سعید تقیزاده، نویسنده و پژوهشگر و مولف ۹ کتاب با موضوع روستا در یادداشتی نوشت: روستاها تنها مجموعهای از خانهها و زمینهای کشاورزی نیستند؛ آنها حافظه زنده یک سرزمیناند و هویت خود را از مردمان، خاندانها و زنانی میگیرند که بیهیاهو، سالها برای آبادانی و زندگی بهتر دیگران کوشیدهاند. در میان این چهرههای ماندگار، گاه بانوانی دیده میشوند که نقش آنان از مرزهای یک خانواده فراتر رفته و به بخشی از تاریخ شفاهی یک روستا تبدیل شده است.
در روستای حصار حسنبیک، طایفه عربی از جمله خاندانهایی است که نامشان با خدمت و مسئولیتپذیری پیوند خورده است. نیاکان این خاندان بیش از یک قرن و نیم پیش، به سرپرستی مرحوم مشهدی رجبعلی، از استان خوزستان به مناطق قلعهنو و تپه مرجان مهاجرت کردند و از دهه ۱۳۳۰ خورشیدی در حصار حسنبیک ساکن شدند. آنان در این سالها نهتنها در عمران و توسعه روستا نقش داشتند، بلکه با حضور مؤثر خود در عرصههای اجتماعی، جایگاهی ارزشمند در میان مردم به دست آوردند.
در میان این خاندان، نام مرحومه کربلایی عزیزه عربی با احترام و خاطرهای خوش در ذهن اهالی باقی مانده است. او در دهههای ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۰ خورشیدی، با مهارت و تجربه کمنظیر خود در حرفه قابلگی، در تولد بسیاری از فرزندان روستا، از جمله نگارنده این سطور، نقش داشت. دستان مهربان او برای بسیاری از خانوادههای حصار حسنبیک، نویدبخش آغاز زندگی بود و خدمات انساندوستانهاش هنوز در حافظه جمعی مردم زنده است.
امروز، این روحیه خدمت در نسلهای بعدی این خاندان همچنان ادامه دارد. بانو معصومه عربی، فرزند مرحوم حسن و نوه کربلایی محمد، با تکیه بر هنر اصیل فرشبافی، راهی دیگر برای خدمت به جامعه برگزیده است. او این هنر ارزشمند را از مادربزرگ خود، مرحومه مشهدی جمیله سلطانیان، آموخته و با عشق، پشتکار و دانش خود توانسته است آن را به نسل جوان منتقل کند.
فعالیت او تنها به تولید فرش محدود نیست؛ بلکه با آموزش بیش از ۳۰ هنرجو، زمینه اشتغال و حفظ یکی از مهمترین میراثهای ناملموس ایران را فراهم کرده است. خانم عربی و همسرش، آقای کجانی، سالهاست که در عرصه فرشبافی فعالیت دارند و امروز نیز با عزمی جدی در تلاشاند تا فرش روستای حصار حسنبیک را به ثبت ملی برسانند؛ اقدامی که میتواند به معرفی هرچه بیشتر ظرفیتهای فرهنگی و هنری این روستا کمک کند.
داستان زندگی این بانوی پرتلاش، روایت تداوم یک سنت خانوادگی است؛ سنتی که روزگاری در خدمترسانی به مردم و نجات جان نوزادان جلوهگر بود و امروز در قالب پاسداری از هنر فرشبافی، آموزش نسل جدید و صیانت از میراث فرهنگی ادامه یافته است.
بیشک، توسعه پایدار روستاها تنها با اجرای طرحهای عمرانی محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند حفظ سرمایههای انسانی و فرهنگی است. زنانی مانند معصومه عربی نشان میدهند که چگونه میتوان با اتکا به میراث نیاکان، هنر بومی را زنده نگه داشت، فرصتهای تازه برای اشتغال آفرید و هویت فرهنگی یک روستا را به نسلهای آینده منتقل کرد. چنین بانوانی، بیتردید، از ارزشمندترین میراثهای زنده این سرزمین به شمار میآیند.
انتهای پیام/
نظر شما