محسن سلاح ورزی، مسئول روابط عمومی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان لرستان در یادداشتی نوشت: در مسیر خرم‌آباد به پلدختر، جایی در حوالی روستای افرینه، طبیعت یکی از زیباترین جلوه‌های خود را به نمایش گذاشته است؛ آبشاری که شاید نامش برای بسیاری از مردم لرستان آشنا باشد، اما هنوز آن‌گونه که شایسته ظرفیت‌های طبیعی و گردشگری‌اش است، در سطح کشور شناخته نشده است.
آبشار افرینه از آن جاذبه‌هایی است که برای درک زیبایی‌اش، باید از نزدیک دید. جایی که رودخانه‌های افرینه و چشمک به هم می‌رسند و جریان آب پس از عبور از بستر سنگی، با ریزش از ارتفاع و شکل گرفتن حوضچه‌های طبیعی، منظره‌ای چشم‌نواز به وجود می‌آورد. صدای آب در میان صخره‌ها و فضای سرسبز اطراف، حال‌وهوایی دارد که کمتر می‌توان نمونه‌اش را در زندگی پرشتاب امروز پیدا کرد.
زیبایی افرینه در فصل بهار جلوه دیگری دارد. بارندگی‌ها، افزایش جریان آب رودخانه‌ها و سرسبزی دامنه‌ها، چهره منطقه را دگرگون می‌کند. در این فصل، آبشار پرآب‌تر و طبیعت اطراف آن زنده‌تر از همیشه است. البته جذابیت این منطقه فقط به بهار محدود نمی‌شود؛ هر فصل، تصویر و حال‌وهوای خاص خودش را دارد و همین تنوع، افرینه را به مقصدی مناسب برای علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی تبدیل کرده است.
اما آنچه افرینه را ارزشمندتر می‌کند، تنها زیبایی آبشار نیست. در کنار این جاذبه طبیعی، پل تاریخی افرینه نیز قرار دارد؛ اثری که یادآور پیشینه تاریخی و شیوه زندگی مردمان این منطقه است. حضور چنین اثری در کنار آبشار، نشان می‌دهد که افرینه را باید فراتر از یک مقصد تفریحی دید. اینجا بخشی از هویت طبیعی و تاریخی پلدختر و لرستان است؛ منطقه‌ای که طبیعت و تاریخ در کنار هم، ظرفیت کم‌نظیری برای جذب گردشگر ایجاد کرده‌اند.
با وجود این ظرفیت‌ها، هنوز جای افرینه در نقشه گردشگری کشور آن‌گونه که باید باز نشده است. بسیاری از جاذبه‌های طبیعی لرستان، از جمله آبشار افرینه، از نظر زیبایی و جذابیت چیزی کم از مناطق شناخته‌شده گردشگری ندارند؛ اما در زمینه معرفی، امکانات اولیه، خدمات رفاهی و برنامه‌ریزی برای جذب گردشگر، همچنان با کمبودهایی روبه‌رو هستند.
واقعیت این است که گردشگری امروز فقط به معنای دیدن یک جاذبه طبیعی نیست. گردشگر به مسیر دسترسی مناسب، امکانات بهداشتی، فضای امن، راهنمایی درست و خدمات متناسب نیاز دارد. اگر قرار است افرینه به یک مقصد جدی گردشگری تبدیل شود، باید برای این نیازها برنامه داشت. ساماندهی محوطه آبشار، ایجاد امکانات ضروری با رعایت اصول زیست‌محیطی، نصب تابلوهای راهنما، معرفی ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی منطقه و فراهم کردن زمینه حضور سرمایه‌گذاران، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به رونق گردشگری این منطقه کمک کند.
