به گزارش خبرنگار میراث آریا، محمد حسین عزیزی خرانقی اعلام کرد: بررسیهای باستانشناسی شهرستان بهاباد در چارچوب فاز نخست طرحهای بررسی باستانشناسی استان یزد و با حمایت استاندار یزد و پیگیری مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان در حال انجام است. در این مرحله، بررسیهای باستانشناسی شهرستانهای بافق، تفت، مهریز، ابرکوه و بهاباد در دستور کار قرار گرفته است.
سرپرست بررسیهای باستانشناسی شهرستان بهاباد با اشاره به اهمیت بررسیهای نظاممند باستانشناسی اظهار کرد: بررسیهای میدانی یکی از مهمترین مراحل برای شناسایی، مستندسازی و شناخت میراث فرهنگی هر منطقه است و دادههای حاصل از آن میتواند مبنای تصمیمگیریهای علمی و مدیریتی در حوزه حفاظت از آثار تاریخی، برنامهریزیهای عمرانی، توسعه گردشگری و مطالعات پژوهشی قرار گیرد.
او افزود: شهرستان بهاباد با توجه به موقعیت جغرافیایی، تنوع چشماندازهای طبیعی و قرارگیری در بخش شرقی استان یزد، ظرفیت قابل توجهی برای شناسایی آثار و استقرارهای تاریخی دارد و نتایج بهدستآمده از بررسیهای میدانی تاکنون نیز این ظرفیت را تأیید میکند.
عزیزی خرانقی با بیان اینکه عملیات میدانی این پروژه از هفتم شهریور آغاز شده است، گفت: تاکنون مجموعهای از آثار و شواهد تاریخی در نقاط مختلف شهرستان شناسایی و مستند شده که از جمله آنها میتوان به برجهای دیدهبانی، کورههای کهن ذوب فلز، نقوش صخرهای، دستکندها، قبرستانهای تاریخی، بناهای تاریخی و بافتهای تاریخی روستایی و شهری اشاره کرد.
به گفته سرپرست بررسیهای باستانشناسی شهرستان بهاباد، تنوع این آثار میتواند نشاندهنده سابقه طولانی و پیچیدگی فعالیتهای انسانی در پهنه بهاباد باشد و هر یک از این شواهد اطلاعات ارزشمندی درباره الگوهای استقرار، فعالیتهای اقتصادی، فناوریهای تولیدی، نظامهای ارتباطی، باورهای فرهنگی و تحولات اجتماعی جوامع گذشته در اختیار پژوهشگران قرار میدهد.
او شناسایی کورههای کهن ذوب فلز را از یافتههای قابل توجه این مرحله دانست و گفت: مطالعه این شواهد میتواند در شناخت فناوریهای تولید و فرآوری فلز، منابع معدنی مورد استفاده و جایگاه منطقه در شبکههای اقتصادی و تولیدی دورههای مختلف تاریخی مؤثر باشد.
عضو هیئت علمی پژوهشکده باستانشناسی همچنین به اهمیت شناسایی نقوش صخرهای و دستکندها اشاره کرد و افزود: این آثار زمینه انجام مطالعات تخصصی درباره هنر صخرهای، باورهای جوامع گذشته و شیوه بهرهبرداری انسان از محیط طبیعی و فضاهای پیرامون را فراهم میکنند.
تدوین نقشه باستانشناسی بهاباد
عزیزی خرانقی یکی از مهمترین اهداف این پروژه را تهیه نقشه باستانشناسی شهرستان بهاباد عنوان کرد و گفت: با ادامه بررسیها، موقعیت آثار و محوطههای تاریخی شناساییشده ثبت و مستند خواهد شد و در نهایت اطلاعات بهدستآمده در قالب نقشه باستانشناسی شهرستان تدوین میشود.
عضو هیئت علمی پژوهشکده باستانشناسی تأکید کرد: نقشه باستانشناسی صرفاً یک نقشه جغرافیایی از آثار تاریخی نیست، بلکه حاصل مجموعهای از مطالعات میدانی، ثبت اطلاعات مکانی، مستندسازی آثار و تحلیل دادههای باستانشناختی است که تصویری دقیقتر از پراکنش آثار و استقرارهای انسانی در پهنه شهرستان ارائه میکند.
به گفته او، این نقشه در آینده میتواند در حفاظت از آثار تاریخی، مدیریت عرصههای فرهنگی، برنامهریزی طرحهای عمرانی، ارزیابی پروژههای توسعهای، مطالعات پژوهشی و برنامهریزی گردشگری مورد استفاده قرار گیرد.
بخشی از فرآیند تکمیل نقشه باستانشناسی کشور
سرپرست پروژه بررسیهای باستانشناسی بهاباد با اشاره به جایگاه این مطالعات در برنامههای ملی باستانشناسی کشور اظهار کرد: تکمیل بررسیهای باستانشناسی بهاباد و تدوین نقشه آن، بخشی از فرآیند گستردهتر تکمیل نقشه باستانشناسی کشور است.
او افزود: اجرای بررسیهای علمی و نظاممند در شهرستانهای مختلف، به تدریج امکان دستیابی به تصویری جامع از پراکنش میراث باستانشناختی ایران را فراهم میکند و هر شهرستانی که بهطور کامل بررسی و نقشه باستانشناسی آن تدوین شود، بخشی از خلأهای اطلاعاتی موجود را برطرف خواهد کرد.
عزیزی خرانقی ادامه داد: مجموعه این مطالعات در نهایت میتواند امکان تحلیل دقیقتر الگوهای استقرار، مسیرهای ارتباطی، منابع اقتصادی و تحولات فرهنگی ایران در دورههای مختلف تاریخی را فراهم کند.
ضرورت حفاظت از آثارشناساییشده
عضو هیئت علمی پژوهشکده باستانشناسی همچنین بر ضرورت حفاظت از آثار شناساییشده تأکید کرد و گفت: نخستین گام در حفاظت از میراث فرهنگی، شناسایی و ثبت دقیق آن است؛ زیرا بسیاری از آثاری که در جریان بررسیهای میدانی شناسایی میشوند، پیش از این در دادههای باستانشناختی منطقه ثبت نشدهاند و ممکن است در معرض آسیبهای طبیعی یا فعالیتهای انسانی قرار داشته باشند.
سرپرست بررسیهای باستانشناسی شهرستان بهاباد افزود: ثبت دقیق موقعیت و ویژگیهای این آثار در نقشه باستانشناسی میتواند اطلاعات لازم برای برنامهریزیهای حفاظتی آینده را در اختیار متولیان میراث فرهنگی قرار دهد و به دستگاههای اجرایی نیز کمک کند تا در اجرای طرحهای عمرانی و توسعهای، ملاحظات مربوط به میراث فرهنگی را بهتر در نظر بگیرند.
عزیزی خرانقی با قدردانی از همکاری مسئولان محلی گفت: دفتر میراث فرهنگی شهرستان بهاباد، شهرداری، فرمانداری و معاونت فرمانداری شهرستان در جریان اجرای این طرح همکاری مناسبی با گروه بررسیهای باستانشناسی داشتهاند و این همراهی نقش مهمی در تسهیل روند بررسیهای میدانی و دسترسی به مناطق مختلف شهرستان داشته است.
او در پایان ابراز امیدواری کرد: با تداوم همکاری مسئولان استان و شهرستان، عملیات بررسیهای باستانشناسی بهاباد مطابق برنامه پیشبینیشده به پایان برسد و اطلاعات حاصل از این مطالعات در قالب نقشه باستانشناسی شهرستان تدوین و در اختیار مسئولان و متولیان امر قرار گیرد.
سرپرست پروژه تأکید کرد: آنچه تاکنون در جریان بررسیها شناسایی شده، تنها بخشی از ظرفیتهای باستانشناختی شهرستان بهاباد است و ادامه مطالعات میتواند ابعاد تازهای از تاریخ و فرهنگ این منطقه را آشکار کند؛ یافتههایی که افزون بر ارزش علمی و پژوهشی، در حفاظت از میراث فرهنگی و معرفی ظرفیتهای تاریخی بهاباد به جامعه و گردشگران نیز قابل استفاده خواهد بود.
انتهای پیام/
نظر شما