یکی از بخش‌های موزه به کلیشه‌ها و گراورهای چاپی اختصاص دارد؛ ابزارهایی که در گذشته برای چاپ و تزئین کتاب‌ها و نشریات مورد استفاده قرار می‌گرفتند. کلیشه‌های مربوط به تخت‌جمشید، از جمله نمونه‌های به‌کاررفته در آثار زنده‌یاد علی سامی، در کنار کلیشه‌های چاپخانه مهرگان متعلق به زنده‌یاد سید محمدمدرس صادقی، بخشی از تاریخ صنعت چاپ در فارس را بازنمایی می‌کنند.
مجموعه اسناد تاریخی موزه نیز شامل نکاح‌نامه‌های دوره قاجار، فرمان‌ها، وقف‌نامه‌ها، اجاره‌نامه‌ها و اسناد مالکیت است. نکاح‌نامه‌های قاجاری با نقوش گل‌ومرغ و حاشیه‌های رنگین، علاوه بر ارزش هنری، اطلاعاتی درباره مناسبات خانوادگی و اجتماعی آن دوره ارائه می‌کنند. برخی دیگر از اسناد به خاندان قوام، از خاندان‌های بانفوذ شیراز در دوره قاجار، تعلق دارند.
نکاح‌نامه‌ها در دوره‌ی قاجار، متفاوت از سندهای ازدواج امروزی بوده‌اند. انگار با آن طرح و نقوش شاد رنگی و گل‌ومرغ در حاشیه کاغذ، می‌خواستند خوشبختی را پیشاپیش برای عروس و داماد به ارمغان بیاورند.
سندهایی که هیچ‌وقت صاحبان عاشق آن‌ها گمان نمی‌برده‌اند صدها سال بعد از موزه‌ای تاریخی سر در بیاورند. رقم مهریه‌ی این قباله‌ها که بر دیوار نصب شده‌اند با گذشت زمان افزایش می‌یابد. اما اسناد کاغذی موزه‌ی کرباسی به نکاح‌نامه محدود نمی‌شوند. اینجا سندهای تاریخی ارزشمند دیگری از فرمان و رونوشت فرمان، اجاره‌نامه تا وقف‌نامه، سند ملک و زمین و... وجود دارد که بعضی به خاندان قدرتمند و بانفوذ قوام در دوران قاجار مربوط می‌شود. خاندانی که در گوشه‌گوشه‌ی شیراز می‌توان رد پایی از حضورشان را دید.
آثار چوبی منبت‌کاری آباده با ثبت جهانی، در گوشه‌ی دیگری توجه را جلب می‌کنند. قاب‌آینه‌های دوره‌ی قاجار با نقوش اسلیمی، گل‌ومرغ، برگ‌وبته، نقوش انسان و حیوان و... که میراثی از هویت فرهنگی است.
در ویترین قاشق‌های افشره‌خوری که درآن‌ها شربت و دوغ می‌خورده‌اند، انواع قاشق‌های کوچک و بزرگ چوبی، هم را در آغوش گرفته‌اند. اما اینجا یک قاشق، معروفتر از بقیه است. قاشقی منبت و مشبک‌کاری شده متعلق به حاج‌ابراهیم‌خان کلانتر که نامش تداعی‌کننده‌ی گوشه‌ای سیاه از تاریخ ماست. همان که در زمان وزارتش درخشان‌ترین سلسله تاریخ ایران(زندیه) نابود شد. حالا نام او برگ سیاهی در دفتر تاریخ شده و قاشق افشره‌خوری‌اش در ویترین باقی مانده است.
در بخش دیگری از موزه، کلاه‌ها و وسایل متعلق به درویشان، از جمله کلاه اهدایی درویش ترابی، به نمایش درآمده‌اند. همچنین مجموعه‌ای از آتش‌زنه‌ها و مصقل‌های فلزی با نقوش متنوعی از اژدها، پرندگان و صحنه‌های تقابل حیوانات وجود دارد. این ابزارها در گذشته برای افروختن آتش و صیقل دادن ادوات مورد استفاده قرار می‌گرفتند و از نظر هنری و تاریخی واجد اهمیت‌اند.
شیرهای آب تاریخی از دیگر بخش‌های شاخص موزه هستند که بخشی از تاریخ تأمین آب و زندگی شهری شیراز را روایت می‌کنند. قدیمی‌ترین نمونه این مجموعه، شیری با طرح سر شیر و متعلق به قرن شانزدهم میلادی است. موزه کرباسی در سال ۱۳۹۸ نیز نمایشگاهی با عنوان «ابزار و ادوات تاریخی آب» در آب‌انبار وکیل برگزار کرد.
منبر دوره زندیه با نقوش گل‌ومرغ و رنگ‌آمیزی طلایی و آبی، از دیگر آثار ارزشمند مجموعه است. در چیدمان این بخش، یک پنجره قدیمی در کنار منبر قرار گرفته تا با استفاده از نمادهایی مانند قفل و پارچه‌های متبرک، ارتباط میان اشیا و آیین‌های مذهبی گذشته برای بازدیدکنندگان ملموس‌تر شود.
بخش دیگری از آثار موزه به تاریخ سینما و عکاسی شیراز اختصاص دارد. دستگاه‌های آپارات قدیمی، از جمله دستگاهی که در زندان ارگ کریم‌خان برای نمایش فیلم استفاده می‌شده، در کنار تجهیزات سینما پارامونت شیراز قرار گرفته‌اند. همچنین عکس‌ها، دوربین‌ها و دری متعلق به عکاسخانه مانی، وابسته به خاندان چهره‌نگار، اسنادی از تاریخ عکاسی در شیراز محسوب می‌شوند.
سفالینه‌های دوره هخامنشی و پیش از آن، هاون و عودسوز سلجوقی، آینه صفوی، ظرف مفرغی متعلق به حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد، کفش‌های قاجاری، کاشی‌های هنر دست شیشه‌گر، علم و کتل‌های ثبت ملی‌شده، دری چوبی از دوره زندیه و دوچرخه بنزینی متعلق به دوره پهلوی، از دیگر آثار نگهداری‌شده در این مجموعه هستند.
درحیاط این موزه هر گوشه‌اش سردیس و تندیس و مجسمه‌هایی شخصیت‌های معروف، هنرمندان و سربازان هخامنشی خودنمایی می‌کند. نگاهشان حس غریبی دارد، انگار سرشار از قدرشناسی است. شاید با همان صورت‌های سرد سنگی می‌خواهند یادآوری کنند: هویت خود را هرگز فراموش نکنید.
انتهای پیام/
نظر شما