از سوی دیگر، نباید نقش مردم محلی را در این مسیر نادیده گرفت. گردشگری زمانی به اقتصاد منطقه کمک می‌کند که منفعت آن به زندگی ساکنان همان منطقه نیز برسد. ایجاد فرصت برای عرضه محصولات بومی، صنایع‌دستی، غذاهای محلی، راه‌اندازی اقامتگاه‌های بوم‌گردی و شکل‌گیری کسب‌وکارهای کوچک گردشگری می‌تواند زمینه اشتغال و درآمدزایی را برای خانواده‌های منطقه فراهم کند. در واقع، آبشار افرینه فقط یک جاذبه طبیعی نیست؛ ظرفیتی اقتصادی است که اگر درست مدیریت شود، می‌تواند در بهبود وضعیت معیشتی مردم منطقه نیز اثرگذار باشد.
البته توسعه گردشگری نباید به معنای ساخت‌وساز بی‌رویه و تغییر چهره طبیعی منطقه باشد. تجربه بسیاری از مناطق گردشگری نشان داده است که بی‌توجهی به محیط‌زیست، در نهایت همان جاذبه‌ای را از بین می‌برد که گردشگران برای دیدنش به آنجا سفر می‌کنند. آلودگی آب، رها کردن زباله، تخریب پوشش گیاهی و ساخت‌وسازهای نامتناسب، تهدیدهایی هستند که باید از همان ابتدا جدی گرفته شوند. افرینه به توسعه نیاز دارد، اما توسعه‌ای که با طبیعت آن سازگار باشد و زیبایی‌های موجود را قربانی امکانات ظاهری نکند.
در این میان، مسئولیت دستگاه‌های متولی گردشگری، میراث فرهنگی و محیط‌زیست نیز اهمیت زیادی دارد. معرفی هدفمند آبشار افرینه، تهیه برنامه‌ای مشخص برای حفاظت و ساماندهی آن و قرار دادن این جاذبه در مسیرهای رسمی گردشگری لرستان، می‌تواند گام مهمی در شناساندن ظرفیت‌های منطقه باشد. نباید منتظر ماند تا گردشگران خودشان این جاذبه‌ها را کشف کنند؛ لازم است برای معرفی آنها برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری شود.
لرستان سرزمین آبشارها و رودخانه‌هاست؛ استانی که از نظر طبیعت‌گردی ظرفیت‌های فراوانی دارد، اما بخش قابل توجهی از این ظرفیت‌ها هنوز به فرصت‌های اقتصادی و گردشگری تبدیل نشده‌اند. افرینه نمونه روشنی از همین داشته‌های ارزشمند است؛ جاذبه‌ای که با اندکی توجه، مدیریت صحیح و معرفی مناسب، می‌تواند جایگاه شایسته‌تری در گردشگری استان و کشور پیدا کند.
شاید برای کسی که نخستین بار به افرینه سفر می‌کند، صدای آب و منظره ریزش آن از صخره‌ها مهم‌ترین خاطره سفر باشد؛ اما برای کسی که دغدغه توسعه منطقه را دارد، این زیبایی پرسش دیگری هم به همراه می‌آورد: چرا جاذبه‌ای با این همه ظرفیت، هنوز نتوانسته به جایگاه واقعی خود برسد؟
این پرسش، پرسشی جدی است و پاسخ آن را باید در برنامه‌ریزی، مدیریت و میزان توجه به سرمایه‌های طبیعی و تاریخی منطقه جست‌وجو کرد.
افـرینه را نباید فقط برای چند ساعت تماشا کرد و بعد به فراموشی سپرد. این منطقه بخشی از داشته‌های ارزشمند پلدختر و لرستان است؛ داشته‌ای که هم برای امروز فرصت ایجاد می‌کند و هم می‌تواند برای نسل‌های آینده به یادگار بماند. حفظ این سرمایه، معرفی درست آن و فراهم کردن زمینه بهره‌برداری مسئولانه از ظرفیت‌هایش، وظیفه‌ای است که نباید به فردا موکول شود.
آبشار افرینه همچنان جاری است؛ آنچه باید به جریان بیفتد، اراده‌ای جدی برای معرفی، حفاظت و توسعه این گوشه زیبای زاگرس است.
انتهای پیام/
نظر شما