نادر محمدی، معاون گردشگری و سرمایه‌گذاری استان قزوین در یادداشتی با نگاه به جایگاه و ظرفیت‌های اقتصادی و گردشگری انگور در استان قزوین نوشت: قزوین را می‌توان یکی از سرزمین‌های دیرینه کشت انگور در ایران دانست؛ محصولی که نام آن قرن‌هاست با تاکستان‌های این منطقه گره خورده است. از نوشته‌های جغرافی‌دانان دوره اسلامی و سفرنامه جهانگردان اروپایی تا باغ‌های گسترده امروز تاکستان، انگور همواره بخشی از هویت اقتصادی و فرهنگی قزوین بوده است. امروز نیز این محصول، در کنار ظرفیت‌های کشاورزی، می‌تواند به یکی از محورهای توسعه گردشگری، صنایع تبدیلی و صادرات استان تبدیل شود.

قدمت کشت انگور در قزوین به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. مقدسی، جغرافی‌دان نامدار قرن چهارم هجری، قزوین را شهری بزرگ و پر از تاکستان توصیف کرده و در منابع جغرافیایی دیگر نیز از فراوانی انگور و مویز این منطقه سخن گفته شده است.این شهرت در دوره‌های بعد نیز ادامه یافت. جهانگردانی مانند شاردن و فلاندن در سفرنامه‌های خود از حاصلخیزی خاک قزوین و کیفیت انگور آن یاد کرده‌اند.بنابراین، انگور برای قزوین تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بخشی از سابقه تاریخی و هویت اقتصادی منطقه است.

تاکستان؛ نامی برخاسته از تاک

امروز بخش مهمی از باغ‌های انگور استان در شهرستان تاکستان قرار دارد؛ منطقه‌ای که نام خود را نیز از همین محصول گرفته است.گستردگی باغ‌های انگور و تنوع ارقام، تاکستان را به یکی از مهم‌ترین قطب‌های انگور و کشمش کشور تبدیل کرده است. آمارهای منتشرشده در سال‌های مختلف، جایگاه بالای استان در تولید انگور و کشمش را تأیید می‌کنند، هرچند رتبه و میزان تولید بسته به سال و شاخص مورد استفاده تغییر می‌کند.در قزوین نیز ده‌ها رقم انگور کشت می‌شود؛ از شاهانی و بیدانه سفید و قرمز گرفته تا فخری، عسگری، صاحبی، چفته، ریش‌بابا، رازقی، یاقوتی، اتابکی و دیگر ارقام بومی که این تنوع، سرمایه‌ای مهم برای کشاورزی، صنایع غذایی و گردشگری استان محسوب می‌شود.

جشن انگور؛ پیوند کشاورزی، فرهنگ و گردشگری

جشنواره‌های انگور در فصل برداشت، به‌ویژه در شهریورماه، با اجرای موسیقی و آوازهای محلی، معرفی ارقام انگور و تقدیر از باغداران و تولیدکنندگان در تاکستان برگزار می شود و امسال نیز به مدت دو روز در شاهد برگزاری سی امین جشنواره ملی انگور در این شهرستان بودیم . سابقه برگزاری جشنواره‌های انگور در تاکستان نشان می‌دهد که این رویداد می‌تواند ظرفیت قابل توجهی برای معرفی فرهنگ و محصولات منطقه به گردشگران داشته باشد.جشن‌های محصول زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که از یک مراسم مناسبتی فراتر بروند و به برند فرهنگی و گردشگری منطقه تبدیل شوند. تاکستان می‌تواند در فصل برداشت، گردشگرانی را به باغ‌های انگور دعوت کند تا علاوه بر تماشای فرآیند برداشت، با غذاهای محلی، موسیقی بومی، صنایع‌دستی و شیوه زندگی مردم منطقه نیز آشنا شوند.

انگور؛ محصولی که می‌تواند ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند

یکی از مهم‌ترین فرصت‌های پیش روی انگور قزوین، توسعه صنایع تبدیلی است، تبدیل انگور به کشمش و دیگر فرآورده‌ها، ماندگاری محصول و امکان عرضه آن در بازارهای دورتر را فراهم می‌کند. استان قزوین نیز سابقه فعالیت واحدهای متعدد در حوزه فرآوری محصولات انگور و تلاش برای توسعه صادرات کشمش را داشته است.با این حال، توسعه این زنجیره نیازمند توجه هم‌زمان به کیفیت تولید، بسته‌بندی، برندینگ، فرآوری، بازاررسانی و صادرات است.هرچه سهم محصول فرآوری‌شده و بسته‌بندی‌شده با برند منطقه‌ای بیشتر شود، ارزش اقتصادی بیشتری نصیب باغدار و اقتصاد محلی خواهد شد.

چالش باغدار؛ حلقه‌ای که نباید فراموش شود

در کنار همه ظرفیت‌های انگور قزوین، مشکلات باغداران نیز بخشی از واقعیت این حوزه است.در گزارش‌های مختلف، مسائلی مانند هزینه‌های تولید، روش‌های سنتی، کمبود برخی زیرساخت‌های فرآوری و نقش واسطه‌ها در بازار خرید محصول از جمله چالش‌های باغداران مطرح شده است.بنابراین، اگر قرار است انگور قزوین به یک برند ملی و صادراتی تبدیل شود، باغدار باید در مرکز این زنجیره قرار داشته باشد.توسعه صنایع تبدیلی زمانی موفق خواهد بود که افزایش ارزش محصول، در نهایت به افزایش سهم تولیدکننده از درآمد نیز منجر شود.

از تاکستان‌ها تا مقصد گردشگری

امروز گردشگری فقط بازدید از بناهای تاریخی نیست. گردشگران به دنبال تجربه‌های تازه، زندگی محلی، غذا، کشاورزی و آیین‌های بومی هستند.از این منظر، باغ‌های انگور تاکستان می‌توانند در کنار میراث تاریخی و کشاورزی قزوین، یک محور گردشگری ایجاد کنند؛ محوری که در آن تاریخ، طبیعت، کشاورزی، غذا و فرهنگ محلی به هم پیوند بخورند. قزوین می‌تواند داستان انگور خود را از یک محصول کشاورزی به یک تجربه گردشگری تبدیل کند.

انتهای پیام/