حمید بعیدینژاد، معاون پژوهشی بنیاد ایرانشناسی، در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا، با تاکید بر ضرورت شناسایی، مستندسازی و معرفی نظاممند ظرفیتهای فرهنگی ایران در عرصه جهانی، اظهار کرد: ایران به پشتوانه پیشینه تمدنی دیرپا، تنوع اقلیمی و تکثر قومی و فرهنگی، از ظرفیتهای گستردهای در حوزه میراثفرهنگی ملموس و ناملموس برخوردار است، ظرفیتهایی که میتوانند با بهرهگیری از معیارها و سازوکارهای یونسکو، در قالب پروندههای فرهنگی هدفمند به جامعه جهانی معرفی شوند.
وی با بیان اینکه موسیقی، شعر، هنرهای گوناگون و فرهنگ غذایی، از جلوههای برجسته و ریشهدار میراث ناملموس ایران به شمار میروند، افزود: این مولفهها بازتابدهنده لایههای عمیق هویت تاریخی، حافظه جمعی و شیوه زیست ایرانیان هستند و شناسایی، مستندسازی و تدوین پروندههای مرتبط با آنها میتواند زمینه حضور موثرتر فرهنگ ایران را در عرصه بینالمللی فراهم کند.
معاون پژوهشی بنیاد ایرانشناسی با تاکید بر اینکه معرفی میراثفرهنگی نباید به دیدهشدن ایران در سطح جهانی محدود شود، تصریح کرد: شناخت این ظرفیتها، پیش از هر چیز، برای نسلهای جدید اهمیت دارد، چراکه نسل آینده باید بتواند ایران را با همه گستردگی تاریخی، تنوع فرهنگی و عظمت تمدنی آن بشناسد و نسبت به میراثی که از گذشتگان به او رسیده است، آگاهی و احساس تعلق بیشتری پیدا کند.
بعیدینژاد ادامه داد: همانگونه که برخی شهرهای ایران در حوزههایی همچون معماری و غذا در چارچوب شهرهای خلاق مورد توجه قرار گرفتهاند، ضروری است سایر ظرفیتهای فرهنگی و تمدنی کشور نیز بهصورت روشمند شناسایی شوند و با تدوین پروندههای تخصصی و ارائه آنها در مجامع بینالمللی، جایگاه شایسته خود را در عرصه جهانی پیدا کنند.
وی در تبیین نسبت میان شناخت میراث فرهنگی و توسعه اجتماعی و اقتصادی، شناخت میراث ناملموس را بخشی از فرآیند خودشناسی جمعی دانست و گفت: همانطور که در روانشناسی، شناخت خود از پیششرطهای رشد و موفقیت فردی محسوب میشود، در سطح اجتماعی نیز شناخت ریشهها، داشتهها و سرمایههای فرهنگی، زمینهساز توسعه و پیشرفت است. جامعهای که از ظرفیتهای هویتی و تمدنی خود شناخت کافی داشته باشد، بهتر میتواند این سرمایهها را در مسیر آیندهسازی به کار گیرد.
معاون پژوهشی بنیاد ایرانشناسی با تاکید بر ضرورت عبور از رویکرد حفاظتی و معرفیمحور به سمت بهرهبرداری خلاقانه و هدفمند از میراث ناملموس، خاطرنشان کرد: ظرفیتهای فرهنگی کشور باید به تولیدات و محصولات فرهنگی تبدیل شوند، محصولاتی که ضمن صیانت از اصالت و هویت میراث، امکان معرفی موثرتر فرهنگ ایران را فراهم کنند و در عین حال، به جذب گردشگر، رونق فعالیتهای اقتصادی و ایجاد فرصتهای جدید اشتغال منجر شوند.
بعیدینژاد با اشاره به جایگاه فرهنگ غذایی در بازنمایی هویت تاریخی و اجتماعی ایران اظهار کرد: غذا را نباید از منظر لذت و مصرف مورد توجه قرار داد، فرهنگ غذایی بخشی از تاریخ، هویت و مناسبات اجتماعی جوامع است و میتواند پیوندهای تاریخی میان اقوام و گروههای مختلف را بازنمایی کند. از این منظر، ظرفیتهای مرتبط با خوراک و سنتهای غذایی، علاوه بر ارزش فرهنگی، قابلیت تبدیلشدن به یکی از مولفههای مؤثر در توسعه گردشگری فرهنگی و معرفی جاذبههای متنوع ایران را دارند.
وی با بیان اینکه ثبتجهانی عناصر میراث ناملموس باید در چارچوب یک برنامه جامع برای توسعه فرهنگی و اقتصادی کشور دنبال شود، افزود: ثبت پروندهها در یونسکو نباید نقطه پایان فعالیتها تلقی شود، بلکه میتواند آغاز مسیری برای تبدیل سرمایههای فرهنگی به فرصتهای اقتصادی، گردشگری و سرمایهگذاری باشد. اهمیت این فرآیند در آن است که دستاوردهای فرهنگی، از سطح ثبت و معرفی فراتر بروند و در زندگی اجتماعی و اقتصادی جامعه نیز اثرگذار شوند.
معاون پژوهشی بنیاد ایرانشناسی تأکید کرد: پیوند دادن میراث ناملموس با تولیدات فرهنگی، گردشگری و سرمایهگذاری، مستلزم نگاه بلندمدت و برنامهریزی منسجم است، نگاهی که در آن، صیانت از میراث گذشتگان با خلق ارزش افزوده و فراهمکردن فرصتهای پایدار برای نسلهای آینده همراه شود.
بعیدینژاد در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به جایگاه راهبردی آذربایجان غربی در جغرافیای فرهنگی ایران، اظهار کرد: این استان به دلیل برخورداری از تنوع قومی و فرهنگی و همچنین همجواری با کشورهای مختلف، از ظرفیتهای قابل توجهی در حوزه میراثفرهنگی ملموس و ناملموس برخوردار است.
وی افزود: موقعیت جغرافیایی و ویژگیهای فرهنگی آذربایجانغربی، این استان را به یکی از کانونهای مهم برای شناسایی، مستندسازی و معرفی ظرفیتهای تمدنی ایران تبدیل کرده است و بهرهگیری هدفمند از این قابلیتها میتواند ضمن تقویت جایگاه فرهنگی استان، زمینه توسعه تعاملات فرهنگی فرامرزی و گسترش ظرفیتهای گردشگری را نیز فراهم آورد.
انتهای پیام/
نظر شما