سیدعباس مصطفوی، مشاور وزیر میراثفرهنگی در یادداشتی نوشت: ثبت جهانی مجموعه «قلعه الموت و استحکامات وابسته» را باید یکی از خبرهای مهم و خوشحالکننده در حوزه میراثفرهنگی کشور دانست. این اتفاق نهتنها برای متخصصان این حوزه، بلکه برای همه ایرانیان مایه افتخار است. ثبت جهانی این اثر نشان میدهد که آثار تاریخی ایران همچنان از جایگاهی ممتاز در میان میراث بشری برخوردارند و میتوانند توجه نهادهای بینالمللی و افکار عمومی جهان را به خود جلب کنند.
موفقیت نتیجه سالها تلاش مستمر کارشناسان، پژوهشگران و مدیران این حوزه دانسته است. بهدرستی هم باید گفت که ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی، اتفاقی ناگهانی و ساده نیست؛ بلکه نتیجه سالها مطالعه، مستندسازی، بررسیهای میدانی، هماهنگیهای تخصصی و پیگیریهای مستمر در سطوح مختلف ملی و بینالمللی است.
قلعه الموت از جمله آثاری است که هم از نظر تاریخی و هم از نظر معماری، اهمیت ویژهای دارد. این قلعه در منطقهای کوهستانی و در موقعیتی خاص ساخته شده و همین ویژگی، به آن جلوهای منحصربهفرد داده است. استقرار آن بر فراز ارتفاعات، علاوه بر ارزش دفاعی و راهبردی، نشاندهنده هوشمندی سازندگان آن در انتخاب مکان و استفاده از ظرفیتهای طبیعی منطقه است. به همین دلیل، الموت تنها یک بنای تاریخی نیست، بلکه بخشی از یک چشمانداز فرهنگی و تاریخی گستردهتر به شمار میرود.
اهمیت این مجموعه فقط به یک قلعه محدود نمیشود. عنوان «قلعه الموت و استحکامات وابسته» نشان میدهد که با یک مجموعه تاریخی روبهرو هستیم که در قالب چند اثر و استحکامات مرتبط، معنا و هویت پیدا میکند. این پیوستگی، ارزش تاریخی آن را بیشتر میکند، زیرا نشان میدهد که این آثار در گذشته بخشی از یک نظام دفاعی، ارتباطی و سیاسی مهم بودهاند و هر یک در کنار دیگری، بخشی از یک روایت تاریخی را کامل میکنند.
ثبت جهانی این مجموعه از جنبهای دیگر نیز قابل توجه است و آن، معرفی بهتر تاریخ و فرهنگ ایران به جهان است. هر بار که اثری از ایران در فهرست میراث جهانی ثبت میشود، فرصتی تازه برای شناساندن تمدن، هنر، معماری و پیشینه فرهنگی کشور فراهم میآید. در واقع، این ثبتها فقط جنبه نمادین ندارند، بلکه میتوانند در عمل نیز به افزایش توجه جهانی، گسترش مطالعات علمی، تقویت دیپلماسی فرهنگی و توسعه گردشگری منجر شوند.
منطقه الموت نیز از این منظر ظرفیت زیادی دارد. ثبت جهانی این مجموعه میتواند نام این منطقه را بیش از گذشته بر سر زبانها بیندازد و زمینه را برای حضور بیشتر گردشگران، پژوهشگران و علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ فراهم کند. طبیعی است که این توجه، اگر با برنامهریزی درست همراه باشد، میتواند به رونق اقتصادی منطقه، ایجاد فرصتهای جدید و تقویت زیرساختهای گردشگری نیز کمک کند. البته در کنار این فرصتها، ضرورت حفاظت اصولی و مدیریت درست این میراث ارزشمند نیز بیش از پیش اهمیت پیدا میکند.
نکته مهم دیگر این است که چنین موفقیتی حاصل کار جمعی است. از پژوهشگران و باستانشناسان گرفته تا کارشناسان ثبت، مدیران استانی و ملی، همه در شکلگیری این دستاورد سهم دارند. ثبت جهانی یک اثر، در حقیقت نتیجه همدلی، پیگیری و کار تخصصی گروههای مختلفی است که هر کدام بخشی از این مسیر را پیش بردهاند. به همین دلیل، این اتفاق را باید موفقیتی مشترک برای خانواده بزرگ میراثفرهنگی کشور دانست.
در مجموع، ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته» را میتوان فراتر از یک خبر اداری یا یک موفقیت صرفا تخصصی دید. این رویداد، یادآور عمق تاریخی و فرهنگی ایران و نشانهای از توان کشور در صیانت و معرفی میراث ارزشمند خود به جهان است. بدون تردید، این اتفاق میتواند انگیزهای تازه برای ادامه مسیر حفاظت، پژوهش و معرفی آثار تاریخی ایران باشد؛ آثاری که هر یک بخشی از هویت و حافظه جمعی این سرزمین را در خود جای دادهاند.
انتهای پیام/
نظر شما