علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی، در حاشیه بازدید از بنای یادمان مشاهیر و موزه میراث‌روستایی گیلان که با دعوت بنیاد ایران‌شناسی استان گیلان انجام شد، با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و تمدنی این استان، گیلان را از ارکان دیرپای هویت ایرانی دانست و بر ضرورت شناخت عمیق‌تر میراث این خطه و انتقال سرمایه‌های فرهنگی آن به نسل‌های آینده تاکید کرد.

صالحی با اشاره به سفر چندروزه خود به گیلان و فرصت فراهم‌شده برای آشنایی نزدیک‌تر با ابعاد مختلف این استان اظهار کرد: گیلان از پیشینه‌ای عمیق و ریشه‌دار در تاریخ ایران برخوردار است و در کنار طبیعت کم‌نظیر، تنوع فرهنگی و جغرافیایی و مردمان مهربان، مجموعه‌ای ارزشمند از داشته‌های تاریخی و تمدنی را در خود جای داده است. تنوع غذایی این استان نیز تنها یکی از جلوه‌های متعدد فرهنگ و زیست‌بوم غنی گیلان به شمار می‌رود.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به بازدید از ماسوله و ظرفیت‌های این شهر تاریخی برای ثبت‌جهانی افزود: زیبایی و ویژگی‌های معماری ماسوله کم‌نظیر و وصف‌ناپذیر است و خوشبختانه اقدامات و پیگیری‌هایی برای فراهم‌سازی زمینه ثبت جهانی آن در جریان است. امیدوارم تلاش‌های صورت‌گرفته با رفع الزامات و تکمیل فرایندهای مربوط، به نتیجه مطلوب برسد و این میراث ارزشمند جایگاه شایسته خود را در عرصه بین‌المللی پیدا کند.

او همچنین با اشاره به بازدید از آرامگاه استاد ابراهیم پورداوود، ایران‌شناس و پژوهشگر برجسته، بر ضرورت پاسداشت سرمایه‌های انسانی و علمی کشور تاکید کرد و گفت: باید نام، نشان و خاطره بزرگان علمی و فرهنگی خود را زنده نگه داریم و متناسب با جایگاه و خدمات آنان، زمینه برگزاری آیین‌های بزرگداشت و معرفی آثار و اندیشه‌هایشان را فراهم کنیم.

صالحی با بیان اینکه بی‌توجهی به مفاخر و چهره‌های اثرگذار، به‌تدریج پیوند میان نسل‌های متوالی را تضعیف می‌کند، افزود: ما وظیفه داریم الگوهای برجسته علمی، فرهنگی و تاریخی را به نسل جوان معرفی کنیم تا جوانان بدانند برای ماندگاری نام نیک و اثرگذاری در جامعه، چه مسیر و تجربه‌ای پیش روی آنان قرار دارد. انتقال میراث به نسل‌های بعد، نیازمند معرفی انسان‌هایی است که با دانش، اندیشه و تلاش خود در شکل‌گیری هویت فرهنگی جامعه نقش داشته‌اند.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی در ادامه با اشاره به بازدید از بازار تاریخی رشت، موزه مشاهیر و موزه میراث روستایی گیلان، این مجموعه‌ها را جلوه‌هایی از تنوع و غنای میراث فرهنگی استان دانست و اظهار کرد: موزه میراث روستایی گیلان از نظر وسعت، ساختار و شیوه بازنمایی فرهنگ و معماری بومی، مجموعه‌ای متمایز و ارزشمند است. این موزه با گردآوری و بازنمایی الگوهای معماری خانه‌های روستایی، امکان شناخت بخشی از شیوه زندگی، فرهنگ و مناسبات اجتماعی مردم این خطه را فراهم می‌کند.

او با اشاره به ظرفیت موزه مشاهیر و مجموعه سردیس‌های شخصیت‌های مذهبی، تاریخی، فرهنگی، علمی و ادبی گیلان، خاطرنشان کرد: گیلان سرزمین پرورش چهره‌های برجسته‌ای است که هر یک در بخشی از تاریخ و فرهنگ ایران اثرگذار بوده‌اند، از میرزا کوچک‌خان جنگلی و آیت‌الله بهجت فومنی و آیت‌الله محفوظی تا پروفسور رضا و استاد محمد معین. معرفی این سرمایه‌های انسانی و بازشناسی جایگاه آنان، بخشی مهم از فرایند تقویت خودآگاهی تاریخی و فرهنگی جامعه است.

صالحی با تبیین ماموریت بنیاد ایران‌شناسی در سطح استان‌ها تصریح کرد: ایران‌شناسی از شناخت اجزای تشکیل‌دهنده ایران آغاز می‌شود، گیلان‌شناسی، کردستان‌شناسی، اصفهان‌شناسی و شناخت سایر استان‌ها، در حقیقت مسیرهای تکمیل شناخت ایران هستند. هر استان باید با تمام ظرفیت برای شناسایی و مستندسازی میراث‌ملموس و ناملموس، معرفی مفاخر و بازنمایی داشته‌های تاریخی و فرهنگی خود تلاش کند.

وی ادامه داد: ضروری است میراث ملموس و ناملموس هر استان به‌صورت علمی مستند و تصویری بازنمایی شود، مفاخر و شخصیت‌های اثرگذار شناسایی شوند و با برگزاری یادواره‌ها و برنامه‌های فرهنگی، زمینه آشنایی نسل جوان با گذشته تاریخی و هویتی سرزمین خود فراهم آید. جوانان باید بدانند جامعه امروز برآمده از چه پیشینه‌ای است و چه تلاش‌ها و مجاهدت‌هایی در طول تاریخ، زمینه‌ساز شکل‌گیری هویت و جایگاه کنونی کشور شده است.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی با تاکید بر نقش این بنیاد در تعمیق شناخت نسل جوان از هویت ملی گفت: ایران‌شناسی می‌تواند با طراحی و اجرای برنامه‌های فرهنگی و علمی، جوانان را به شناخت سرزمین، تاریخ و فرهنگ خود ترغیب کند، شناختی که از سطح آگاهی‌های عمومی به درک عمیق از ریشه‌های تمدنی و احساس تعلق آگاهانه به میراث چند هزارساله ایران منجر شود.

او با اشاره به تداوم تاریخی هویت ایرانی افزود: یکی از موضوعات مهمی که باید برای نسل جوان تبیین شود، چرایی استمرار هویت و انسجام ملت ایران در طول قرن‌هاست. ایران از جمله ملت‌ها و سرزمین‌هایی است که با وجود تحولات گسترده تاریخی، همچنان هویت ملی و پیوستگی تمدنی خود را حفظ کرده است. شناخت عوامل تاریخی، فرهنگی و اجتماعی این ماندگاری می‌تواند به درک بهتر مسئولیت نسل امروز در پاسداری از این سرمایه ملی کمک کند.

صالحی همچنین با اشاره به جایگاه تاریخی ایران در شکل‌گیری الگوهای حکمرانی و تمدن بشری، به تجربه تاریخی امپراتوری هخامنشی و شیوه اداره سرزمین‌های گوناگون در چارچوب یک ساختار سیاسی واحد اشاره کرد و گفت: در الگوی حکمرانی ایران باستان، مناطق مختلف ضمن برخورداری از ویژگی‌ها و سنت‌های بومی خود، در چارچوب یک نظم سیاسی مشترک قرار می‌گرفتند. این هم‌زیستی تنوع‌های فرهنگی و قومی در زیر چتر هویت ایرانی، یکی از جلوه‌های قابل تأمل تاریخ این سرزمین است.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط ایرانیان خارج از کشور با سرزمین مادری، از تلاش‌های سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در این زمینه قدردانی کرد و گفت: توجه به ایران و ظرفیت‌های استان‌های مختلف، در کنار اهتمام به حفظ پیوند ایرانیان خارج از کشور با هویت و سرزمین مادری، از موضوعاتی است که در پیگیری‌های وزیر میراث‌فرهنگی نیز مورد توجه قرار دارد.

او افزود: در بنیاد ایران‌شناسی نیز با پیگیری معاون این بنیاد، طراحی بستری برای ایجاد ارتباط موثرتر ایرانیان خارج از کشور با ایران در دستور کار قرار گرفته است تا آنان بتوانند متناسب با نیازها و علایق خود در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی و هنری، از ظرفیت‌های این بستر بهره‌مند شوند و ارتباط خود را با جامعه و فرهنگ ایران حفظ و تقویت کنند.

صالحی در پایان با تاکید بر اینکه پاسداشت ایران و هویت ملی نیازمند شناخت مستند و عمیق از تاریخ و تمدن کشور است، خاطرنشان کرد: شناخت پیشینه تاریخی ایران و معرفی دستاوردهای تمدنی آن، ضرورتی فراتر از تعلقات احساسی و تعصبات ملی است، تاریخ این سرزمین و جایگاه آن در تحولات تمدنی جهان، خود گویای اهمیت ایران است. وظیفه ماست که این میراث را به‌درستی بشناسیم، مستند کنیم و با زبانی روشن و اثرگذار به نسل‌های آینده انتقال دهیم.

انتهای پیام/