مهدی طلوع، هنرمند قلابدوز که ۱۳ سال است در یکی از حجرههای سرای سعدالسلطنه قزوین به تولید و عرضه آثار قلابدوزی مشغول است، در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا گفت: قلابدوزی هنری تلفیقی است که هنرمند برای فعالیت در آن باید علاوه بر مهارت در دوخت، با خوشنویسی، نقاشی، طراحی، ترکیببندی و هارمونی رنگها نیز آشنایی داشته باشد.
طلوع درباره فعالیت خود در سرای سعدالسلطنه قزوین اظهار کرد: قلابدوزی را از هفتسالگی آموختهام. سالها در این حرفه فعالیت کردم و حدود ۴۰ سال نیز در اروپا زندگی کردم، اما پس از بازگشت، فعالیت خود را در حوزه قلابدوزی ادامه دادم.
او افزود: سال ۱۳۹۲ سازمان بهسازی و نوسازی قزوین که به دنبال هنرمندان صنایعدستی بود، از طریق جستوجو در اینترنت با من آشنا شد و پیشنهاد حضور در سرای سعدالسلطنه را مطرح کرد. وقتی به این مجموعه آمدم، دیدم اینجا جای هنرمندان است و پذیرفتم که در این مکان فعالیت کنم. اکنون حدود ۱۳ سال است که صبح به حجره میآیم و شب به خانه بازمیگردم.
خلق اثری برای آستان قدس رضوی
این هنرمند قلابدوز با اشاره به یکی از آثار شاخص خود بیان کرد: حدود ۲۷ سال پیش به بیماری سرطان روده مبتلا شدم و پزشکان در اروپا اعلام کردند که مدت زیادی زنده نخواهم ماند. در آن شرایط از امام رضا(ع) طلب شفا کردم و پس از بهبودی، تصمیم گرفتم اثری را به نشانه ارادت به حضرت علیبنموسیالرضا(ع) خلق کنم.
طلوع ادامه داد: تابلویی به ابعاد ۲ متر و ۲۰ سانتیمتر در یک متر و ۸۰ سانتیمتر روی پارچه مخمل قلابدوزی کردم و سوره «والشمس» را به شکل دایره در آن اجرا کردم و این اثر را به موزه آستان قدس رضوی اهدا کردم. تا جایی که میدانم، اجرای این سوره به این شیوه در ایران و حتی در جای دیگری نمونه مشابهی ندارد.
او گفت: این اثر اکنون در مجموعه موزه آستان قدس رضوی نگهداری میشود و نام من نیز روی آن ثبت شده است.
قلابدوزی نیازمند شناخت خوشنویسی و رنگ است
این هنرمند درباره ابزار و مواد اولیه مورد استفاده در قلابدوزی توضیح داد: در این هنر بیشتر با دو نوع نخ، شامل نخ کاموا و نخ ابریشم، کار میکنیم و پارچه مورد استفاده نیز معمولاً مخمل است.
او اضافه کرد: یکی از مهارتهای مهم برای قلابدوزی، آشنایی با خوشنویسی است. کسی که قصد دارد نوشتهای را با قلاب روی پارچه اجرا کند، باید با انواع خطوط آشنایی داشته باشد. بهخصوص هنرمندانی که تازه وارد این حرفه شدهاند، بهتر است پیش از شروع دوخت، عبارت موردنظر را روی پارچه طراحی و اجرا کنند.
طلوع تصریح کرد: هنرمند قلابدوز باید اشکال و فرمها را بشناسد و در طرحهای قرینه نیز لازم است نقوش از قبل روی پارچه طراحی شوند تا کار نهایی یکدست و هماهنگ باشد.
او گفت: قلابدوزی در واقع آمیختهای از چند هنر است و کسی که وارد این حرفه میشود، بهتر است نقاشی و خطاطی بداند و در کنار آن، شناخت مناسبی از ترکیب و هارمونی رنگها داشته باشد.
تحقیق درباره نوشتهها و مضامین مذهبی
این هنرمند با اشاره به تولید آثار مذهبی اظهار کرد: بخش عمده فعالیت من در حوزه آثار مذهبی است، اما محدود به این موضوع نیستم و هر سفارشی که مشتری داشته باشد، از جمله لوگو و نشان شرکتها یا طرحهای اختصاصی، قابل اجراست.
طلوع افزود: در سفارشهایی که شامل نوشتههای مذهبی و آیات قرآن است، حتماً درباره متن تحقیق میکنم و حتی اعراب و شکل صحیح آیات را بررسی میکنم تا نوشته بدون اشکال اجرا شود. همچنین مطالبی را که با اسلام و مذهب شیعه مغایرت داشته باشد، نمینویسم.
او درباره مشتریان آثار خود گفت: سفارشهایی از استانهای مختلف از جمله آذربایجان، اردبیل، زنجان، گیلان و مازندران داشتهام و حتی برخی آثار برای مشتریانی در آمریکا ارسال شده است.
تفاوت قیمت آثار تکدوزی و سریدوزی
طلوع درباره تفاوت آثار تکدوزی و سریدوزی نیز گفت: قیمت پرچمها و آثار سریدوزیشده معمولاً پایینتر از آثار تکدوزی و دارای طرح اختصاصی است، زیرا در تکدوزی برای هر سفارش طرح خاصی طراحی میشود و زمان بیشتری برای اجرای آن صرف میکنیم.
او با اشاره به تجربه طولانی خود در این حرفه بیان کرد: بیش از ۶۰ سال است که با این هنر سر و کار دارم و پس از سالها کار، بسیاری از طرحها در ذهنم شکل گرفتهاند و برای اجرای آنها دیگر نیازی ندارم از ابتدا نقشه را روی کاغذ طراحی کنم.
نبود فضای مناسب برای آموزش
این هنرمند قلابدوز درباره آموزش این هنر نیز گفت: علاقهمند به آموزش هستم و اگر امکانات و فضای مناسب در اختیارم قرار گیرد، میتوانم تجربیات چندین دهه فعالیت خود را به علاقهمندان منتقل کنم.
طلوع افزود: در حال حاضر به دلیل محدودیت فضای حجره و همچنین رفتوآمد روزانه، امکان پذیرش شاگرد و آموزش مستمر را ندارم. قلابدوزی تنها یک دوخت ساده نیست و مفاهیم و مهارتهای مختلفی را دربرمیگیرد که باید بهصورت اصولی آموزش داده شود.
سعدالسلطنه؛ فرصتی برای عرضه هنرهای سنتی
او درباره حضور در قزوین و سرای سعدالسلطنه گفت: قزوین شهری تاریخی و مقصد گردشگری است و گردشگران علاقه زیادی به صنایعدستی و آثار دستساز دارند. به همین دلیل حضور در این شهر فرصت خوبی برای معرفی و عرضه این هنر است.
طلوع با اشاره به جایگاه تاریخی قزوین اظهار کرد: قزوین شهری با پیشینه تاریخی و فرهنگی بسیار غنی است. این شهر در دورهای پایتخت ایران بوده و امروز نیز بهعنوان یکی از شهرهای مهم تاریخی کشور شناخته میشود. قزوین همچنین جایگاه ویژهای در خوشنویسی دارد و مردم آن نیز بسیار مهماننواز و خونگرم هستند.
او ادامه داد: سرای سعدالسلطنه نیز مجموعهای بسیار دیدنی و ارزشمند است که با سرمایهگذاری و تلاشهای انجامشده به یکی از جاذبههای مهم گردشگری قزوین تبدیل شده است. این مجموعه ظرفیت زیادی برای حضور هنرمندان و معرفی صنایعدستی دارد.
ماندن در سعدالسلطنه برای حفظ هنر قلابدوزی
این هنرمند درباره ادامه حضور خود در این مجموعه گفت: درآمد من از این کار چندان زیاد نیست و با توجه به رفتوآمد روزانه از تهران به قزوین، هزینههایی نیز دارم، اما هدف اصلی من کسب درآمد نیست.
طلوع افزود: خودم و همسرم بازنشسته هستیم و از نظر مالی نیاز جدی به درآمد این کار نداریم. آنچه برای من اهمیت دارد، عشق به هنر و حفظ قلابدوزی است. به همین دلیل با وجود هزینههای رفتوآمد همچنان به سعدالسلطنه میآیم.
او خاطرنشان کرد: قلابدوزی هنری است که باید زنده بماند و در زندگی امروز نیز کاربرد داشته باشد. این هنر میتواند روی پرچم، تابلو، لباس و مانتو اجرا شود و حتی با سفارشهای جدید و امروزی خود را با نیاز مخاطبان هماهنگ کند.
طلوع در پایان گفت: من این هنر را از کودکی آموختهام و با عشق آن را ادامه دادهام. امیدوارم زمینهای فراهم شود تا جوانان نیز به این هنر علاقهمند شوند و بتوانیم تجربه چندین دهه فعالیت را به نسلهای بعد منتقل کنیم.
انتهای پیام/
نظر شما