مواجهه علمی با یک میلیون اثر تاریخی نیازمند اولویت‌بندی استراتژیک است/ ارزش میراث‌فرهنگی در کالبد ظاهری بناها خلاصه نمی‌شود/ ناگفته‌هایی از پرونده‌های تاریخی اصفهان در یونسکو تا مستندسازی آسیب‌های جنگ تحمیلی

عبدالله جبل‌عاملی، معمار پیشکسوت، صاحب‌نظر حوزه مرمت ابنیه و چهره ماندگار میراث‌فرهنگی کشور با تاکید بر اینکه «ثبت‌جهانی آثار در یونسکو، جلوه‌ای از دیپلماسی تخصصی بر پایه زبان استدلالی، مهندسی اولویت‌ها و اشراف بر کنوانسیون‌های بین‌المللی است»، میراث کالبدی را تجلی عینی تاریخ اجتماعی و هویت زیسته جامعه دانست و ارتقای نظام حفاظتی را در گرو تلفیق خردمندانه دانش سنتی با استانداردهای علمی روز ارزیابی کرد.

عبدالله جبل‌عاملی، چهره ماندگار میراث‌فرهنگی و دانش‌آموخته دکتری معماری از ایتالیا، با بیش از نیم‌قرن زیست علمی و اجرایی در مدیریت، حفاظت و مرمت ابنیه تاریخی در داخل و خارج از کشور (از جمله پروژه‌های حفاظتی در ارمنستان و روسیه)، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با واکاوی راهبردهای موفقیت ایران در مجامع بین‌المللی اظهار کرد: تثبیت جایگاه تمدنی ایران در ساختار یونسکو، بیش از هر چیز نیازمند مدل‌سازی مهندسی‌شده و ادبیات حقوقی و تخصصی بود. در این مسیر، تسلط بر مبانی آکادمیک و بهره‌گیری از زبان فنی و استدلالی در جریان مذاکرات، این امکان را فراهم ساخت تا به‌جای اتکا به شیوه‌های غیرتخصصی، با زبانی بین‌المللی و متقن از اولویت‌های هویتی و ثبتی کشور دفاع کنیم.

اولویت‌بندی راهبردی در مواجهه با انبوه آثار تاریخی

مدیرکل اسبق میراث‌فرهنگی استان اصفهان با تبیین فرایند گزینش و معرفی پرونده‌های شاخص تصریح کرد: در کشوری با گستره تاریخی ایران و مواجهه با قریب به یک میلیون اثر و محوطه، مهم‌ترین ضرورت، اولویت‌بندی علمی و استراتژیک است. بر همین مبنا، روند ثبت‌های جهانی را با مسجد جامع عتیق اصفهان به‌عنوان دایرةالمعارف سبک‌شناسی معماری آغاز کردیم و با توفیق در این پرونده مرجع، مسیر برای ثبت مجموعه شاهکار میدان نقش‌جهان هموار شد.

وی همچنین با اشاره به تجارب نجات‌بخشی پس از دوران دفاع‌مقدس افزود: پس از جنگ تحمیلی در دهه ۶۰ نیز با بهره‌گیری از ظرفیت کارشناسی یونسکو در قالب ماموریت‌های مشترک برای صورت‌برداری و آسیب‌شناسی ابنیه بمباران‌شده، نقشی حیاتی در مستندنگاری علمی و بازیابی هویت تاریخی آسیب‌دیده ایفا کردیم.

میراث‌فرهنگی؛ فراتر از کالبد معماری و فرم ظاهری

این استاد برجسته، ارزش واقعی مواریث را در پیوند وثیق با سیر تطور تاریخ اجتماعی کشور دانست و خاطرنشان کرد: میراث‌فرهنگی، بازتاب‌دهنده فراز و فرودها، وقایع زیسته و تجارب مدنی سده‌های متمادی در جغرافیای ایران هستند. هر اندازه شناخت ما از لایه‌های مفهومی تاریخ عمیق‌تر شود، تعهد به حفاظت و ترویج این سرمایه‌ها شدت می‌یابد، دنیایی بی‌پایان که صیانت از آن با عشق، ممارست و التزام بی‌قیدوشرط به اصول علمی گره خورده است.

پیوند سنت و مدرنیته در سایه تکریم دانش تجربی

جبل‌عاملی با تاکید بر اینکه رویکرد به بافت‌ها و بناها نباید ماهیت ایستای حفاظتی داشته باشد، بلکه باید با تزریق حیات به کالبد بناها همراه شود، تکریم مفاخر را حرکتی بنیادین دانست و تصریح کرد: برگزاری رویدادهای ملی نکوداشت و معرفی چهره‌های ماندگار، ارج‌نهادن به انباشت دانش تجربی و سنت‌داری علمی است. صیانت پایدار از هویت معماری ایران در گرو آن است که نسل جدید کارشناسان، با پیوند میان تکنیک‌های اصیل سنتی و استانداردهای نوین بین‌المللی، مشعل این مسئولیت خطیر را با اقتدار به پیش ببرند.

انتهای پیام/

کد خبر 1405062101746
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha