محسن کرمی کارشناس توسعه گردشگری استان کرمانشاه در یادداشتی نوشت: گردشگری جهان در سال ۲۰۲۶ با محوریت «دستور کار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ رویکردی که از سوی سازمان جهانی گردشگری (UN Tourism) مطرح شده و بر نقش فناوری در بازتعریف آینده این صنعت تأکید دارد.

این شعار جهانی، صرفاً یک عنوان مناسبتی نیست؛ بلکه می‌تواند هشداری جدی درباره ضرورت عبور از مدیریت سنتی و حرکت به سوی گردشگری داده‌محور، نوآور و هوشمند باشد.

هوش مصنوعی امروز در برنامه‌ریزی سفر، شناخت سلیقه گردشگران، بازاریابی هدفمند، پیش‌بینی تقاضا، مدیریت مراکز اقامتی و بهینه‌سازی منابع کاربرد دارد. گردشگر آینده تنها به دنبال مقصد نیست؛ بلکه انتظار دارد خدماتی سریع، دقیق، شخصی‌سازی‌شده و متناسب با نیازهای خود دریافت کند.

در چنین شرایطی، کشورهایی که زیرساخت دیجیتال و ظرفیت تحلیل داده را توسعه می‌دهند، امکان بیشتری برای رقابت در بازار گردشگری جهانی خواهند داشت.

ایران؛ از ظرفیت‌های گردشگری تا ضرورت تصمیم‌گیری هوشمند

کشورمان با برخورداری از تنوع فرهنگی، تاریخی، طبیعی و جغرافیایی، ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه گردشگری دارد؛ اما بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها بدون اصلاح شیوه‌های مدیریت، تقویت زیرساخت‌ها و استفاده از فناوری‌های نوین، با محدودیت مواجه خواهد بود.

کاهش پروازها، محدودیت‌های مرزی، نوسانات اقتصادی، ضعف بازاریابی بین‌المللی و نبود اطلاعات منسجم از رفتار گردشگران، ضرورت بازنگری در سیاست‌های گردشگری را دوچندان کرده است. هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل داده‌های سفر، الگوی مصرف، میزان تقاضا و ظرفیت مراکز اقامتی، به تصمیم‌گیری دقیق‌تر و تخصیص بهتر منابع کمک کند.

بهره‌گیری از فناوری باید به ایجاد یک اکوسیستم هوشمند گردشگری منجر شود؛ اکوسیستمی که در آن مراکز اقامتی، دفاتر خدمات مسافرتی، جاذبه‌ها، حمل‌ونقل و نهادهای مدیریت مقصد، در چارچوبی هماهنگ و مبتنی بر داده فعالیت کنند.

توسعه پلتفرم‌های بومی و چندزبانه هوشمند ، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند دسترسی گردشگران داخلی و خارجی به خدمات رسمی و حرفه‌ای را تسهیل کند.

فناوری در خدمت انسان و توسعه پایدار

هوش مصنوعی نباید صرفاً ابزاری برای کاهش هزینه یا جایگزینی نیروی انسانی تلقی شود. هدف اصلی باید افزایش کیفیت خدمات، ارتقای مهارت کارکنان، حمایت از کسب‌وکارهای کوچک و تقویت تجربه گردشگر باشد.

هم‌زمان، حفاظت از حریم خصوصی، امنیت داده‌ها، شفافیت الگوریتم‌ها و حفظ هویت فرهنگی مقاصد، باید در مرکز سیاست‌گذاری قرار گیرد.

گردشگری هوشمند دیگر یک انتخاب تجملاتی نیست؛ بلکه ضرورتی برای افزایش تاب‌آوری، بهره‌وری و رقابت‌پذیری صنعت گردشگری ایران است.

شعار جهانی سال ۲۰۲۶ زمانی به فرصتی واقعی برای کشور تبدیل می‌شود که از سطح همایش و گفت‌وگو فراتر رفته و به برنامه‌های اجرایی، سرمایه‌گذاری فناورانه، آموزش نیروی انسانی و پروژه‌های قابل‌اندازه‌گیری در مقاصد گردشگری منجر شود.

آینده گردشگری ایران تنها با افزایش شمار گردشگران ساخته نمی‌شود؛ بلکه با شناخت دقیق‌تر مسافر، مدیریت علمی مقصد، استفاده مسئولانه از فناوری و تبدیل ظرفیت‌های فرهنگی و طبیعی به ارزش اقتصادی پایدار شکل خواهد گرفت.

انتهای پیام/