هنرهای سنتی چهارمحال و بختیاری در سال ۱۳۶۴ با بررسی انجام شده بر دستبافت‌های روستائی و عشایری استان متوجه نوعی خورجین متعلق به طایفه اولاد حاج علی شدند.

او افزود: این خورجین از سه تکنیک بافت شامل قالی‌بافی، گلیم‌بافی و رندی‌بافی تشکیل شده بود و از آن به بعد رندی‌بافی بر روی زیراندازی به‌نام سرانداز شکل گرفت.

رئیس اداره آموزش و حمایت از تولید اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: این استان هم‌اکنون ۱۲ هزار و ۵۰۰ هنرمندی صنایع‌دستی و هنرهای سنتی دارای مجوز دارد که از این تعداد شش هزار نفر فعال هستند.

او یادآور شد: بافته‌های داری مانند فرش‌بافی، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی و قالی‌بافی، چوقابافی، نمدمالی، کلاه‌مالی، گیوه‌دوزی، سرمه‌دوزی، منبت‌کاری، سفال‌گری، خورجین‌بافی، بافت سیاه‌چادر، قفل‌سازی، حجاری، گره‌چینی، احجام فلزی خاتم و مشتقات آن‌ها از مهم‌ترین رشته‌های صنایع‌دستی و هنرهای سنتی شهری، روستایی و عشایری چهارمحال و بختیاری است.

ترکی اضافه کرد: حمایت از هنرمندان فعال در رشته‌های صنایع‌دستی و هنرهای سنتی شهری، روستایی و عشایری چهارمحال و بختیاری از مهم‌ترین اولویت‌های اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به‌شمار می‌رود.

انتهای پیام/

کد خبر 1405052601950
دبیر مرضیه امیری

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha