به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، نخستین گردهمایی تخصصی تولیدکنندگان محتوای بین‌المللی گردشگری با عنوان «ایران باشکوه؛ بازآفرینی روایت در عصر دیجیتال» امروز دوشنبه ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵ با حضور سیدرضا صالحی‌امیری وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، انوشیروان محسنی‌بندپی معاون گردشگری، حسین دیوسالار معاون سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و جمعی از مدیران وزارت امور خارجه و سازمان صداوسیما و تولیدکنندگان محتوای گردشگری برگزار شد.
در بخش ابتدایی این نشست، تولیدکنندگان محتوای بین‌المللی گردشگری ضمن ارائه دیدگاه‌ها و تجربه‌های خود، مهم‌ترین مسائل، موانع و نیازهای این حوزه را تشریح کردند و بر ضرورت دسترسی آسان‌تر به ظرفیت‌های میراث‌فرهنگی و گردشگری، تسهیل فرایند تولید محتوا، شکل‌گیری شبکه‌ای منسجم از تولیدکنندگان و تقویت روایت‌های معتبر و جذاب از ایران در فضای بین‌المللی تاکید کردند.
«اعتمادسازی»؛ ایستگاه نخست حرکت گردشگری ایران
صالحی‌امیری در این نشست با قدردانی از دیدگاه‌های مطرح‌شده از سوی تولیدکنندگان محتوا، گفت: آنچه امروز در این نشست مطرح شد، تجربه زیسته و صدای فعالان این حوزه است و این گفت‌وگو باید به یک فرایند مستمر تبدیل شود، به‌گونه‌ای که جلسات آینده از سطح گفت‌وگوی اولیه عبور کرده و به جلسات موضوع‌محور و مسئله‌محور تبدیل شوند.
او با بیان اینکه نقطه آغاز حرکت در مسیر گردشگری، «اعتمادسازی» است، افزود: برای اعتمادسازی باید سه مرحله اقناع‌سازی، اجماع‌سازی و همراه‌سازی را طی کنیم، چراکه کسی که قرار است به ایران سفر کند، پیش از هر چیز باید اعتماد کند و احساس امنیت داشته باشد.
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تصریح کرد: گردشگر باید پیش از ورود به ایران احساس امنیت ذهنی داشته باشد و پس از ورود، امنیت عینی را تجربه کند. سنجش‌های میدانی نشان می‌دهد تصویر اولیه بسیاری از گردشگران در زمان ورود به ایران با آنچه پس از تجربه سفر و بازگشت از کشور ارائه می‌کنند، تفاوت جدی دارد و این مسئله نشان می‌دهد تجربه واقعی ایران می‌تواند بخش مهمی از تصویر ذهنی مخاطبان جهانی را اصلاح کند.
ایران؛ از «ظرفیت تمدنی» تا «قدرت روایتگری»
صالحی‌امیری با تاکید بر اینکه ایران از نظر ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی در جایگاهی ممتاز قرار دارد، اظهار کرد: ما یک میلیون اثر تاریخی شناخته‌شده داریم و حدود ۴۳ هزار اثر نیز به ثبت ملی رسیده است، همچنین ۵۸ اثر در فهرست موقت یونسکو داریم. این ظرفیت در کنار تنوع فرهنگی، طبیعی، هنری، ادبی و تمدنی ایران، کشور ما را در شمار مهم‌ترین کانون‌های تمدنی جهان قرار می‌دهد.
او ادامه داد: مسئله ما کمبود ظرفیت نیست، مسئله، چگونگی بهره‌برداری از این ظرفیت و تبدیل آن به یک قدرت مؤثر در عرصه تصویرسازی و اقتصاد گردشگری است.
وزیر میراث‌فرهنگی با انتقاد از محدود ماندن روایت ایران در مرزهای داخلی گفت: یکی از انحرافات تحلیلی این است که ما تصور کنیم هرچه بیشتر درباره خودمان صحبت کنیم، ایران بیشتر دیده می‌شود. اجازه بدهیم دیگران درباره ایران سخن بگویند، همان‌گونه که درباره اهرام مصر، تمدن‌های بزرگ جهان و بسیاری از مقاصد شناخته‌شده، بخش مهمی از تصویر جهانی توسط دیگران ساخته شده است.
او تاکید کرد: ما باید از «تصویرسازی درون‌مرزی» عبور کنیم و به «روایتگری جهانی ایران» برسیم، زیرا امروز صدای غیررسمی در بسیاری از مواقع بیش از صدای رسمی شنیده می‌شود و این همان فرصتی است که تولیدکنندگان محتوا می‌توانند آن را به یک ظرفیت راهبردی برای ایران تبدیل کنند.
اولویت اول ما روایت ایران زیباست
صالحی‌امیری با بیان اینکه اقتصاد گردشگری بدون تصویرسازی و روایت مؤثر نمی‌تواند به نقطه مطلوب برسد، گفت: بسیاری از کشورهای منطقه بر اقتصاد گردشگری تمرکز کرده‌اند، اما من معتقدم اولویت نخست ما باید «روایت ایران زیبا» باشد، ایران با همه شاخص‌های تاریخی، فرهنگی، طبیعی، هنری، ادبی و انسانی خود.
او افزود: ایران، شعر و ادبیات، موسیقی و سینما، هنر و سنت، غذا و آیین، رفتار و مهمان‌نوازی مردم و مجموعه‌ای از عناصر به‌هم‌پیوسته است که باید در یک روایت منسجم و معاصر به جهان معرفی شود.
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به تجربه سفرهای استانی خود گفت: من به‌طور مستمر در حال سفر از استان به استان و شهر به شهر هستم و از نزدیک با ظرفیت‌های ایران مواجه می‌شوم، از بوشهر و سواحل جنوبی تا اصفهان، آذربایجان و دیگر مناطق کشور. آنچه در این سفرها می‌بینم، نشان می‌دهد که ایران از حیث تنوع جغرافیایی، فرهنگی و تمدنی، ظرفیت تولید روایت‌های بی‌شماری را در اختیار دارد.
رفتار ایرانی؛ بخشی از برند گردشگری ایران
صالحی‌امیری یکی از مؤلفه‌های مغفول در تصویر گردشگری ایران را «رفتارشناسی ایرانیان» دانست و گفت: ما درباره رفتارشناسی در گردشگری به اندازه کافی کار نکرده‌ایم، در حالی که باور من این است که بخش قابل‌توجهی از ذهنیت گردشگر از طریق تعامل او با مردم شکل می‌گیرد، نه از طریق سخنرانی و تبلیغات.
او افزود: گردشگر در مواجهه با راهنما، رستوران، فروشنده صنایع‌دستی، راننده، جامعه محلی و همه کسانی که در مسیر سفر با آنها ارتباط برقرار می‌کند، تصویری از ایران می‌سازد. بنابراین اگر می‌خواهیم برند گردشگری ایران را بازسازی کنیم، باید رفتار اصیل ایرانی را نیز به‌عنوان بخشی از این برند مورد توجه قرار دهیم.
جنوب ایران نیازمند یک روایت تازه است
وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی همچنین بر ضرورت بازطراحی روایت گردشگری جنوب ایران تاکید کرد و گفت: جنوب ایران نیازمند یک تصویر جدید است، جهان باید بداند هرمز کجاست، بندرعباس کجاست، بوشهر کجاست، خوزستان کجاست و چابهار و مکران کجاست.
او افزود: ما نیازمند یک برنامه جدید برای معرفی جنوب هستیم تا پس از عبور از شرایط دشوار کنونی، بتوانیم با مشارکت آژانس‌ها و دستگاه‌های ذی‌ربط، رویکرد جدیدی برای گردشگری جنوب طراحی و اجرا کنیم.
«میراث» نباید عامل انسداد باشد؛ باید به عامل پویایی اجتماعی تبدیل شود
صالحی‌امیری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت اجتماعی‌سازی میراث‌فرهنگی گفت: ما در مواجهه با میراث‌فرهنگی دو نگاه داریم، یک نگاه این است که میراث را ببندیم و اجازه ندهیم کسی به آن نزدیک شود و نگاه دیگر این است که میراث را در زندگی اجتماعی مردم جاری کنیم.
او تصریح کرد: میراث‌فرهنگی نباید در تصویر امروز ما یک مکان بسته و دور از دسترس باشد، بلکه باید به یک عامل پویایی در زندگی اجتماعی تبدیل شود. به همین دلیل است که درباره اجتماعی‌سازی میراث سخن می‌گوییم و باید سازوکارهای آن را طراحی کنیم.
وزیر میراث‌فرهنگی با اشاره به گشایش بارگاه شمس تبریزی در خوی گفت: ما برای شمس که از بزرگان عرفان و فرهنگ ایران و مراد مولانا بوده، از عنوان «بارگاه» استفاده کرده‌ایم، زیرا بارگاه مکانی برای مکث، تامل، زیارت و ارتباط فرهنگی است.
او افزود: مسیر گردشگری عرفانی ایران را نیز در همین چارچوب تعریف کرده‌ایم، مسیری که از خرقانی و بایزید بسطامی و شمس تبریزی امتداد پیدا می‌کند و تا قونیه ادامه می‌یابد و می‌تواند یک نوار گردشگری عرفانی جدید و اثرگذار را در منطقه شکل دهد.
«ایران» باید از قاب جنگ بیرون بیاید
صالحی‌امیری با اشاره به شرایط منطقه‌ای و تأثیر رسانه‌های بزرگ بر تصویر افکار عمومی جهان گفت: افکار عمومی ایران و جهان تا اندازه زیادی جنگ‌زده شده و تمرکز بر تحولات خاورمیانه، فرصت روایت فرهنگ، هنر، تاریخ و تمدن ایران را محدود کرده است.
او افزود: ما از فرهنگ ایرانی، هنر ایرانی، سینمای ایران، موسیقی ایران، شعر و ادبیات ایران و ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی کشور به اندازه کافی سخن نمی‌گوییم، در حالی که رسانه‌های بزرگ جهان تمام‌قد بر روایت‌های دیگری تمرکز دارند.
وزیر میراث‌فرهنگی با بیان اینکه «جنگ امروز فراتر از زمین، جنگ افکار است»، تاکید کرد: در چنین شرایطی، روایتگری و تولید محتوا بخشی از قدرت ملی است و باید از تمام ظرفیت‌های رسمی و غیررسمی برای ارائه تصویری واقعی، جذاب و معتبر از ایران استفاده کنیم.
تولیدکنندگان محتوا؛ حلقه اتصال ایران با جهان
صالحی‌امیری با اشاره به نقش فعالان صنعت گردشگری در شکل‌دهی به تصویر ایران گفت: صدای آژانس‌ها، راهنماها، رستوران‌ها، تولیدکنندگان صنایع‌دستی و فعالان محلی در بسیاری از مواقع بیش از صدای مقامات شنیده می‌شود، زیرا آنها نقطه اتصال مستقیم گردشگر با ایران هستند.
او ادامه داد: یک راهنما، یک رستوران، یک تولیدکننده سوغات و یک فعال گردشگری، در نقطه تماس مستقیم با مخاطب قرار دارد و می‌تواند تصویری ماندگار از ایران بسازد. بنابراین باید این حلقه‌های ارتباطی را در راهبرد روایت ایران جدی بگیریم.
وزیر میراث‌فرهنگی همچنین از برنامه‌ریزی برای حضور و تولید محتوای چهره‌های شناخته‌شده و سلبریتی‌های بین‌المللی در ایران خبر داد و گفت: علی‌رغم همه شرایط موجود، تلاش ما این است که زمینه حضور افرادی که می‌توانند تجربه واقعی ایران را روایت کنند، فراهم شود.
از «بانک محتوای ایران» تا عرضه پنج‌زبانه روایت ایران
صالحی‌امیری در ادامه از برنامه وزارت میراث‌فرهنگی برای شکل‌دهی بانک اطلاعاتی جامع محتوای ایران خبر داد و گفت: تصمیم گرفته‌ایم بانک اطلاعاتی محتوا را شکل دهیم، بانکی که همه داده‌ها و تولیدات مرتبط با ایران در آن جمع شود و محتوای مناسب، در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد.
او افزود: برنامه ما این است که مجموعه محتواهای تولیدشده درباره «ایران زیبا» در یک بانک اطلاعاتی پنج‌زبانه گردآوری و به جهان عرضه شود تا سفارتخانه‌ها، مراکز فرهنگی، تولیدکنندگان محتوا، فعالان گردشگری و همه علاقه‌مندان بتوانند از آن استفاده کنند.
دعوت از تولیدکنندگان محتوا برای تشکیل تشکل صنفی
صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت سازماندهی فعالان این حوزه گفت: پیشنهاد من این است که تولیدکنندگان محتوای گردشگری یک تشکل صنفی رسمی تشکیل دهند و اگر علاقه‌ای به ایجاد تشکل صنفی ندارند، یک شورای راهبردی تشکیل دهند تا صدای جمعی آنها به دستگاه‌های مختلف منتقل شود.
گردشگری جهان با مدیریت سنتی به مقصد نمی‌رسد
در ادامه این نشست، انوشیروان محسنی‌بندپی معاون گردشگری کشور نیز با تاکید بر ضرورت بازطراحی گردشگری ایران گفت: گردشگری جهان وارد مرحله‌ای شده است که دیگر با کسب‌وکارها و مدیریت سنتی نمی‌توان به اهداف موردنظر دست یافت و تحولات فناوری، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی، ما را ناگزیر می‌کند از این فناوری‌ها برای شناخت بازار، معرفی مقاصد، تسهیل سفر، افزایش بهره‌وری و ارتقای تجربه گردشگری استفاده کنیم.
او افزود: یکی از اصول اساسی در توسعه گردشگری خارجی، معرفی ایران و جذب گردشگر است و آنچه این دو را به یکدیگر پیوند می‌دهد، تولید محتوای حرفه‌ای، مؤثر و متناسب با تحولات روز جهان است.
محسنی‌بندپی با اشاره به شعار امسال سازمان جهانی گردشگری با محور «دستورکار دیجیتال و هوش مصنوعی برای بازطراحی گردشگری» اظهار کرد: مفهوم بازطراحی، مفهومی عمیق است و به این معناست که باید از فناوری‌های نوین برای شناخت بهتر بازارها، معرفی مقاصد، تسهیل سفر، افزایش بهره‌وری و ارتقای تجربه گردشگران استفاده کنیم.
ایران باشکوه با روایت دیده می‌شود و با روایت ماندگار می‌شود
معاون گردشگری کشور با اشاره به ظرفیت‌های گسترده کشور در حوزه‌های مختلف گفت: وزارت میراث‌فرهنگی در دو سال گذشته تلاش کرده جایگاه گردشگری را در نظام حکمرانی ارتقا دهد و این موضوع نیازمند یک فرایند مستمر و بلندمدت است.
او افزود: ظرفیت‌های موجود در حوزه بوم‌گردی، صنایع‌دستی و تاسیسات گردشگری و همچنین تحولاتی که در زیرساخت‌های گردشگری استان‌هایی مانند اصفهان، مشهد، یزد، قم و گیلان در حال شکل‌گیری است، باید به‌درستی شناسایی و در روایت جدید ایران مورد استفاده قرار گیرد.
محسنی‌بندپی با تاکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت تولیدکنندگان محتوا گفت: ادارات‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان‌ها و معاونت‌های وزارتخانه آماده‌اند در حوزه تولید محتوا، داستان و روایت در کنار فعالان این عرصه باشند و موانع موجود را تا حد امکان برطرف کنند.
او در پایان تاکید کرد: ایران باشکوه با روایت دیده می‌شود و با روایت ماندگار می‌شود، بیایید در کنار هم این روایت‌ها را بازآفرینی کنیم و گردشگری ایران را بازطراحی کنیم، با تصویرسازی درست، برندسازی درست و در نهایت جذب گردشگر.
در این نشست همچنین حسین دیوسالار معاون سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و جمعی از مدیران وزارت امور خارجه و سازمان صداوسیما حضور داشتند و بر ضرورت هم‌افزایی میان دستگاه‌های فرهنگی، رسانه‌ای و گردشگری برای تقویت روایت بین‌المللی ایران تاکید شد.
انتهای پیام/
نظر شما