خانیکی: ثبت جهانی الموت باید به کشف ظرفیت‌های پنهان قزوین منجر شود

عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تاکید بر اینکه ثبت جهانی الموت نباید صرفاً به ثبت یک اثر تاریخی محدود شود، گفت: در شرایطی که کشور با بحران‌های پیچیده اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مواجه است، دیگر نمی‌توان با منابع و الگوهای شناخته‌شده گذشته مسایل را حل کرد و باید به دنبال کشف و خلق منابع جدید در مناطق و استان‌ها بود.

به گزارش خبرنگار میراث آریا، هادی خانیکی روز شنبه در نشست شورای راهبردی میراث فرهنگی استان قزوین که با حضور استاندار قزوین، مشاور وزیر میراث فرهنگی و جمعی از اعضای شورای راهبردی وزارتخانه برگزار شد، ضمن قدردانی از استاندار، معاونان استانداری، مدیران استانی و مجموعه اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قزوین برای برگزاری این نشست، اظهار کرد: از دوستانی که دعوت وزارتخانه و اداره‌کل را برای تشکیل شورای راهبردی پذیرفتند نیز تشکر می‌کنم و فرارسیدن ایام ماه مبارک ربیع‌الاول، میلاد حضرت رسول اکرم(ص) و هفته وحدت را تبریک می‌گویم
وی افزود: به عنوان یک ایرانی، مفتخرم که الموت به عنوان یکی از نقاط برجسته میراث تمدنی بشر، در فهرست میراث جهانی ایران به ثبت رسید و این اتفاق افتخار بزرگی برای کشور است، به‌ویژه اینکه این موفقیت در شرایطی حاصل شد که ایران در دوره‌ای از انزوای سیاسی و بین‌المللی قرار داشت.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی با اشاره به جایگاه قزوین در تاریخ ایران گفت: سخن گفتن درباره اینکه قزوین در تاریخ، فرهنگ، صنعت، مبارزات سیاسی و استقلال‌خواهی و همچنین در شکل‌گیری منظومه فکری معاصر ایران چه جایگاهی دارد، بحث بسیار گسترده‌ای است.
خانیکی ادامه داد: چه کسی می‌تواند مشروطه را بشناسد و نام دهخدا را نشنیده باشد یا به آثار او مراجعه نکرده باشد، چگونه می‌توان از عارف قزوینی، علامه محمد قزوینی و بسیاری از چهره‌های برجسته این سرزمین سخن نگفت.
وی با اشاره به جایگاه علامه محمد قزوینی در تاریخ علمی ایران اظهار کرد: مرحوم شفیعی کدکنی از یکی از افسوس‌های تاریخ دانشگاهی ایران سخن گفته و آن، از دست دادن علامه قزوینی در نظام دانشگاهی کشور بوده است.
خانیکی افزود: زمانی که علامه قزوینی به دعوت دانشگاه تهران به ایران آمد، هیتت ژوری دانشکده ادبیات از او پرسید برای چه آمده و قرار است چه چیزی تدریس کند و وقتی پاسخ داد «تاریخ»، یکی از اعضای هیات گفت تاریخ که نیاز به تدریس ندارد و هر بچه مدرسه‌ای می‌تواند آن را بفهمد.
وی ادامه داد: علامه قزوینی که شخصیت بسیار مستقلی داشت، از جلسه خارج شد و دیگر پشت سر خود را نگاه نکرد و در نهایت نیز عضو هیات علمی دانشگاه تهران نشد و مرحوم شفیعی کدکنی از این اتفاق با عنوان «تاریخ نادانی ما» یاد کرده است.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی با تأکید بر اهمیت شناخت تاریخ گفت: اگر امروز از من بپرسند در دانشگاه چه چیزی باید در اولویت قرار گیرد، خواهم گفت دانستن تاریخ را در اولویت قرار دهید، زیرا از ندانستن تاریخ خود بسیار آسیب دیده‌ایم.
خانیکی تصریح کرد: تاریخ فقط تاریخ محض، تاریخ اندیشه، تاریخ علم یا حتی تاریخ دین نیست، بلکه همه این حوزه‌ها در کنار یکدیگر قرار دارند و به هم گره خورده‌اند.
وی گفت: قزوینی که ما می‌شناسیم، محل تلاقی اتفاقات و جریان‌های مختلف تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، علمی و سیاسی بوده و این پیوندها باید دوباره دیده و بازآفرینی شود.
