امیرحسین حکمت‌نیا، پژوهشگر، مؤلف و استاد گردشگری، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با اشاره به تنوع و غنای رسوم ماه رمضان در استان فارس، تاکید کرد: آیین‌های رمضانی در فارس، نه‌تنها بازتاب باورهای دینی مردم‌اند، بلکه حامل لایه‌های عمیق هویت فرهنگی، همبستگی اجتماعی و حافظه تاریخی جوامع محلی هستند.

وی با اشاره به آیین «روز کلوخ‌اندازان» به‌عنوان یکی از رسوم کهن پیشواز رمضان گفت: در این روز، مردم به گردشگاه‌های اطراف شهر می‌روند و هنگام غروب، با شکستن کلوخ و ذکر دعا، به‌صورت نمادین از گناهان گذشته اعلام برائت کرده و خود را برای ورود به ماه عبادت آماده می‌کنند؛ آیینی نمادین که مفاهیم تطهیر، بازآفرینی اخلاقی و آمادگی معنوی را در دل خود دارد.

این پژوهشگر گردشگری، رسم «والون» در شیراز را نمونه‌ای از پیوند آیین‌های دینی با نهاد خانواده دانست و افزود: در نخستین رمضان پس از ازدواج دختر، خانواده عروس موظف‌اند افطاری کاملی به همراه خلعتی شامل هدایای سنتی به خانه داماد بفرستند؛ رسمی که کارکردی آیینی، اجتماعی و نمادین در تحکیم پیوندهای خویشاوندی دارد.

حکمت‌نیا با اشاره به آیین رؤیت هلال در شهرستان استهبان نیز گفت: با مشاهده هلال ماه مبارک رمضان، چند توپ شلیک می‌شود تا آغاز ماه به اطلاع عموم برسد و مردم با شنیدن صدای آن می‌گویند: توپ هدر شد، ماه دیده شد؛ آیینی که ریشه در سنت‌های ارتباطی پیشامدرن دارد.

وی در ادامه، به خوراک‌های بومی رمضان اشاره کرد و «چنگال لوره» را غذای شاخص افطار در استهبان معرفی کرد و توضیح داد: لور، معجونی از کشک تر، پوست نارنج، مغز بادام تلخ، آویشن، زیره و ادویه‌های معطر است که پس از رسیدن، خشک شده و در افطار با نان خشک و همراه هندوانه یا خیار مصرف می‌شود؛ خوراکی که بخشی از دانش بومی تغذیه در اقلیم فارس به‌شمار می‌رود.

این استاد گردشگری همچنین رسم «شب‌چره» در شیراز را جلوه‌ای از حیات اجتماعی شبانه رمضان دانست و افزود: پس از افطار، دیدوبازدیدهای خانوادگی آغاز می‌شود و مردم تا سحر به گفت‌وگو، تلاوت قرآن و پذیرایی با خوراک‌هایی چون رنگینک، زولبیا و بامیه می‌پردازند. افطاری‌های جمعی، حتی در فضاهای سبز و پارک‌ها، نشان‌دهنده روحیه مشارکت و همزیستی اجتماعی در فرهنگ رمضانی شیراز است.

حکمت‌نیا در پایان با تاکید بر ضرورت ثبت، مستندسازی و روایت حرفه‌ای این آیین‌ها خاطرنشان کرد: آیین‌های رمضانی فارس، ظرفیت بالایی برای تبدیل‌شدن به محصولات فرهنگی و گردشگری آیینی دارند و می‌توانند در تقویت هویت محلی، دیپلماسی فرهنگی و توسعه پایدار گردشگری نقش‌آفرین باشند؛ مشروط بر آنکه با رویکردی علمی و راهبردی به آن‌ها پرداخته شود.

انتهای پیام/