مریم قربانی‌نیا نویسنده و منتقد سینما در یادداشتی درباره ترکیب بازیگران سریال «بامداد خمار» نوشت: در یک سریال تاریخی، انتخاب بازیگران را نمی‌توان فقط از منظر تناسب یک بازیگر با نقش اصلی بررسی کرد. «بامداد خمار» از آن دسته مجموعه‌هایی است که جهان آن به حضور آدم‌های متعدد با سن، پیشینه، جایگاه اجتماعی و جنس رفتاری متفاوت نیاز دارد و به همین دلیل، انتخاب بازیگران در آن تنها یک تصمیم مربوط به شخصیت‌های اصلی نیست؛ بلکه بخشی از فرآیند ساختن جهان سریال است.

ترلان پروانه و نوید پورفرج در مرکز این مجموعه قرار دارند، اما یکی از ویژگی‌های قابل توجه «بامداد خمار» استفاده از مجموعه‌ای گسترده از بازیگران شناخته‌شده در کنار آنهاست. حضور بازیگرانی مانند علی مصفا، رضا کیانیان، گلاب آدینه، لاله اسکندری، گلاره عباسی، احترام برومند، مرجانه گلچین، پریوش نظریه، بهنوش بختیاری، بهناز جعفری، لیندا کیانی، مهران احمدی و دیگر بازیگران، باعث شده است که فضای سریال فقط به دو شخصیت اصلی محدود نماند و خانواده و جامعه پیرامون آنها نیز در قاب حضور جدی داشته باشند. فهرست عوامل و بازیگران منتشرشده برای مجموعه نیز گستردگی این ترکیب را نشان می‌دهد.

این مسئله در یک سریال تاریخی اهمیت بیشتری دارد. وقتی مخاطب با یک جهان متعلق به گذشته روبه‌رو می‌شود، باید احساس کند آن جهان فقط از چند شخصیت اصلی تشکیل نشده است. یک شهر، یک خانواده یا یک جامعه، مجموعه‌ای از آدم‌هاست و هرکدام باید جایگاه خود را در این ساختار پیدا کنند. بنابراین انتخاب بازیگر برای نقش‌های فرعی نیز می‌تواند در باورپذیری جهان اثر تأثیرگذار باشد.

در «بامداد خمار» حضور بازیگران باسابقه در کنار چهره‌های جوان، به سریال یک ساختار چندنسلی داده است. این ترکیب صرفاً یک امتیاز مربوط به شهرت بازیگران نیست. بازیگران باتجربه، در بسیاری از صحنه‌ها با نوع حضور و کنترل بازی خود به موقعیت وزن می‌دهند و بازیگران جوان نیز در کنار آنها امکان ایجاد ریتم و انرژی متفاوتی را پیدا می‌کنند. نتیجه، مجموعه‌ای از جنس‌های مختلف بازی است که می‌تواند فضای سریال را از یکنواختی دور کند.

از سوی دیگر، انتخاب بازیگر برای یک اثر تاریخی نیازمند توجه به ظاهر و حضور فیزیکی نیز است. مخاطب باید بتواند بازیگر امروزی را در قامت شخصیتی متعلق به زمان دیگری بپذیرد. این تغییر فقط با لباس و گریم اتفاق نمی‌افتد. نحوه ایستادن، راه رفتن، بیان دیالوگ، نوع نگاه و حتی رابطه بازیگر با فضای اطراف نیز در این تغییر نقش دارد. بنابراین کستینگ درست، نخستین مرحله‌ای است که می‌تواند این باورپذیری را ممکن کند.

در «بامداد خمار» این موضوع در مورد بازیگران شناخته‌شده اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. مخاطب ایرانی بسیاری از این چهره‌ها را از نقش‌های متعدد سینمایی و تلویزیونی به یاد دارد و هر بازیگر پیش از ورود به سریال، یک سابقه تصویری در ذهن مخاطب دارد. موفقیت یک انتخاب زمانی اتفاق می‌افتد که این سابقه کم‌کم کنار گذاشته شود و مخاطب بتواند بازیگر را به عنوان شخصیت تازه بپذیرد.

از این منظر، ترکیب بازیگران «بامداد خمار» را می‌توان یکی از بخش‌های مؤثر در ایجاد هویت سریال دانست. مجموعه تلاش کرده است به جای تکیه صرف بر یک یا دو چهره، جهان خود را با گروهی از بازیگران بسازد؛ بازیگرانی که هرکدام بخشی از مناسبات انسانی و اجتماعی سریال را نمایندگی می‌کنند.

نکته مهم دیگر، حضور بازیگران مکمل است. در بسیاری از سریال‌ها، شخصیت‌های فرعی صرفاً برای پر کردن فاصله میان نقاط اصلی داستان به کار گرفته می‌شوند و همین موضوع باعث می‌شود جهان اثر مصنوعی به نظر برسد، اما وقتی بازیگران مکمل جدی گرفته شوند، حتی یک شخصیت با حضور محدود نیز می‌تواند به یک عنصر مؤثر در فضای سریال تبدیل شود. «بامداد خمار» با کست گسترده خود چنین امکانی را فراهم کرده است.

این گستردگی البته مسئولیت بیشتری نیز برای کارگردانی ایجاد می‌کند. هرچه تعداد بازیگران بیشتر باشد، هماهنگ کردن جنس بازی‌ها دشوارتر خواهد شد. کارگردان باید بتواند بازیگر باسابقه و بازیگر جوان را در یک جهان واحد قرار دهد و اجازه ندهد تفاوت سبک بازی آنها به گسست در فضای سریال منجر شود. در چنین شرایطی، کستینگ خوب زمانی به نتیجه می‌رسد که با هدایت درست بازیگران همراه باشد.

در نهایت، «بامداد خمار» از این منظر نشان می‌دهد که بازیگران فقط اجراکنندگان شخصیت‌ها نیستند؛ آنها بخشی از معماری انسانی سریال‌اند. همان‌طور که طراحی صحنه ساختمان‌ها و فضاها را می‌سازد، بازیگران نیز با حضور خود مناسبات اجتماعی و انسانی آن جهان را شکل می‌دهند. انتخاب درست آنها باعث می‌شود مخاطب با مجموعه‌ای از آدم‌ها مواجه شود، نه فقط چند شخصیت که برای پیشبرد قصه کنار هم قرار گرفته‌اند.

همین نگاه به کستینگ است که ترکیب بازیگران «بامداد خمار» را به یکی از عناصر قابل توجه تولید تبدیل می‌کند؛ ترکیبی که در آن تجربه، جوانی، شهرت و جنس‌های مختلف بازیگری در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و هر کدام بخشی از جهان سریال را ساخته‌اند.

انتهای پیام/