خانیکی با اشاره به نمونه‌هایی از میراث اجتماعی و فرهنگی قزوین اظهار کرد: یکی از چیزهایی که با آمدن به قزوین به یاد می‌آورم، جلوه‌ای از روح جوانمردی ایرانی است که در جریان زلزله دشت‌زهرا متجلی شد و مرحوم آیت‌الله طالقانی و مرحوم تختی در آن میدان‌دار بودند و نشان دادند که جامعه ایران زنده است.
وی افزود: زمانی که درباره زبان‌های در معرض نابودی صحبت می‌شد، جلال آل‌احمد از تاک‌نشینان این منطقه و ضرورت زنده نگه داشتن این میراث سخن گفته بود و در حوزه گفت‌وگوی فرهنگی و دینی نیز نمی‌توان تاریخ معاصر ایران را بدون توجه به حضور هانری کربن و ارتباط او با شخصیت‌هایی مانند مرحوم ابوالحسن قزوینی بررسی کرد.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی ادامه داد: در حوزه صنعت، دشت و کشت و صنعت‌هایی که نخستین نمونه‌های آنها در این منطقه شکل گرفتند و همچنین در عرصه مبارزات سیاسی، دفاع مقدس و شخصیت‌هایی همچون شهید ابوترابی، شاهد اتفاقات مهمی در قزوین بوده‌ایم.
خانیکی خاطرنشان کرد: همه این اتفاقات باید در کنار یکدیگر دیده و بازآفرینی شوند و این بازآفرینی نباید صرفا به ساختن میراث فیزیکی محدود شود، بلکه میراث فرهنگی ناملموس نیز باید در کنار آن مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: همه ما می‌دانیم در یکی از سخت‌ترین شرایط جنگی قرار داریم و مردم هر شب که می‌خوابند، نگران این هستند که فردا در چه شرایطی از خواب بیدار خواهند شد و آیا به سمت ادامه جنگ می‌رویم یا وارد فرآیند صلح خواهیم شد.
خانیکی تصریح کرد: در چنین شرایطی طبیعی است که پارادایم‌ها و روندهای شناخته‌شده گذشته نتوانند همه مسائل ما را حل کنند.
وی افزود: دوستانی که در دولت و استان مسئولیت دارند بهتر از من می‌دانند که دیگر نمی‌توان با همان منابع اقتصادی گذشته منابع جدید تأمین کرد و با همان منابع اجتماعی قبلی نیز نمی‌توان همه مسائل را حل کرد، بنابراین باید زمینه‌ها و پارادایم‌های جدیدی را پیدا کنیم.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی با اشاره به رویکرد دولت در زمینه کشف ظرفیت‌های منطقه‌ای اظهار کرد: یکی از مسیرهایی که دولت دنبال می‌کند، کشف و خلق منابع در مناطق و شناسایی ظرفیت‌هایی است که تاکنون دیده نشده‌اند.
خانیکی گفت: در این نگاه، الموت دیگر فقط یک نقطه تاریخی و بازگشت به گذشته نیست، بلکه می‌تواند از دل تاریخ خود، زندگی امروز را نیز بسازد، از این منطقه می‌توان کار و شغل، توجه، گردشگری و فرصت‌های جدید اقتصادی و اجتماعی ایجاد کرد.
وی ادامه داد: اعتباری که باید به این موضوع بدهیم، در چند کلیدواژه خلاصه می‌شود که خوشبختانه استاندار، مشاور وزیر و سرپرست میراث فرهنگی استان نیز به آن اشاره کردند و آن اینکه این درد مشترک را نمی‌توان جداجدا درمان کرد.
خانیکی با تأکید بر ضرورت تقویت همکاری میان نهادهای مختلف اظهار کرد: کشور ما امروز باید مسئله شبکه‌ای زیستن، مسئله نهادهای مدنی و نزدیکی میان نهادهای مدنی و دولت را جدی بگیرد.
وی افزود: حوزه تخصصی من ارتباطات و به طور خاص گفت‌وگو است و در چهار دهه گذشته سه مسئله را دنبال کرده‌ام که به نظرم در شرایط امروز باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی نخستین مساله را «قدرت مدنی» دانست و گفت: جامعه ما به شدت نیازمند قدرت مدنی است اما نهادهای مدنی ضعیف هستند و فرقی نمی‌کند از حزب و تشکل گرفته تا خیریه و سایر نهادهای اجتماعی را در نظر بگیریم.
خانیکی ادامه داد: به عنوان یک بیمار مبتلا به سرطان به شما می‌گویم دردی که بیماران سرطانی تحمل می‌کنند، دردی است که نخستین بخش درمان آن می‌تواند در خود جامعه اتفاق بیفتد، یعنی کسانی باشند که به فکر این افراد باشند و در کنار آنها قرار بگیرند.
