کوثر کرکبودی، دانش آموخته رشته گردشگری و فعال حوزه گردشگری و صنایع‌دستی در روستای‌شانه تراش در یادداشتی نوشت: جهانی شدن روستاها، رویکردی نوین در توسعه گردشگری سازمان جهانی گردشگری ملل متحد(UNWTO) با هدف شناسایی و حمایت از سکونتگاه‌های روستایی که نمونه‌های برجسته‌ای از مقاصد گردشگری با دارایی‌های فرهنگی و طبیعی شناخته شده هستند، به شمار می‌آیند.
انتخاب «بهترین روستاهای گردشگری»، راه‌حلی برای ترویج گردشگری در حوزه توسعه پایدار روستایی، به دنبال افزایش رفاه ساکنان، جلوگیری از آسیب‌های زیست محیطی و حفظ میراث ملموس و ناملموس روستایی است. در این راستا، روستای‌شانه تراش از توابع شهرستان تنکابن، به عنوان یکی از نامزدهای حضور در این فهرست جهانی، مورد توجه ویژه قرار گرفته است.
روستای‌شانه تراش، در بخش خرم‌آباد شهرستان تنکابن، استان مازندران واقع شده و در فاصله ۳۴ کیلومتری مرکز بخش و ۴۰ کیلومتری مرکز شهرستان قرار دارد. این روستا در انتهای محور گردشگری معروف «دوهزار» جای گرفته و از جمله نقاط مرتفع و خوش آب و هوای منطقه به شمار می‌رود که در فصول گرم سال، پذیرای شمار قابل توجهی از گردشگران است.
بر اساس مستندات محلی، وجه تسمیه این روستا به فعالیت سنتی در زمینه تراش چوب و تولیدشانه‌های دست ساز باز می‌گردد که از دیرباز، بخشی از معیشت ساکنان را تشکیل می‌داده است. در حال حاضر، عمده فعالیت اقتصادی روستاییان بر باغداری، دامداری و تولید فرآورده‌های لبنی محلی متمرکز است. همچنین وجود چشمه‌های متعدد با کیفیت مطلوب، تأمین آب شرب و باغداری منطقه را بر عهده دارد.
سازمان جهانی گردشگری، روستاها را بر اساس شاخص‌هایی نظیر حفظ منابع طبیعی و فرهنگی، پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی، ظرفیت گردشگری و توسعه زنجیره ارزش، زیرساخت‌ها و راه‌های ارتباطی و بهداشت، ایمنی و امنیت ارزیابی می‌کند. روستای‌شانه تراش با برخورداری از طبیعت بکر، چشمه‌های زلال، پیشینه فرهنگی غنی در حوزه صنایع‌دستی و استقبال گردشگران، تا حد زیادی این معیارها را داراست.
به گفته مسئولان محلی، برنامه‌ریزی جامعی برای ارتقای شاخص‌های گردشگری این منطقه با حمایت اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان و مشارکت فعال دهیاری و شورای اسلامی روستا در دست اجراست. احداث انواع اقامتگاه با معماری بومی، برگزاری دوره‌های آموزشی برای فعالان حوزه گردشگری و احیای صنایع‌دستی مرتبط باشانه تراشی، از جمله اقدامات این روستا است. این اقدامات در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار و ایجاد تحویل بنیادی در روند توسعه روستا صورت می‌پذیرد.
با وجود ظرفیت‌های چشمگیر روستای‌شانه تراش، فرایند جهانی شدن با چالش‌هایی نیز همراه است که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱-   کمبود سرمایه‌گذاری پایدار: توسعه زیرساخت‌های گردشگری نیازمند تأمین اعتبارات قابل توجهی است که بدون حضور بخش خصوصی و حمایت‌های دولتی، میسر نخواد بود.
۲-   کمبود نیروی متخصص: مدیریت گردشگری روستایی و ارائه خدمات استاندارد به گردشگران، به نیروی انسانی آموزش دیده و آشنا با اصول گردشگری پایدار نیاز دارد.
۳-   حفظ محیط زیست: افزایش تعداد گردشگران، در صورت نبود برنامه‌ریزی دقیق، می‌تواند به منابع طبیعی و بافت فرهنگی روستا آسیب وارد کند.
ثب یک روستا در فهرست بهترین روستاهای گردشگری در جهان، تأثیر ملموسی بر جذب گردشگر دارد. تجربه نشان داده است که پس از ثبت روستاهایی نظیر اصفهک، سهیلی و کندوان، ورود گردشگران به این مناطق بیش از دو برابر افزایش یافته است. این افزایش ضمن ایجاد اشتغال و درآمدزایی برای ساکنان، می‌تواند به مهاجرت معکوس و توانمندسازی جوامع محلی نیز منجر شود.
آنچه روستای‌شانه تراش را از بسیاری از روستاهای هدف گردشگری متمایز می‌کند، موقعیت راهبردی آن در انتهای جاده معروف دوهزار است. این ویژگی ضمن ایجاد حس منحصر به فرد «رسیدن به مقصد» در گردشگر، امکان بهره‌مندی از چشم‌اندازهای بکر و دست نخورده را فراهم کرده است.  
از دیگر جاذبه‌های طبیعی منطقه می‌توان به منطقه حفاظ شده بلس کوه که در فاصله چهارده کیلومتری این روستا قرار دارد اشاره کرد. این منطقه به دلیل وجود گونه‌های ارزشمند شوکا و مرال، یکی از مقاصد برجسته گردشگری طبیعی در استان مازندران محسوب می‌شود. این ظرفیت اگر با برنامه‌ریزی اصولی همراه شود، می‌تواندشانه تراش را به قطب اکوتوریسم منطقه تبدیل کند.  روستای‌شانه تراش به دلیل موقعیت استراتژیک خود در انتهای جاده دوهزار به جاذبه‌های طبیعی متعددی در اطراف خود دسترسی دارد که دشت دریاسر،   چشمه آبگرم فلکده، دشت کلچال، گرد کوه و... از جمله این جاذبه‌ها هستند. جاذبه‌های درون روستا شامل موزه مردم‌شناسی، بافت تاریخی و معماری سنتی، اقامتگاه‌های بومگردی، رستوران و فروشگاه‌های محصولات ارگانیک، خانه خلاق، صنایع‌دستی مردم روستا اعم از چادرشب بافی خاله مهری و ساخت‌شانه چوبی عمو قاسم اشاره کرد.
برای تحقق توسعه پایدار گردشگری در روستای‌شانه تراش باید به چالش‌های زیرساختی توجه جدی شود. به عنوان نمونه کیفیت شبکه اینترنت در این منطقه برای ارائه خدمات گردشگری مدرن کافی نیست و گردشگران برای برقراری ارتباط اینترنتی و گاه تلفن کردن با محدودیت مواجه هستند.
با  تأکید بر اهمیت حفظ هویت بومی باید خاطر نشان کرد: یکی از نقاط قوت‌شانه تراش، وجود اقامتگاه‌های بومگردی با معماری سنتی و کاهگلی است که تجربه زیستی اصیل را برای گردشگران فراهم می‌آورد که این رویکرد با توانمندسازی جامعه محلی و احیای صنایع‌دستی از جمله‌شانه تراشی سنتی همراه شده و می‌تواند مسیری موفق برای ثبت جهانی روستا ترسیم کند.
با اشاره به تنوع غذایی منطقه باید اظهار داشت غذاهای محلی نظر سبزی پلو با قورمه یا پنیر برشته، مرغ شکم پر، مرغ ترش، ماهی شکم پر، ناز خاتون، خوراک با گوشت گوسفندی ظرفیت‌های ارزشمندی برای ایجاد تجربه گردشگری خوراک فراهم می‌کند. برندسازی این محصولات می‌تواند به ماندگاری بیشتر گردشگران و افزایش درآمد روستاییان کمک کند.
روستای شانه تراش با جمعیتی بالغ بر 76 نفر و 25 خانوار ظرفیت محدودی برای پذیش گردشگری انبوه دارد و این موضوع باید در برنامه‌ریزی‌های توسعه مورد توجه قرار گیرد. بهترین رویکرد، توسعه گردشگری با ظرفیت محدود و باکیفیت (بوتیک توریسم) هست که ضمن حفظ بافت روستا و محیط زیست به اقتصاد محلی رونق بخشد.
در پایان باید عرض کنم: با وجود فاصله 263 کیلومتری روستا از مرکز استان، موقعیت آن در یکی از زیباترین جاده‌های شمال کشور، می‌تواند به عنوان نقطه قوتی برای جذب گردشگران ماجراجو و طبیعت‌گرد محسوب شود. شرط موفقیت، حرکت متوازن میان توسعه زیرساخت‌ها، حفظ هویت فرهنگی و مشارکت فعال جامعه محلی است. انتهای جاده دوهزار، در شانه تراش می‌تواند آغازگر تحولی پایدار در گردشگری روستایی مازندران باشد.

با اشاره به تنوع غذایی منطقه باید اظهار داشت غذاهای محلی نظر سبزی پلو با قورمه یا پنیر برشته، مرغ شکم پر، مرغ ترش، ماهی شکم پر، ناز خاتون، خوراک با گوشت گوسفندی ظرفیت‌های ارزشمندی برای ایجاد تجربه گردشگری خوراک فراهم می‌کند. برندسازی این محصولات می‌تواند به ماندگاری بیشتر گردشگران و افزایش درآمد روستاییان کمک کند.
روستای‌شانه تراش با جمعیتی بالغ بر ۷۶ نفر و ۲۵ خانوار ظرفیت محدودی برای پذیش گردشگری انبوه دارد و این موضوع باید در برنامه‌ریزی‌های توسعه مورد توجه قرار گیرد. بهترین رویکرد، توسعه گردشگری با ظرفیت محدود و باکیفیت (بوتیک توریسم) هست که ضمن حفظ بافت روستا و محیط زیست به اقتصاد محلی رونق بخشد.
در پایان باید عرض کنم: با وجود فاصله ۲۶۳ کیلومتری روستا از مرکز استان، موقعیت آن در یکی از زیباترین جاده‌های شمال کشور، می‌تواند به عنوان نقطه قوتی برای جذب گردشگران ماجراجو و طبیعت‌گرد محسوب شود. شرط موفقیت، حرکت متوازن میان توسعه زیرساخت‌ها، حفظ هویت فرهنگی و مشارکت فعال جامعه محلی است. انتهای جاده دوهزار، درشانه تراش می‌تواند آغازگر تحولی پایدار در گردشگری روستایی مازندران باشد. 

انتهای پیام/