رائد ناصری فر معاون میراثفرهنگی ایلام در یادداشتی نوشت:در قلب شهر ایلام، بنایی تاریخی و ارزشمند قرار گرفته است که گذر سالها نهتنها از شکوه و اهمیت آن نکاسته، بلکه بر جایگاه آن بهعنوان یکی از شاخصترین نمادهای هویت تاریخی و فرهنگی استان افزوده است؛ قلعه والی، بنایی که امروز با عنوان موزه مردمشناسی ایلام، روایتگر بخش مهمی از تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم مردم این دیار است.
قلعه والی تنها یک بنای تاریخی با دیوارهای قدیمی و معماری چشمنواز نیست، این مجموعه بخشی از حافظه تاریخی مردم ایلام به شمار میرود. هر گوشه از این بنا، یادآور روزگاری است که زندگی اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مردم منطقه در پیوند با چنین بناهایی شکل میگرفت. معماری قلعه، حیاط مرکزی، فضاهای داخلی و عناصر سنتی آن، تصویری از هنر، ذوق و مهارت معماران گذشته را به نمایش میگذارد و اهمیت حفاظت از میراث معماری استان را دوچندان میکند.
تبدیل قلعه والی به موزه مردمشناسی، اقدامی ارزشمند در راستای پیوند میان میراث ملموس و ناملموس ایلام است. موزه مردمشناسی فرصتی فراهم کرده تا بازدیدکنندگان با سبک زندگی، پوششهای سنتی، ابزار و وسایل زندگی، آداب و رسوم و جلوههایی از فرهنگ بومی مردم استان آشنا شوند. در این موزه، گذشته تنها در قالب اشیای تاریخی به نمایش گذاشته نمیشود، بلکه فرهنگ و هویت مردمی به تصویر کشیده میشود که نسل به نسل، سنتها و ارزشهای خود را حفظ کردهاند.
یکی از مهمترین کارکردهای چنین مجموعهای، انتقال میراث فرهنگی به نسلهای آینده است. کودکان و نوجوانان با حضور در موزه مردمشناسی قلعه والی میتوانند با بخشی از گذشته سرزمین خود آشنا شوند و دریابند که بسیاری از داشتههای فرهنگی امروز، ریشه در زندگی و تلاش مردمان پیشین دارد. این آشنایی، زمینهساز تقویت حس تعلق به سرزمین، احترام به فرهنگ بومی و مشارکت بیشتر در حفاظت از آثار تاریخی خواهد بود.
در کنار ارزش تاریخی و فرهنگی قلعه والی، مرمت و ساماندهی این بنای ارزشمند نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. مرمت آثار تاریخی، تنها به معنای بازسازی ظاهری یک بنا نیست؛ بلکه تلاشی برای حفظ اصالت، هویت معماری و تداوم حیات تاریخی آن است. انجام عملیات مرمت و ساماندهی قلعه والی، گامی در جهت حفاظت از این میراث ارزشمند و فراهمکردن شرایط مناسبتر برای حضور گردشگران، علاقهمندان به تاریخ و پژوهشگران به شمار میرود.
بیتردید، توجه به بناهای تاریخی و موزهها میتواند نقش مؤثری در رونق گردشگری فرهنگی استان ایلام داشته باشد. قلعه والی بهعنوان یکی از جاذبههای مهم شهر ایلام، ظرفیت آن را دارد که در کنار دیگر آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی استان، به مقصدی جذاب برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شود. بازدید از این مجموعه، فرصتی برای شناخت عمیقتر فرهنگ ایلام و آشنایی با ظرفیتهای تاریخی و گردشگری این منطقه است.
حفاظت از قلعه والی، مسئولیتی مشترک میان دستگاههای متولی، فعالان حوزه میراث فرهنگی، جامعه محلی و عموم مردم است. صیانت از این بنا و موزه مردمشناسی آن، نیازمند توجه مستمر، نگهداری اصولی و مشارکت همگانی است. هرگونه آسیب به این اثر تاریخی، در واقع خدشهای به بخشی از هویت فرهنگی استان وارد میکند.
امروز قلعه والی ایلام، پس از مرمت و ساماندهی، همچنان بهعنوان یکی از نمادهای ماندگار تاریخ و فرهنگ استان، جایگاه ویژهای در میان مردم و گردشگران دارد. این بنای ارزشمند، پلی میان گذشته و امروز است؛ پلی که از طریق آن میتوان تاریخ، فرهنگ و سبک زندگی مردم ایلام را شناخت و به نسلهای آینده معرفی کرد.
قلعه والی، تنها یک موزه نیست، روایت زنده هویت ایلام و گنجینهای ارزشمند برای آیندگان است.
انتهای پیام/

نظر شما