مجتبی گهستونی فعال رسانه در یادداشتی نوشت: با گذشت ۹ ماه از انتصاب سردار آیت احمدی به فرماندهی یگان حفاظت وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کشور، مجموعه‌ای از اقدامات برای تقویت توان عملیاتی، تأمین بخشی از نیازهای اساسی یگان‌های حفاظت در سراسر کشور، سامان‌دهی ساختار مدیریتی و پیگیری مطالبات معیشتی کارکنان انجام شده است؛ اقداماتی که می‌تواند نقطه شروعی برای تقویت یکی از مهم‌ترین بازوهای حفاظت از میراث تاریخی و فرهنگی ایران باشد.
میراث‌فرهنگی ایران، گستره‌ای از محوطه‌های باستانی، بناهای تاریخی، موزه‌ها، آثار ثبت‌شده ملی و جهانی و میراث ارزشمند ملموس و ناملموس را در بر می‌گیرد. حفاظت از این سرمایه عظیم، تنها با ثبت آثار در فهرست‌های ملی و جهانی یا تدوین قوانین و مقررات محقق نمی‌شود؛ بلکه به نیروی انسانی توانمند، تجهیزات کافی، ساختار سازمانی کارآمد و برخورداری از پشتوانه‌های معیشتی و حرفه‌ای نیاز دارد. از این منظر، عملکرد یگان حفاظت و میزان آمادگی آن برای مواجهه با تهدیدها، نقشی تعیین‌کننده در صیانت از هویت تاریخی کشور ایفا می‌کند.
یکی از اقدامات انجام‌شده در ماه‌های اخیر، اختصاص ۱۰۰ دستگاه موتورسیکلت برای تقویت توان عملیاتی یگان‌های حفاظت در سراسر کشور است. با توجه به پراکندگی آثار تاریخی و وسعت محوطه‌های باستانی، به‌ویژه در مناطق دورافتاده و خارج از محدوده‌های شهری، تأمین وسایل نقلیه مناسب می‌تواند امکان گشت‌زنی، پایش مستمر و حضور به‌موقع نیروهای حفاظتی را افزایش دهد. البته اثربخشی این اقدام، به نحوه توزیع تجهیزات بر اساس نیاز واقعی استان‌ها، تأمین هزینه‌های نگهداری و تعمیرات و استفاده هدفمند از آن‌ها وابسته است.
تأمین ۱۷۵۰ دست لباس عملیاتی متحدالشکل برای یگان‌های حفاظت کشور نیز از دیگر اقدامات این دوره به شمار می‌رود. لباس مناسب و متحدالشکل، علاوه بر تأثیر بر هویت سازمانی و نظم تشکیلاتی، بخشی از نیازهای حرفه‌ای کارکنانی را پاسخ می‌دهد که در شرایط محیطی و اقلیمی متفاوت، وظیفه حفاظت از آثار تاریخی را بر عهده دارند. این اقدام، در کنار تأمین سایر تجهیزات ضروری، می‌تواند به بهبود شرایط فعالیت نیروها کمک کند.
در حوزه ساختار سازمانی نیز ایجاد ۲۵ پست سازمانی مدیریتی در ساختار یگان حفاظت، اقدامی قابل توجه است. با این حال، اهمیت چنین تغییری زمانی آشکار می‌شود که پست‌های ایجادشده به ارتقای هماهنگی میان سطوح مدیریتی، افزایش سرعت تصمیم‌گیری، توزیع روشن مسئولیت‌ها و تقویت نظارت بر عملکرد واحدهای استانی منجر شود. ساختار مدیریتی کارآمد، باید بتواند میان نیازهای ستادی و واقعیت‌های میدانی ارتباطی مؤثر برقرار کند.
از سوی دیگر، پیگیری مسائل معیشتی کارکنان و فراهم‌شدن برخی تسهیلات با دستور وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، نشان‌دهنده توجه به یکی از مطالبات مهم نیروهای حفاظتی است. کارکنانی که مسئولیت حفاظت از میراث تاریخی کشور را بر عهده دارند، برای انجام مؤثر وظایف خود به امنیت شغلی، حمایت سازمانی و برخورداری از شرایط معیشتی متناسب نیازمندند. نمی‌توان از نیروهایی که در معرض فشارهای کاری، دشواری‌های محیطی و مسئولیت‌های سنگین حفاظتی قرار دارند، انتظار عملکرد مطلوب داشت، اما به مطالبات و نیازهای آنان بی‌توجه بود.
در کنار این اقدامات، پیگیری و انجام برخی هماهنگی‌های برون‌دستگاهی برای ارتقای شرایط امنیتی منطقه جیرفت نیز اهمیت دارد. جیرفت و مناطق پیرامونی آن، به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های مهم باستان‌شناختی و آثار ارزشمند تاریخی، نیازمند توجه ویژه در حوزه حفاظت هستند. تجربه نشان می‌دهد که حفاظت موثر از میراث‌فرهنگی، به‌ویژه در محوطه‌های گسترده و مناطق دارای حساسیت‌های امنیتی، تنها از عهده یک دستگاه برنمی‌آید و مستلزم همکاری هماهنگ میان نهادهای مسئول، تبادل اطلاعات و تعریف سازوکارهای مشترک است.
با وجود این اقدامات، ارزیابی دقیق عملکرد یک فرماندهی صرفاً با شمارش تجهیزات تأمین‌شده یا پست‌های سازمانی ایجادشده امکان‌پذیر نیست. میزان کاهش تعرض به محوطه‌های تاریخی، افزایش پوشش حفاظتی، بهبود زمان واکنش به تخلفات، ارتقای آموزش تخصصی نیروها، تقویت تعامل با پایگاه‌های میراث‌فرهنگی و رسیدگی مستمر به مشکلات کارکنان، از جمله شاخص‌هایی هستند که می‌توانند تصویر روشن‌تری از نتایج این اقدامات ارائه دهند.
از این رو، تداوم مسیر آغازشده نیازمند تدوین برنامه‌ای مشخص، شفافیت در اعلام دستاوردها، اولویت‌بندی نیازهای استان‌ها و استمرار حمایت مدیریتی از یگان‌های حفاظت است. همچنین ضروری است تأمین تجهیزات با آموزش تخصصی، توسعه امکانات ارتباطی، بهبود زیرساخت‌های حفاظتی و استفاده از فناوری‌های نوین برای پایش و مراقبت از آثار تاریخی همراه شود.
۹ ماه نخست مسئولیت سردار آیت احمدی را می‌توان از منظر اقدامات انجام‌شده برای پاسخ‌گویی به بخشی از نیازهای تجهیزاتی، سازمانی و معیشتی یگان حفاظت بررسی کرد. اکنون انتظار می‌رود این اقدامات در قالب برنامه‌ای بلندمدت و نتیجه‌محور ادامه یابد تا آثار آن نه‌فقط در ساختار اداری، بلکه در میدان حفاظت از میراث‌فرهنگی کشور نیز نمایان شود.
حفاظت از میراث‌فرهنگی، مسئولیتی ملی و بین‌نسلی است. هر اندازه نیروهای مسئول این ماموریت از امکانات، پشتیبانی و ساختار مناسب‌تری برخوردار باشند، امکان صیانت موثرتر از سرمایه‌های تاریخی کشور افزایش خواهد یافت. تقویت یگان حفاظت، در نهایت، سرمایه‌گذاری برای پاسداری از هویت تاریخی ایران و انتقال این میراث به نسل‌های آینده است.
انتهای پیام/
نظر شما