میراث‌آریا: تبدیل جنایت آمریکایی-صهیونی در میناب به یک گفتمان ملی و فراتر از آن، تثبیت ابعاد انسانی و حقوقی این واقعه در حافظه جهانی، محور اصلی برنامه‌هایی است که با مشارکت وزارتخانه‌ها، دستگاه‌های اجرایی و نهادهای فرهنگی و حقوقی در قالب ستاد ملی میناب دنبال می‌شود، برنامه‌هایی که از نظام آموزش رسمی کشور و تولید آثار ادبی و هنری تا مستندسازی حقوقی و پیگیری در محافل بین‌المللی را در بر می‌گیرد.
سیدرضا صالحی‌امیری، رئیس ستاد ملی میناب، در جلسات مختلف این ستاد بر ضرورت عبور از سطح واکنش‌های مقطعی و تبدیل این حادثه به موضوعی ماندگار در حافظه ملی تاکید کرده است. بر اساس این رویکرد، میناب نباید در محدوده یک واقعه تاریخی یا جغرافیای استان هرمزگان باقی بماند بلکه باید به موضوعی ملی تبدیل شود که همه ایرانیان با ابعاد انسانی، تاریخی و حقوقی آن آشنا باشند و نسل‌های آینده نیز شناخت روشنی از آن داشته باشند.
برنامه‌های این ستاد در چند محور اصلی شامل آموزش و انتقال آگاهی به نسل جدید، تولید آثار فرهنگی و هنری، مستندسازی و پیگیری حقوقی بین‌المللی و حمایت از مردم منطقه طراحی شده است. تعدد دستگاه‌های مشارکت‌کننده نیز نشان می‌دهد که تحقق این هدف، به همکاری میان مجموعه‌ای از نهادهای دولتی، فرهنگی، آموزشی و حقوقی نیاز دارد.
ورود حادثه میناب به مدارس و محتوای آموزشی کشور
یکی از محورهای مورد تاکید رئیس ستاد ملی میناب، نقش وزارت آموزش‌وپرورش در انتقال واقعیت این حادثه به نسل جدید است. صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت آشنایی دانش‌آموزان با آنچه در میناب رخ داده است، خواستار توجه نظام آموزشی کشور به این موضوع در مدارس و کتاب‌های درسی شده است.
در این چارچوب، تاکید اصلی بر ماهیت انسانی حادثه و جایگاه کودکان قربانی آن است. کودکانی که در جریان این واقعه جان خود را از دست دادند، نیروهای نظامی و طرف‌های درگیر در میدان نبرد نبودند بلکه کودکانی بی‌گناه بودند که در یک جنگ نابرابر قربانی شدند.
ورود موضوع میناب به نظام آموزشی با هدف، آشنایی دانش‌آموزان با ابعاد انسانی واقعه، حقوق کودکان در شرایط جنگی و ضرورت پاسداشت جان غیرنظامیان است.
در کنار وزارت آموزش‌وپرورش، حوزه هنری، سازمان تبلیغات اسلامی، مجموعه آموزش‌عالی و دیگر نهادهای فرهنگی نیز در برنامه‌های ستاد مسئولیت دارند. این مجموعه‌ها قرار است از ظرفیت‌های تخصصی خود برای تولید محتوا، پژوهش، آموزش و انتقال روایت حادثه به گروه‌های مختلف جامعه استفاده کنند.
۵۰۰ شاعر، یک کتاب ۶۷۰ صفحه‌ای و مجموعه‌ای از آثار ادبی درباره شهدای میناب
بخش قابل توجهی از برنامه‌های ستاد ملی میناب به تولید آثار ادبی اختصاص دارد. در یکی از این اقدامات، حدود ۵۰۰ شاعر کشور در تولید مجموعه‌ای از اشعار مرتبط با حادثه میناب مشارکت کرده‌اند که حاصل این تلاش در قالب کتابی ۶۷۰ صفحه‌ای گردآوری شده است.
این کتاب اکنون در مرحله چاپ قرار دارد و برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم رونمایی از آن نیز در دستور کار است. مشارکت گسترده شاعران در شکل‌گیری این مجموعه، از جمله اقدامات ادبی شاخصی است که در چارچوب برنامه‌های فرهنگی ستاد دنبال شده است.
در حوزه ادبیات کودک و نوجوان نیز مجموعه‌ای چهارجلدی با مشارکت چهره‌های برجسته این حوزه در دست تهیه است. این مجموعه با هدف فراهم‌کردن زمینه روایت متناسب با گروه‌های سنی کودک و نوجوان تدوین می‌شود تا ابعاد انسانی حادثه میناب در قالبی متناسب با زبان و نیازهای مخاطبان این گروه سنی منتقل شود.
همچنین نگارش رمانی درباره شهدای میناب در دستور کار قرار گرفته است. این اثر در کنار مجموعه شعر و کتاب‌های کودک و نوجوان، بخشی از برنامه ادبی ستاد برای ثبت و بازنمایی این واقعه در قالب‌های مختلف نوشتاری محسوب می‌شود.
تولید فیلم، سریال، سمفونی و آثار تجسمی در دستور کار
برنامه‌های هنری ستاد ملی میناب به حوزه ادبیات محدود نمانده و تولید آثار تصویری، نمایشی و موسیقایی را نیز شامل می‌شود.
بر اساس برنامه‌های اعلام‌شده، تولید فیلم، سریال، کلیپ و تیزر با موضوع حادثه میناب در دستور کار حوزه هنری قرار گرفته است. در حوزه موسیقی نیز تولید سمفونی و آثار مرتبط با این واقعه دنبال می‌شود.
در بخش هنرهای تجسمی، مجموعه‌ای از آثار نقاشی با موضوع شهدای میناب آماده شده و در مرحله چاپ قرار دارد. این آثار در کنار تولیدات سینمایی و موسیقایی، ظرفیت دیگری برای بازنمایی ابعاد انسانی حادثه و انتقال آن به مخاطبان در قالب‌های هنری فراهم می‌کنند.
تنوع آثار پیش‌بینی‌شده نشان می‌دهد که برنامه فرهنگی ستاد، مخاطبان و قالب‌های ارتباطی متفاوتی را هدف قرار داده است، از مخاطب عمومی سینما و تلویزیون تا کودکان و نوجوانان، علاقه‌مندان ادبیات، مخاطبان موسیقی و هنرهای تجسمی.
پیگیری حقوقی؛ محور بین‌المللی برنامه‌های ستاد میناب
در کنار اقدامات آموزشی و فرهنگی، پیگیری حقوقی حادثه میناب در سطح بین‌المللی از دیگر محورهای اصلی مورد تاکید صالحی‌امیری است.
بر اساس مواضع مطرح‌شده در جلسات ستاد، نهادهای حقوقی مسئولیت پیگیری این موضوع را بر عهده گرفته‌اند تا ابعاد جنایت رخ‌داده از مسیرهای حقوقی و در محافل بین‌المللی دنبال شود.
هدف اعلام‌شده در این بخش، مستندسازی و اثبات جنایت و معرفی آن در چارچوب جنایت‌های تاریخی آمریکا در جهان است، موضوعی که به گفته رئیس ستاد، نیازمند کار حقوقی گسترده و پیگیری مستمر است.
جمع‌آوری و بررسی مستندات، تبیین ابعاد واقعه و ارائه ادله حقوقی از اهمیت برخوردار است. تفاوت این محور با اقدامات فرهنگی در آن است که موضوع بازنمایی رسانه‌ای یا انتقال عاطفی یک حادثه نیست، بلکه پیگیری مسئولیت‌های حقوقی و تلاش برای ثبت مستند آن در سطح بین‌المللی را دنبال می‌کند.
برنامه‌های ستاد در دو سطح داخلی و خارجی پیش می‌رود، در داخل کشور، آموزش و فرهنگ‌سازی و تولید آثار ماندگار دنبال می‌شود و در عرصه بین‌المللی، مستندسازی و پیگیری حقوقی حادثه در دستور کار قرار دارد.
حمایت از مردم میناب و ضرورت توجه به زیرساخت‌ها
حمایت از مردم منطقه و فراهم‌کردن زمینه بهبود شرایط آنان نیز از دیگر موضوعاتی است که در چارچوب برنامه‌های ستاد مورد توجه قرار گرفته است.
مردم میناب که با پیامدهای سنگین این حادثه مواجه شده‌اند، باید علاوه بر همراهی و حمایت معنوی، از پشتیبانی‌های لازم در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه زیرساختی، برخوردار شوند.
تاکید بر این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که برنامه‌های مربوط به میناب نباید به تولید آثار فرهنگی و برگزاری رویدادها محدود شود بلکه توجه به نیازهای مردم منطقه و حمایت‌های عملی از آنان نیز باید بخشی از مسئولیت دستگاه‌های مشارکت‌کننده باشد.
ستاد ملی میناب علاوه بر ماموریت فرهنگی و حقوقی، با یک مسئولیت اجتماعی نیز مواجه است، مسئولیتی که تحقق آن به همکاری دستگاه‌های اجرایی و تخصیص ظرفیت‌های حمایتی متناسب با نیازهای منطقه وابسته است.
میناب در جایگاه یک نماد ملی؛ الگویی برگرفته از تجربه خرمشهر
یکی از مهم‌ترین تاکیدهای صالحی‌امیری در تبیین افق برنامه‌های ستاد، تبدیل میناب به نمادی ملی در حافظه ایرانیان است.
او برای توضیح این موضوع به تجربه هشت سال جنگ تحمیلی اشاره کرده است، دوره‌ای که مناطق مختلفی از کشور، از خوزستان و ایلام تا کرمانشاه و آذربایجان غربی، درگیر جنگ بودند و آثار آن در سراسر ایران احساس می‌شد، اما خرمشهر به‌تدریج به نماد ملی آن دوران تبدیل شد.
در این مقایسه، تاکید بر آن است که میناب نیز باید از محدوده جغرافیایی خود فراتر برود و به موضوعی متعلق به همه مردم ایران تبدیل شود، به‌گونه‌ای که نام این شهر در حافظه جمعی ایرانیان با یاد کودکان قربانی، ابعاد انسانی حادثه و ضرورت پیگیری حقیقت آن همراه باشد.
تحقق چنین هدفی به استمرار فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی، رسانه‌ای و حقوقی نیاز دارد. از همین رو، برنامه‌های ستاد به یک مقطع زمانی یا چند رویداد محدود نشده و تولید آثار ادبی و هنری، ورود موضوع به نظام آموزشی و پیگیری حقوقی آن در کنار حمایت از مردم منطقه تعریف شده است.
تقسیم مسئولیت میان دستگاه‌ها برای تحقق یک هدف مشترک
ترکیب دستگاه‌های اجرایی، وزارتخانه‌ها و نهادهای فرهنگی و حقوقی در ستاد ملی میناب، بیانگر گستردگی مسئولیت‌ها در این برنامه است. وزارت آموزش‌وپرورش در حوزه انتقال مفاهیم و آگاهی به نسل جدید، نهادهای فرهنگی و هنری در حوزه تولید آثار، مجموعه‌های آموزش عالی در بخش علمی و پژوهشی و نهادهای حقوقی در زمینه پیگیری بین‌المللی نقش‌آفرینی می‌کنند.
در این میان، مسئولیت هماهنگی و هدایت مجموعه برنامه‌ها بر عهده ستاد ملی میناب به ریاست وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی است، ستادی که ماموریت آن ایجاد انسجام میان ظرفیت‌های مختلف و پیشبرد برنامه‌ها در چارچوب یک هدف مشترک تعریف شده است.
مجموع اقدامات در حال اجرا، از کتاب ۶۷۰ صفحه‌ای حاصل مشارکت ۵۰۰ شاعر تا مجموعه چهارجلدی کودک و نوجوان، رمان، آثار نقاشی، سمفونی، فیلم و سریال و همچنین برنامه ورود موضوع به مدارس و پیگیری‌های حقوقی بین‌المللی، نشان‌دهنده ابعاد متنوع این ماموریت است.
هدف نهایی که صالحی‌امیری بارها بر آن تاکید کرده، روشن است: میناب باید از یک واقعه در جغرافیای هرمزگان به موضوعی ماندگار در حافظه ملی ایران و عرصه جهانی تبدیل شود، موضوعی که شناخت آن به نسل‌های آینده منتقل شود، آثار فرهنگی و هنری آن در گذر زمان باقی بماند و ابعاد حقوقی جنایت نیز از مسیرهای قانونی و بین‌المللی پیگیری شود.
تبدیل میناب به یک نماد ملی، ماموریتی چندبخشی است که تحقق آن به استمرار اقدامات دستگاه‌ها، تولید آثار مستند و ماندگار و پیگیری منسجم مسئولیت‌های فرهنگی، اجتماعی و حقوقی وابسته خواهد بود.
انتهای پیام/
نظر شما