وی تصریح کرد: یکی از راه‌های زنده کردن نهادهای مدنی این است که دولت و حاکمیت از ظرفیت آنها استفاده کنند و کسانی که ایده و اندیشه دارند، چه در دانشگاه، فرهنگ، هنر، اجتماع و امور خیر، احساس کنند دیده می‌شوند و بخشی از فرآیند حل مسایل هستند.
خانیکی «گفت‌وگو» را دومین مساله مهم جامعه ایران عنوان کرد و گفت: به دلایل مختلف تاریخی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، جامعه ما جامعه‌ای نیست که به راحتی به گفت‌وگو تن دهد و این مسئله از خانواده گرفته تا حکومت، رابطه حکومت و جامعه و حتی دانشگاه وجود دارد.
وی افزود: ما در عصر تنوع و تکثر زندگی می‌کنیم اما نهادها و امکان‌های گفت‌وگویی در جامعه ضعیف هستند و به همین دلیل به گفت‌وگو بیش از گذشته نیاز داریم.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی تشکیل شوراهای راهبردی را اقدامی مهم در این زمینه دانست و گفت: یکی از کارهای مهم وزارت میراث فرهنگی، تشکیل همین شوراهای راهبردی است که با تلاش ویژه دکتر صالحی‌امیری و پیگیری‌های آقای کردونی به ۲۵ استان و منطقه رسیده است.
خانیکی تاکید کرد: معنای این کار این است که استان‌ها و مناطق مختلف احساس کنند دیده می‌شوند و حرفشان شنیده می‌شود و ظرفیت‌های محلی و نخبگان مناطق در فرآیند تصمیم‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی سومین مساله را «مسوولیت اجتماعی و اخلاقی» عنوان کرد و گفت: جامعه ما نیازمند تقویت احساس مسوولیت اجتماعی و کمک به تسلای اجتماعی است و باید همدرد یکدیگر باشیم.
خانیکی با اشاره به شرایط جنگی اخیر اظهار کرد: تجربه جنگ نشان داد که اگر بخواهیم جامعه ایران را متفاوت تعریف کنیم، یکی از ویژگی‌های مهم آن همین احساس مسئولیت اجتماعی و توجه مردم به یکدیگر است.
وی افزود: در عین حال باید پرسید جامعه چقدر رضایت و چقدر نارضایتی دارد و علت این نارضایتی‌ها و حتی انتقادها و اعتراض‌ها چیست.
عضو شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین مسائل، احساس تبعیض در جامعه ایران است، ممکن است این احساس در همه موارد با واقعیت یکسان نباشد اما شهروند ایرانی احساس می‌کند در حوزه‌هایی مانند وام بانکی، درمان، اشتغال و بسیاری از مسائل دیگر حق او نادیده گرفته شده است.
خانیکی گفت: بنابراین شهروند باید در محیط خود احساس کند دیده شده، احساس کند به او توجه می‌شود و شادی و بیماری او برای مسئولان و جامعه اهمیت دارد.
وی با اشاره به نقش شوراهای راهبردی در این زمینه اظهار کرد: اگر بخواهم از نگاه فردی که در دولت نیست اما افتخار می‌کند هرجا بتواند به دولت کمک کند، درباره شوراهای راهبردی صحبت کنم، می‌گویم یکی از کارکردهای این شوراها می‌تواند کمک به کاهش فاصله میان نهادهای رسمی و غیررسمی باشد.
خانیکی ادامه داد: شوراهای راهبردی می‌توانند یکی از الگوهای عملی برای ایجاد این ارتباط باشند و در این مسیر، تجربه‌های محلی، دانش بومی و به‌ویژه تکیه بر ظرفیت‌هایی که تاکنون دیده نشده‌اند، می‌توانند کمک بزرگی به حل مسائل کشور کنند.
وی خاطرنشان کرد: امروز دولت نیز به دنبال کشف ظرفیت‌های منطقه‌ای است که تاکنون دیده نشده‌اند و حضور افرادی مانند ما در این جلسات صرفاً برای ادای احترام و کمک به این روند است، چراکه در سطح محلی و ملی افراد بسیار زیادی وجود دارند که ظرفیت‌های آنها هنوز دیده نشده است و باید این ظرفیت‌ها را وارد فرآیند تصمیم‌سازی و حل مسائل کشور کرد.

انتهای پیام/

کد خبر 1405052401748
دبیر محمد آوخ

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha