محمدخلیل (رضا) محمودی، کارشناس ارشد باستان‌شناسی و مدیر داخلی مجموعه میراث جهانی بیشاپور در یادداشتی نوشت: یکی از این عوامل مهم در مجموعه میراث جهانی بیشاپور، نقش برجسته‌های منحصر به فرد مربوط به دوران حکومت ساسانی است که در ابعاد بزرگ و به صورت برجسته توسط هنرمندان چیره دست حکاکی شده‌اند ایجاد نقش و کنده‌کاری بر دل سنگ‌ها سابقه بسیار زیادی دارد و از شواهد چنین بر می‌آید که انسان‌های نخستین غارنشین از طریق آن نظام اجتماعی خود را به نسل‌های بعدی انتقال داده‌اند. ساسانیان وارث تمدن و هنر اشکانی و هخامنشی بودند که حدود پنج قرن بر سرزمین ایران حکومت کرده و به هنرهای بسیاری پرداختند که از مهمترین آن‌ها ایجاد نقوش برجسته را می‌توان نام برد. نقوش برجسته  آثاری کنده کاری شده هستند که در بعضی از حکومت‌ها مورد توجه قرار گرفته و رواج داشته اند. این نقوش حاوی اطلاعات مختلفی از نظام اجتماعی سیاسی و فرهنگی هستند و به منظور انعکاس شکوه و عظمت پادشاه، غلبه بر دشمنان، تاجگذاری و موارد دیگر ایجاد می‌شده‌اند. 

نقوش برجسته مشخصه فکری و دیدگاه حاکمان از اوضاع و احوال اجتماعی و تحولات داخلی و خارجی را نمایان می‌کنند. این هنر منحصربه‌فرد برجسته‌سازی  که در دوران هخامنشیان و ساسانیان پررنگ‌تر است، روایت تاریخ کهن کشور پهناور ایران را در بر دارد. این کنده کاری‌ها، دربرگیرنده شمایل انسانی، حیوانی، لباس‌های اقوام مختلف، ابزار و ادوات نظامی، ظروف و غیره هستند. از جمله این نقوش، نقش برجسته‌های مربوط به دوره ساسانیان در مجموعه میراث جهانی بیشاپور است که در ابعاد بزرگ نقش شده‌اند. در این مجموعه، دو نقش آن در سمت راست و چهار نقش در سمت چپ واقع شده‌اند. 

این نقوش، دارای پیام‌های پیروزی شکوه و عظمت شاپور اول، بهرام اول و بهرام دوم از پادشاهان ساسانی است. هر ۶ نقش برجسته مجموعه میراث جهانی بیشابور آگاهی ما را درباره تاریخ تمدن فرهنگ و هنر آن دوره افزایش می‌دهد. ظرافت هنری، حالت‌های سه بعدی، رعایت نسبت میان نقش ها، کادربندی نقوش برجسته و ریزه کاری‌ها از جمله خصوصیات این نوع هنر ساسانی است. به دلیل اهمیت و زیبایی نقش برجسته‌های ساسانی اغلب مورد توجه سیاحتگران نقاشان و تاریخ‌نویسان بوده و در بسیاری از متون و کتاب‌ها توصیفات مختلفی از زبان آن‌ها ذکر شده است. بازدید جهانگردان خارجی همه‌ساله به صورت گروهی و شخصی، نشان از اهمیت این نقوش و نقش آن در جذب گردشگر دارد. 

نقوش برجسته ساسانی مجموعه میراث جهانی بیشابور روی سینه کوه و در دل صخره‌ها ایجاد شده‌اند. نقش شاپور اول ساسانی در این شش نقش برجسته، پر رنگ‌تر ارائه شده است. پیروزی شاهپور، پادشاه با اقتدار ساسانی بر سه امپراطور بزرگ روم، نشان از عظمت و شکوه آن دوره داشته و به دلیل همین پیروزی‌هایی که در نقوش انعکاس یافته، گردشگران بسیاری از نقاط مختلف جهان به خصوص قاره اروپا مجموعه میراث جهانی بیشاپور را برای بازدید انتخاب می‌کنند. از شش نقش برجسته بیشاپور که در مکان معروف به تنگ چوگان قرار دارند یکی دارای کتیبه است و آن نقش بهرام اول در هنگام دریافت حلقه شهریاری از اهورامزدا است. شش نقش برجسته به صورت مستطیل و افقی حجاری شده‌اند و از دیگر ویژگی‌های آن می‌توان به وجود آب در کنار آن‌ها اشاره کرد. 

 با توجه به اینکه منطقه جغرافیای میراث جهانی بیشاپور در ماه‌های بهمن، اسفند و فروردین بهترین موقعیت‌های گردشگری را دارند، نقوش برجسته بیشاپور و تنگ چوگان می‌توانند نقش بسیار مهمی را در جذب گردشگر به این سو داشته باشند. در ماه‌های یاد شده، هوای کازرون و این منطقه جغرافیایی بهاری بوده و از لحاظ گردشگری در موقعیتی بسیار مناسب قرار دارد. همجوار بودن و نزدیکی شهرستان کازرون با شهرهای شیراز، نورآباد، کوهچنار، بوشهر، برازجان، فیروزآباد و فراشبند می‌تواند نقش بسیار ارزنده‌ای از لحاظ دسترسی جاده‌ای به این منطقه از لحاظ حضور گردشگران داشته باشد. همچنین ثبت منظر باستان‌شناسی ساسانی فارس در آثار ثبت جهانی یونسکو می‌تواند نگاه‌های گردشگران خارجی را به این مجموعه معطوف دارد. 

انتهای پیام/