مرتضی اسماعیلی، معمار، استاد مدعو و عضو شورای تخصصی معماری داخلی دانشگاه سوره با بیش از سه دهه تجربه حرفه‌ای و علمی، در گفت‌وگو با میراث‌آریا به تشریح کتاب جدید خود با عنوان «معماری داخلی آینده» پرداخت. این اثر که در اواسط پاییز ۱۴۰۴ منتشر شده، به بررسی تحولات شگرف ناشی از انقلاب صنعتی پنجم و تأثیر آن بر آینده طراحی داخلی می‌پردازد.

اسماعیلی، که تألیفات دیگری از جمله «معماران نسل پنجم» و «معناشناسی شناختی معماری آینده» را در کارنامه خود دارد، معتقد است: شکاف قابل توجهی بین آموزش‌های دانشگاهی و واقعیت‌های حرفه‌ای در سطح جهانی وجود دارد و این کتاب تلاشی برای آگاهی‌بخشی به اساتید، دانشجویان و متخصصان است.

او با اشاره به اینکه ایده نگارش کتاب معماری داخلی آینده پس از تحولات عظیم انقلاب صنعتی چهارم و سپس پنجم شکل گرفت توضیح داد: با ظهور اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی و تحولات کوانتومی، فضای تعاملات جهانی تغییر کرد و این جهش، تمامی جوامع و علوم را تحت تاثیر قرار داد. سال‌ها تحقیق در زمینه رویدادهای جدید مرا به این نتیجه رساند که ضرورت بیان موضوع آینده در فضای دانشگاهی رشته‌های معماری و طراحی داخلی بیش از پیش احساس می‌شود.

عضو شورای تخصصی معماری داخلی دانشگاه سوره، درباره مهم‌ترین مهارت‌هایی که طراحان داخلی باید برای دههٔ آینده بیاموزند گفت: در این کتاب «مهارت» به دلیل سرعت تغییرات پیشنهاد نشده است. آنچه در فضایی بالاتر و کلی‌تر به آن پرداخته‌ام این است که مهارت‌های امروز و دیروز همانند مهارت‌های سخت و نرم قطعاً جابه‌جا خواهند شد.

او درباره مسیری که منجر به تبدیل نتایج پژوهشی کتاب به دستورالعمل‌های عملی برای طراحان می‌شود، افزود: در مورد این پژوهش شاید به جرأت می‌توان گفت نخستین نسخه آینده محور نسل پنجم است، چرا که تألیفات تاکنون درگیر صرفاً فناوری‌های نوین شده‌اند. غافل از اینکه فناوری امروز قطعاً فناوری فردا نیست. پس نوشتن دستورالعمل و استراتژی منسوخ شده و همانطور که مجمع جهانی اقتصاد بارها تأکید کرده است، آینده از آن ابرروندها خواهد بود، نه استراتژی‌ها! مثال ساده آن هم در ابرروندی همانند کرونا در سطح جهانی تجربه شد. با یک مگاترندی همانند کرونا، یا هوش مصنوعی، یا سبک زندگی بین‌المللی روند جدیدی را کاملاً مخالف و در جهت عکس دستورالعمل‌ها، قوانین و استراتژی‌ها دیکته کرد و این نشان غیرمتمرکز شدن جهان است.

نویسنده کتاب معماری داخلی آینده درباره مدل مطالعاتی یا روش پژوهشی مورد استفاده در این کتاب اظهار کرد: مدل‌های توصیفی، تحلیلی، پیش‌بینی یا ترکیبی مستلزم وفاداری به الگوهای جاری است، اما در خصوص روش پژوهش شاید بیان ترکیبی چندلایه‌ای مناسب باشد. به این معنی که منابع آزاد و هوش مصنوعی در کنار مستندات علمی و معتبر فیش‌برداری شده و با روش تحلیل همبستگی بازنگری و نگارش شده است.

او درباره اینکه بیشترین الهام یا داده از کدام منابع، الگوها یا پروژه‌های بین‌المللی فراهم شد، بیان کرد: نزدیک به چهار سال پیش با تیم مطالعاتی و طراحی فوق‌العاده‌ای روی پروژه معماری آینده محوری فعال هستیم که به جهت امنیت اطلاعات آن از بیان جزئیات معذورم و این تیم بین‌المللی در شاخه‌های معماری، داخلی، شهری، اقتصادی، تکنولوژی لبه و... تحقیقات گسترده‌ای انجام داده است. منابع و خلاصه‌سازی‌های مستندات و الگوهای این تحقیق و طرح مبنای اصلی نوشتاری من بوده است.

اسماعیلی به واکنش متخصصانی که پیش از انتشار، نسخهٔ نهایی کتاب آن را مطالعه کردند، پرداخت و افزود: بازخوردهای بی‌نظیری از اساتید، همکاران و صاحبان اندیشه داشتم که با دقت نظر و نکته سنجی‌های تخصصی مشوق من بودند.

نویسنده کتاب معماری داخلی آینده با تاکید بر اینکه این اثر اواسط پاییز ۱۴۰۴ منتشر شد، اما به‌دلیل حوادث پس از آن رونمایی رسمی متوقف شد، به تأثیری که بر دیده‌شدن کتاب گذاشت، پرداخت و گفت: قطعاً تاثیر مطلوبی نبود، اما ما معماران مثل مشهوری بین خودمان داریم که اگر بپرسند بهترین پروژه‌ات کدام است، خواهیم گفت: پروژه بعدی! امیدوارم شرایط جهانی و جامعه‌ ایرانی از سختی‌ها و اتفاقات ناگواری که بخشی در داخل و قسمت عمده‌ای از خارج اتفاق افتاده است، با افتخار بگذرند و در روزهای خوب و حال خوب مردم عزیزمان رویدادهای بالاتری رقم بزنیم.

اسماعیلی درباره آینده‌ای که برای طراحی داخلی در ۱۰ تا ۱۵ سال آینده ترسیم می‌کند، افزود: باور و پذیرش ابرروندها و سعی در بهره‌گیری از فرصت‌ها و تهدیدها برای ساخت آینده و سه‌گانه ذهن، ماشین و فضا تا مدت‌های طولانی ساختار آینده را تشکیل می‌دهد و باید با قدرت و جسارت آماده تحویل حال کنونی به فناوری باشیم به نحوی که آسایش و آرامش و مدیریت انسان را بر جهان بدون تداخل محتوایی تأمین کند.

او در پاسخ این پرسش که آیا مسیر آیندهٔ معماری داخلی در ایران با جریان جهانی هماهنگ خواهد بود یا تفاوت‌های ماهوی خواهد داشت، گفت: مهمترین خاصیت غیرقابل انکار آینده از بین رفتن مرزها خواهد بود؛ مرزهای انسانی و حاکمیتی اولین رویداد خواهد بود و مرزهای انسان و فناوری در مراحل بعدی. این رویکرد با مقاومت حاکمیت‌های جهانی مواجه خواهد شد، اما این مقاومت بلاشک خواهد شکست. تنها باید در خصوص زمان رویداد گمانه‌زنی کنیم که من خیلی دور نمی‌بینم.

عضو شورای تخصصی معماری داخلی دانشگاه سوره در پایان از آرزوی خود برای خوانندگان بعد از مطالعهٔ کتاب و اینکه چه تغییری در نگاه یا عملکرد خود تجربه کنند، گفت: امیدوارم این کتاب به عنوان جرقه و تلنگر اولیه‌ای عمل کند تا خوانندگان فهیم و اندیشمند آن به آگاهی و درک و تحلیل درستی از دومینوی ابرروندهای پیش‌ رو برسند.

انتهای پیام/