وحید امیری فعال رسانه و کارشناس میراثفرهنگی در یادداشتی نوشت: خلیجفارس یکی از مهمترین پهنههای آبی جهان است. پهنهای که قرنهاست در شکلگیری تاریخ، فرهنگ، اقتصاد و امنیت منطقه نقش اصلی داشته است. نام این خلیج نه یک اصطلاح جغرافیایی ساده، بلکه بخشی از هویت و میراث تمدنی مردم ایران و مردمان حوزه پیرامونی آن است. بزرگداشت روز ملی خلیجفارس، که هر ساله در دهم اردیبهشت برگزار میشود، فرصتی است برای بازخوانی این تاریخ طولانی و تأکید بر اصالت نامی که به گواهی هزاران سند معتبر از گذشته تا امروز پابرجا ماندهاست.
جغرافیای خلیجفارس، با گسترهای نزدیک به هزاران کیلومتر مربع، نقطه اتصال شرق و غرب و شاهراهی حیاتی برای تجارت جهانی بوده است. از دوران باستان تا عصر جدید، کشتیها، دریانوردان، بازرگانان و تمدنها از این گذرگاه عبور کردهاند و همین ویژگیها، این منطقه را به یکی از پرترافیکترین و استراتژیکترین مسیرهای دریایی جهان تبدیل کرده است. اما اهمیت خلیجفارس تنها به موقعیت ژئوپلیتیک آن محدود نمیشود، بلکه تاریخ آن با نامهای کهن، متون یونانی، رومی، اسلامی و نقشههای جغرافیایی پیوند عمیقی دارد که همگی از عنوان «خلیجفارس» یا «Persian Gulf» استفاده کردهاند.
اهمیت روز ملی خلیجفارس در این است که به ما امکان میدهد این پیشینه طولانی را دوباره به یاد آوریم و ارزشهایی را که این پهنه آبی برای ما به ارمغان آورده، برجسته کنیم. خلیجفارس در طول تاریخ، نه تنها یک منبع اقتصادی و گذرگاه تجارت بوده، بلکه بخشی از زندگی مردمی است که در ساحلهای آن زیستهاند. صیادی، لنجسازی، بازرگانی، دریانوردی و فرهنگهای محلی جنوب ایران از این دریا الهام گرفتهاند و طی قرنها شکل گرفتهاند. این پیوند عمیق فرهنگی، خلیجفارس را به بخشی از حافظه تاریخی و هویت جمعی مردم ایران تبدیل کرده است.
روز ملی خلیجفارس همچنین یادآور یکی از مهمترین رویدادهای تاریخی در این پهنه آبی است. خروج نیروهای خارجی از جزایر ایرانی در دوره صفویه که نمادی از تثبیت حاکمیت تاریخی ایران بر مناطق جنوبی کشور است. بزرگداشت این روز فرصتی است برای احترام به تلاش دلیرمردان و شیرزنانی که برای حفظ یکپارچگی سرزمینی و امنیت مرزهای آبی ایران تلاش کردهاند.
از سوی دیگر، خلیجفارس در عصر امروز جایگاه ویژهای در اقتصاد جهانی دارد. وجود منابع عظیم انرژی، آن را به یکی از شریانهای اصلی تأمین نفت و گاز جهان تبدیل کرده است. میلیونها بشکه نفت از این منطقه عبور میکند و امنیت و ثبات این مسیر دریایی برای کشورهای بسیاری اهمیت حیاتی دارد. به همین دلیل، همکاری کشورها برای حفظ امنیت، محیطزیست و پایداری این منطقه، اهمیت مضاعفی یافتهاست.
اما همزمان، خلیجفارس با چالشهایی نیز روبهروست، از آلودگیهای زیستمحیطی تا فشارهای ناشی از فعالیتهای صنعتی و رفتوآمد گسترده کشتیها. روز ملی خلیجفارس تنها فرصتی برای نگاه به گذشته نیست، بلکه بهانهای برای تأمل درباره آینده نیز هست. آیندهای که در آن باید میان توسعه اقتصادی، امنیت منطقه و حفاظت از محیطزیست تعادل ایجاد شود.
در کنار جنبههای تاریخی و اقتصادی، خلیجفارس در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژهای دارد. نام آن بارها در ادبیات کلاسیک ایران و آثار نویسندگان و شاعران برجسته آمده است. این نام نهتنها در متون رسمی که در زبان و گفتار مردم نیز ریشهای عمیق دارد. هنگامی که درباره خلیجفارس سخن میگوییم، از گذشتهای سخن میگوییم که نسلها آن را حفظ کردهاند، از هویتی که در برابر تغییر نامها و روایتهای بیپشتوانه تاریخی استوار باقی مانده است.
در نهایت، روز ملی خلیجفارس فرصتی است برای پاسداشت میراث مشترک یک ملت، میراثی که از دوران باستان تا امروز از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و همچنان زنده و پایدار است. این روز یادآوری میکند که خلیجفارس تنها یک پهنه آبی نیست، بلکه نماد پیوستگی تاریخی، فرهنگی و سرزمینی ایران است. بزرگداشت آن، حفظ یک نام نیست، حفظ بخشی از هویت است.
انتهای پیام/
نظر شما