احمد دیناری خاطرنشان کرد: تاریخ شفاهی صرفاً ثبت خاطرات و بازگویی رویدادهای گذشته نیست؛ بلکه رویکردی علمی و روشمند برای گردآوری، مستندسازی، تحلیل و حفظ تجربه‌های زیسته افراد و گروه‌هایی است که در شکل‌گیری تحولات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی یک سرزمین نقش داشته‌اند. اهمیت این رویکرد زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم بسیاری از تجربه‌ها، مهارت‌ها، سنت‌ها و روایت‌های ارزشمند، اگر در زمان مناسب ثبت و مستند نشوند، ممکن است با گذر نسل‌ها برای همیشه از دسترس خارج شوند.
به گفته او در استان خراسان شمالی، با پیشینه تاریخی غنی، تنوع فرهنگی و قومی، آداب و رسوم ریشه‌دار، موسیقی بومی، هنرهای سنتی و ظرفیت‌های متنوع گردشگری، تاریخ شفاهی می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در بازشناسی و مستندسازی هویت فرهنگی استان ایفا کند. روایت بزرگان، هنرمندان، پیشکسوتان صنایع دستی، فعالان گردشگری، راهنمایان محلی، مدیران و کارشناسانی که سال‌ها در عرصه میراث فرهنگی فعالیت کرده‌اند، هر یک بخشی از تاریخ ناگفته این سرزمین را در خود دارند.
دیناری افزود: در حوزه میراث فرهنگی، ثبت تجربه‌های نسل‌های مختلف در حفاظت، مرمت، شناسایی و معرفی آثار تاریخی می‌تواند دانش ارزشمندی را برای نسل‌های بعدی حفظ کند. در حوزه گردشگری، روایت پیشگامان این صنعت، شکل‌گیری تأسیسات گردشگری، تحولات مدیریت مقاصد و تجربه فعالان این عرصه، می‌تواند به شناخت عمیق‌تر مسیر توسعه گردشگری استان کمک کند.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی ادامه داد: همچنین در حوزه صنایع دستی، ثبت دانش بومی، شیوه‌های تولید، فنون سنتی و روایت زندگی هنرمندانی که این مهارت‌ها را نسل به نسل منتقل کرده‌اند، اقدامی مؤثر برای جلوگیری از فراموشی بخش مهمی از میراث ناملموس استان است.
دیناری تاکید کرد: از سوی دیگر، تاریخ شفاهی تنها ناظر بر گذشته نیست؛ بلکه می‌تواند به ابزاری برای یادگیری سازمانی، انتقال تجربه‌های مدیریتی، شناسایی فرصت‌ها و حتی اصلاح مسیر برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در آینده تبدیل شود. گاهی یک روایت مستند از تجربه موفق یا ناموفق یک طرح، می‌تواند ارزشی فراتر از چندین گزارش اداری داشته باشد؛ زیرا در دل خود، تجربه انسانی، چالش‌ها، تصمیم‌ها و درس‌آموخته‌هایی را جای داده است که در اسناد رسمی کمتر دیده می‌شوند.
این مقام مسئول گفت: بر همین اساس، آغاز و پیگیری طرح تاریخ شفاهی در سه حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی؛ اقدامی راهبردی و آینده‌نگرانه است؛ اقدامی که می‌تواند به شکل‌گیری حافظه‌ای مستند، معتبر و قابل بهره‌برداری از تحولات و تجربیات این سه حوزه در سطح ملی و استانی منجر شود.
او بیان کرد: در اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع.دستی خراسان شمالی نیز این موضوع را فرصتی ارزشمند برای شناسایی و ثبت روایت‌های کمتر شنیده‌شده، مستندسازی تجربه پیشکسوتان، معرفی چهره‌های اثرگذار و حفظ دانش و مهارت‌های بومی می‌دانیم. تحقق این هدف مستلزم برنامه‌ریزی منسجم، استفاده از روش‌های علمی مصاحبه و مستندسازی، بهره‌گیری از ظرفیت پژوهشگران و متخصصان و مشارکت فعال نسل‌های مختلف است.
دیناری افزود: ما معتقدیم آنچه امروز از تاریخ و تجربه‌های زیسته خود ثبت می‌کنیم، فردا بخشی از هویت و سرمایه دانشی نسل‌های آینده خواهد بود. بسیاری از بناها را می‌توان مرمت کرد و بسیاری از آثار را می‌توان دوباره احیا کرد، اما اگر روایت انسان‌هایی که با این میراث زندگی کرده‌اند ثبت نشود، بخشی از معنای واقعی آن برای همیشه از میان خواهد رفت.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی گفت: تاریخ شفاهی، فرصتی است تا پیش از آنکه خاطره‌ها به فراموشی سپرده شوند، آن‌ها را به اسناد ماندگار تبدیل کنیم؛ چراکه حفظ میراث یک سرزمین، تنها صیانت از آنچه از گذشته باقی مانده نیست، بلکه ثبت دانشی است که باید به آینده منتقل شود.
انتهای پیام/
نظر شما