به گزارش خبرنگار میراثآریا، هفتمین نشست از سلسلهنشستهای «سهشنبههای موزهاندیشی» روز سهشنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵ در سالن کنفرانس دانشگاه هنرهای اسلامی ایرانی استاد محمود فرشچیان برگزار شد.
در آغاز این نشست، لیلا خسروی، مدیرکل موزهها و دبیر نشست، با اشاره به اهمیت تداوم سلسلهنشستهای «سهشنبههای موزهاندیشی»، بر ضرورت گفتوگو و تبادل نظر میان حوزه موزه و سایر عرصههای فرهنگی، هنری و اقتصادی تأکید کرد و تنوع موضوعات این سلسلهنشستها را فرصتی برای طرح دیدگاههای تخصصی و شکلگیری همکاریهای جدید دانست.
در ادامه، مریم جلالی دهکردی، دکتری مدیریت و برنامهریزی فرهنگی و معاون سابق صنایعدستی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، با تمرکز بر پیوند میان میراث فرهنگی، موزهها، صنایعدستی و بازار، ظرفیت آثار موزهای را فراتر از کارکرد صرفاً حفاظتی و نمایشی آنها مورد توجه قرار داد.
او با طرح مفهوم «از شیء موزهای تا محصول خلاق»، آثار موزهای را منبعی برای دانش، مهارت، هویت و روایت و همچنین بستری برای طراحی و نوآوری دانست و بر ضرورت ایجاد پیوند میان موزهها، هنرمندان، طراحان، صنایعدستی و بازار تأکید کرد.
جلالی همچنین احیای فنون سنتی، ایجاد ارزش افزوده فرهنگی، برندینگ و هویت مکانی، گردشگری فرهنگی و توسعه اقتصاد خلاق را از ظرفیتهای مهم این حوزه برشمرد و بر نقش روایتپردازی و بازاریابی در معرفی میراث فرهنگی تأکید کرد. استفاده از فناوریهای نوین، روایت دیجیتال و ظرفیت فروشگاههای آنلاین موزهها نیز از دیگر موضوعاتی بود که در این بخش مورد توجه قرار گرفت.
در ادامه، سجاد محمد یارزاده، رئیس دانشگاه هنرهای اسلامی ایرانی استاد محمود فرشچیان، با تشریح رسالت دانشگاه و ظرفیت کمیتههای تخصصی آن، به فعالیت ۹ کمیته تخصصی در دانشگاه اشاره کرد و موضوع حقوق مادی و معنوی هنرمندان و شناسنامهدار کردن آثار هنری را از جمله محورهای فعالیت این کمیتهها برشمرد.
او همچنین به طرح استفاده از بارکد برای آثار هنری اشاره کرد که امکان دسترسی به اطلاعات اثر و هنرمند را فراهم میکند و احیا و راه اندازی کارگاههای هنری با حضور استادکاران شناختهشده را از دیگر ظرفیتهای دانشگاه دانست.
یارزاده بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه با موزهها و وزارت میراث فرهنگی تأکید کرد و گفت بازدید از موزهها باید بیش از گذشته در برنامه آموزشی دانشجویان و استادان قرار گیرد. او همچنین با اشاره به ظرفیت موزهها برای ایجاد درآمد، بر استفاده از بسترهای دیجیتال و وبسایت موزهها برای توسعه خدمات و درآمدهای آنلاین تأکید کرد.
دکتر طیبه عزتاللهینژاد، عضو هیئت علمی و مدیر پژوهشکده هنر پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز در بخش نخست سخنان خود با مرور روند تاریخی شکلگیری نظام حفاظت از میراث فرهنگی و موزه در ایران، به پیوند میان «ودایع ملی»، میراث فرهنگی و ساختارهای دولتی اشاره کرد و قانون حفظ آثار ملی مصوب ۱۳۰۹ را از نقاط عطف این روند دانست.
او در ادامه با طرح موضوع حکمرانی در حوزه میراث فرهنگی، موزهها و صنایعدستی، دو الگوی حکمرانی توسعهگرا و تابآورانه را مورد توجه قرار داد و گفت توسعه و تابآوری در تقابل با یکدیگر نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند و باید به سمت «توسعه تابآور» حرکت کرد.
عزتاللهینژاد تغییر نقش نهادها از ناظر به مجری، تسهیلگر و کارآفرین، مشارکت پژوهشگران، هنرمندان و جوامع محلی، تنوعبخشی به منابع مالی، کاهش وابستگی به بودجه دولتی و توسعه مشارکتهای عمومی ـ خصوصی را از الزامات این رویکرد دانست و بر بهرهبرداری هوشمندانه از بناها و اموال تاریخی و تقویت حکمرانی چندذینفعی تأکید کرد.
او همچنین با ترسیم چشمانداز آینده موزهها، بر ضرورت حرکت از موزه به عنوان «انبار اشیا» به سوی مراکز گفتوگو و تعامل اجتماعی تأکید کرد و میراث فرهنگی را سرمایهای پویا دانست که میتواند در پیوند با نوآوری، صنایعدستی و بازار، نقش مؤثرتری در توسعه ایفا کند.
در بخش دیگری از نشست، دکتر مهدی خانکه، پژوهشگر هنرهای صناعی و استاد دانشگاه، با تأکید بر ظرفیتهای مهارتمحور دانشگاه، بر ضرورت استفاده بیشتر از توان علمی، آموزشی و عملی دانشگاهها در حوزه میراث فرهنگی و موزهها تأکید کرد.
او با اشاره به تجربه بازدید از موزههای مختلف در سفرهای بینالمللی، به تفاوت نگاه به مجموعههای موزهای در ایران و برخی دیگر از کشورها از جمله مصر پرداخت و گفت در بسیاری از موزهها، آثار نگهداریشده لزوماً آثار شاخص و نفیس هنری نیستند، در حالی که در ایران نگاه گنجینهای به موزهها پررنگ بوده و بسیاری از آثار موزهای به دلیل ارزش تاریخی، هنری، نفاست و منحصر به فرد بودن، جایگاه ویژهای دارند.
خانکه همچنین بر ضرورت گسترش ارتباط میان دانشگاه و وزارت میراث فرهنگی و تداوم نشستها و همکاریهای مشترک تأکید کرد و استفاده از ظرفیت استادان و دانشجویان را در حوزههای تخصصی میراث فرهنگی ضروری دانست.
در پایان، در ادامه، سیدامین مویدی اصفهانی، پژوهشگر و مدرس حوزه حکمرانی هنر و صنایع خلاق و مشاور برنامهریزی و نظارت راهبردی معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تمرکز بر مفهوم حکمرانی در هنر و صنایع خلاق، بر ضرورت عبور از الگوهای سنتی مدیریت و تصدیگری و حرکت به سوی حکمرانی مشارکتی تأکید کرد. او نقش دولت را صرفاً در حمایت مستقیم و تأمین بودجه ندانست و بر سیاستگذاری، تنظیمگری، ایجاد زیرساخت و تسهیل فعالیت هنرمندان، بخش خصوصی، نهادهای مدنی و سایر ذینفعان تأکید کرد.
مویدی همچنین بازار و بازارسازی را از حلقههای مهم زنجیره اقتصاد هنر دانست و بر ضرورت ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان آثار هنری و صنایع خلاق با بازارهای داخلی و بینالمللی تأکید کرد. او شناخت بازار و مخاطب، توسعه شبکههای عرضه و بازمهندسی سازوکارهای حکمرانی را از الزامات پایداری اقتصادی هنر و صنایع خلاق برشمرد و گفت ایجاد توازن میان نقش دولت، ظرفیتهای بخش خصوصی و جامعه مدنی میتواند به شکلگیری حکمرانی مؤثرتر و توسعه این حوزه کمک کند.
در مجموع، مباحث مطرحشده در این نشست بر ضرورت پیوند میان موزه، دانشگاه، میراث فرهنگی، صنایعدستی، فناوری و بازار تأکید داشت؛ رویکردی که در آن موزهها و میراث فرهنگی علاوه بر وظیفه حفاظت و انتقال میراث به نسلهای آینده، میتوانند به بستری برای نوآوری، اقتصاد خلاق، توسعه صنایعدستی و تعامل اجتماعی تبدیل شوند.
انتهای پیام/
نظر شما