ایزگام‌دشت؛ روایت چند هزار ساله تداوم تمدن در غرب مازندران را آشکار می‌کند/ شواهدی از ۳۶۰۰ سال استقرار انسانی

محوطه باستانی ایزگام‌دشت در غرب مازندران، با شواهدی از عصر مفرغ تا دوره اسلامی، در سومین فصل کاوش‌های باستان‌شناختی بار دیگر به کانون مطالعات تخصصی درباره پیشینه تاریخی و فرهنگی این منطقه تبدیل شده است؛ پژوهش‌هایی که با تمرکز بر سالیابی مطلق، مطالعات ژنتیکی و شناخت بخشی از گورستان، زمینه را برای کاوش‌های گسترده‌تر و شکل‌گیری سایت‌موزه این محوطه فراهم می‌کند.

به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، محمدرضا خلعتبری، سرپرست هیأت کاوش محوطه باستانی ایزگام‌دشت، با اشاره به جایگاه این محوطه در مطالعات باستان‌شناختی غرب مازندران گفت: ایزگام‌دشت از محوطه‌های کلیدی باستانی این منطقه به شمار می‌رود که شواهد حاصل از کاوش‌های انجام‌شده در سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۴۰۲، تصویری از تداوم حضور و استقرار جوامع انسانی در این محوطه طی دوره‌های مختلف تاریخی ارائه می‌دهد.

او افزود: بر اساس نتایج سالیابی کربن ۱۴، حضور جوامعی از عصر مفرغ میانی، در بازه ۱۶۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد، دوره‌های آهن، در بازه ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ پیش از میلاد، و همچنین دوره تاریخی و اسلامی در ایزگام‌دشت محرز شده است؛ مجموعه‌ای از شواهد که اهمیت این محوطه را در بازسازی سیر تحولات فرهنگی و تاریخی غرب مازندران دوچندان می‌کند.

خلعتبری با بیان اینکه نتایج نخستین فصل کاوش در قالب کتاب «رامسر در بستر تاریخ» منتشر شده است، ادامه داد: یافته‌های به‌دست‌آمده از کاوش‌های باستان‌شناختی، علاوه بر ارزشمندی از منظر شناخت فرهنگ‌های استقراری منطقه، ظرفیت قابل توجهی برای بازخوانی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی جوامع ساکن در غرب مازندران فراهم کرده است.

ایزگام‌دشت در مسیر تبدیل‌شدن به سایت‌موزه

سرپرست هیأت کاوش محوطه باستانی ایزگام‌دشت با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای حفاظت و معرفی این محوطه اظهار کرد: با توجه به آثار و شواهد شاخص به‌دست‌آمده از کاوش‌ها، از سال ۱۴۰۲ ایزگام‌دشت در قالب سایت‌موزه تعریف شده است و در همین چارچوب، اقداماتی همچون تعیین عرصه، پیشنهاد حریم و تهیه پرونده ثبتی محوطه به پایان رسیده و زمینه برای ثبت آن در فهرست آثار ملی فراهم شده است.

او تاکید کرد: تعریف ایزگام‌دشت به‌عنوان سایت‌موزه، گامی در جهت پیوند میان حفاظت از محوطه، استمرار پژوهش‌های باستان‌شناختی و معرفی دستاوردهای فرهنگی آن به جامعه است و می‌تواند این محوطه را از یک عرصه صرفاً پژوهشی به یک ظرفیت فعال فرهنگی و گردشگری در غرب مازندران تبدیل کند.

سومین فصل کاوش؛ از شناخت باستان‌شناختی تا مطالعات ژنتیکی

خلعتبری درباره اهداف سومین فصل کاوش‌های باستان‌شناختی ایزگام‌دشت گفت: این فصل با رویکرد تکمیل مطالعات پیشین و دستیابی به تصویری جامع‌تر از جامعه انسانی مستقر در این محوطه در حال انجام است و یکی از محورهای اصلی آن، انجام سالیابی مطلق بر روی نمونه‌های انسانی کشف‌شده است.

او ادامه داد: در کنار سالیابی مطلق، مطالعات ژنتیکی نیز بر روی نمونه‌های انسانی در دستور کار قرار گرفته است تا با استفاده از روش‌های نوین علمی، ابعاد تازه‌ای از پیشینه جمعیتی و زیستی جوامع انسانی مرتبط با این محوطه مورد بررسی قرار گیرد.

سرپرست هیات کاوش ایزگام‌دشت همچنین از مکان‌یابی بخشی از گورستان این محوطه به‌عنوان یکی دیگر از محورهای فصل جدید پژوهش‌ها خبر داد و گفت: شناسایی و مکان‌یابی بخش‌هایی از گورستان، زمینه را برای طراحی کاوش‌های گسترده‌تر و همچنین برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای احداث و توسعه سایت‌موزه فراهم خواهد کرد.

او افزود: این فصل از برنامه پژوهشی با رویکردی میان‌رشته‌ای دنبال می‌شود و متخصصانی از حوزه‌های مختلف از جمله باستان‌شناسی، انسان‌شناسی جسمانی، انسان‌شناسی زیستی، معماری و طراحی در آن حضور دارند؛ رویکردی که امکان مطالعه جامع‌تر یافته‌ها و بازسازی ابعاد مختلف زندگی، ساختار اجتماعی و ویژگی‌های زیستی جوامع انسانی مستقر در ایزگام‌دشت را فراهم می‌کند.

حرکت از کشف آثار به بازسازی یک فرهنگ

خلعتبری در پایان گفت: مجموعه مطالعات و پژوهش‌های انجام‌شده در این فصل، در ادامه مسیر مطالعات پیشین، تلاش دارد فراتر از شناسایی و ثبت آثار، به بازسازی بخشی از فرهنگ و تمدن جوامع انسانی مرتبط با این محوطه بپردازد و نتایج این برنامه پژوهشی در جلد دوم با عنوان «فرهنگ و تمدن قوم امارد» چاپ و منتشر خواهد شد.

انتهای پیام/

کد خبر 1405061101026
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha