میراث‌آریا: تن‌پوش‌های محلی رنگین‌کمانی (لباس‌های محلی) در چهارمحال و بختیاری را می‌توان جزو اصیل‌ترین، هنری‌ترین و زیباترین پوشش‌های مردم ایران و حتی جهان دانست که در سطح کشور و دنیا مورد توجه توریست‌های داخلی و خارجی قرار می‌گیرد.

تن‌پوش‌های رنگین‌کمانی اقوام در چهارمحال و بختیاری با بهره‌گیری از پارچه‌ها، نخ‌ها، پولک‌ها و تزئین‌های صورتی، سبز، قرمز، نارنجی، بنفش، آبی، زرد و سفید همواره جلوه‌ای از هنر و تمدن ایرانی را به نمایش می‌گذارد و چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کند.

مردان و زنان بختیاری، قشقایی و اقوام فارس عشایری، روستایی و شهری ساکن در شهرستان‌های ۱۲ گانه چهارمحال و بختیاری از سال‌های بسیار دور توانسته‌اند با هنرمندی خود، تن‌پوش‌های رنگین‌کمانی خاصی را تولید و اصالت این لباس‌ها را تا روزگار کنونی حفظ کنند.

قدمت تن‌پوش‌های محلی چهارمحال و بختیاری متعلق به دوران صفویه است

رئیس اداره آموزش و حمایت از تولید اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری گفت: تن‌پوش‌های محلی در این استان متعلق به دوران صفویه است.

جهانبخش ترکی تأکید کرد: مردان و زنان اقوام مختلف بختیاری، قشقایی و فارس ساکن در مناطق مختلف چهارمحال و بختیاری همچنان از تن‌پوش‌های اصیل محلی خود استفاده می‌کنند.

او افزود: تن‌پوش‌های محلی رنگین‌کمانی در چهارمحال و بختیاری به دو گروه لباس‌های مردانه و زنانه تقسیم‌بندی می‌شود که تن‌پوش‌های محلی مردان بختیاری شامل کلاه‌نمدی، شلوار گشاد، چوقا، گیوه، شال و پاپیچ است.

ترکی تصریح کرد: البته این تن‌پوش در چهارمحال و بختیاری برای تمامی قومیت‌ها یکسان است ولی در نحوه به‌کارگیری مواد اولیه تفاوت دارد.

او یادآور شد: به‌عنوان نمونه افراد متمول بختیاری از کلاه‌های کُرکی بلند موسوم به کلاه‌خسروی یا شلوار گشاد (دبیت حاج‌علی‌اکبری) و چوقا کیارسی از ممتازترین انواع آن استفاده می‌کنند اما در طبقات پایین‌تر جامعه، استفاده از مواد اولیه ارزان‌تر رواج دارد.

رئیس اداره آموزش و حمایت از تولید اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری اضافه کرد: تن‌پوش‌های محلی زنان بختیاری که رنگین‌کمانی زیبا و منحصربه‌فرد از رنگ‌های طبیعی را نمایش می‌دهد، از دوران گذشته تاکنون در بُرش دوخت و طراحی تغییری نداشته اما نوع پارچه مورد نیاز آن متفاوت است.

او گفت: بهره‌گیری از رنگ‌های صورتی، سبز، قرمز، نارنجی، بنفش، آبی، زرد و سفید در تن‌پوش‌های محلی زنان چهارمحال و بختیاری نمادی از طبیعت سرسبز، دست‌نخورده و زیبای این استان چهارفصل به‌شمار می‌رود.

ترکی تأکید کرد: البته توجه به این نکته مهم ضرورت دارد که تهیه تن‌پوش‌های محلی در چهارمحال و بختیاری به‌ویژه لباس بانوان با توجه به مرغوبیت پارچه و نوع هنرصنعت‌های استفاده شدن در آن مانند گل‌دوزی، سکه‌دوزی، منجوق‌دوزی، ملیله یا سرمه‌دوزی دارای قیمت‌های متفاوت است.

او افزود: تن‌پوش‌های محلی زنان بختیاری شامل شولار (شلوار)، یل (کت کوتاه)، جُوِه (پیراهن)، جلیقه، لچک (کلاه) و مِینا (روسری) است.

رئیس اداره آموزش و حمایت از تولید اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: شولار (showlar) یا شلوار قِری که بیشتر از پارچه‌های مخمل به‌طول هفت تا هشت متر تهیه می‌شود که این مقدار پارچه را با مهارت و ذوق خاصی چین می‌دهند تا به اندازه دور کمر شخص مورد نظر شود.

او یادآور شد: بلندای این شلوار تا روی پا است و می‌توان دامن آن را با یراق‌های رنگی تزئین کرد.

ترکی اضافه کرد: یل (Yal) کُت کوتاهی است که به‌جای پیراهن بر تن می‌کنند و آن را از پارچه‌های گران‌قیمت تهیه می‌کنند و پائین آن دارای چین و پلیسه است.

او گفت: زنان متمول جامعه بختیاری به‌واسطه ارتباط با شهرهای بزرگ و حتی کشورهای خارجی و اروپایی این کُت را به‌جای جُوِه (پیراهن) برای خود انتخاب کرده‌اند و در واقع کُت وجه تمایزی بین زنان متمول و زنان کم‌درآمد بوده است.

رئیس اداره آموزش و حمایت از تولید اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری تأکید کرد: جُوِه (Joveh) یا پیراهن از پارچه‌های الوان (رنگی) و زری بوده دارای برش ساده و بلندای آن تا بالای زانو بوده، در طرفین هم دو چاک بلند داشته و آستین آن بلند است.

او افزود: جلیقه بر روی پیراهن پوشیده و بیشتر از پارچه‌های مخمل تهیه و روی آن با سنگ‌های رنگی نیمه‌قیمتی و یا پولک و منجوق رنگی تزئین می‌شود.

ترکی تصریح کرد: لَچَک (Lachak) یا کلاه با دو بند زیر گلو بسته می‌شود و بیشترین تزئین آن از سنگ‌های رنگی قیمتی و نیمه‌قیمتی یا سرمه‌دوزی است.

او یادآور شد: پوشش لَچَک به گونه‌ای بوده که جلوی موها مشخص است، روی سر قرار می‌گیرد و مقداری از موها را از زیر گلو به بیرون می‌گذارند که به آن تُرنه (Torneh) می‌گویند.

رئیس اداره آموزش و حمایت از تولید اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری اضافه کرد: مِینا (Meina) یا روسری از پارچه‌های حریر (ژُرژت) با پوششی به طرز خاص تهیه می‌شود.

او گفت: بستن مِینا روی لچک یکی از مهارت‌های زنان بختیاری است و برای زیبایی بیشتر روی مِینا را با پولک و منجوق‌های رنگی زینت می‌دهند.

انتهای پیام/