چوگان، بازی سوار بر اسب همراه با روایت‌گری و موسیقی/ روایت یک ورزش تاریخی در ایران که ثبت جهانی شد

شانزدهم آذرماه سال ۹۶، دوازدهمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در کره جنوبی با دستور کار ثبت افتخاری دیگر برای ایران برگزار شد و در پایان چوگان به نام ایران ثبت جهانی شد.

میراث آریا: چوگان، بازی سوار بر اسب همراه با روایت‌گری و موسیقی، ورزشی گروهی، با قدمت بالا در ایران است که به سبب رواج آن در میان بزرگان به ورزشی اشرافی مشهور شده است. این بازی از حدود ۶۰۰ پیش از میلاد در ایران شکل گرفته و از دورهٔ هخامنشیان انجام می‌شده است. چوگان در ابتدا تفریحی برای نمایش استعداد اسب‌های جنگی سوارکاران نظامی ایرانی به‌شمار می‌رفت.

این ورزش در ایران پس از صفویان کم‌کم‌رو به فراموشی رفته و در ارتباط با اروپاییان، دوباره مورد توجه قرار گرفت. نام «چوگان» برگرفته از چوبی است که برای انجام این بازی استفاده می‌شود و مهارت بازیکنان در زدن گوی با چوگان، اسب سواری و هماهنگی و حفظ تعادل در بازی از اهمیت بسیاری برخوردار است.

 بعد از سه سال تلاش گسترده و رایزنی‌های بین‌المللی و همکاری نزدیک وزارت ورزش و جوانان و سازمان میراث فرهنگی، رشته چوگان در دوازدهمین اجلاس کمیته بین‌الدول کنوانسیون حفاظت از میراث ناملموس یونسکو در کره جنوبی با قاطعیت آرا به نام جمهوری اسلامی ایران ثبت جهانی شد.

۲۰ ماه تلاش برای ثبت جهانی چوگان

این پرونده پس از ۲۰ ماه مراحل بررسی و همچنین بر اساس ۵ معیار ثبت جهانی، دارای شرایط ثبت معرفی شد تا در اجلاس کره، مورد تصویب نهایی قرار گرفت

پرونده چوگان، دومین پرونده از ۱۳ پرونده ثبتی ایران در فهرست میراث جهانی است که مرتبط با ورزش و بازی‌های آیینی کشور است.

پرونده چوگان بدون هیچ اعتراض و یا تبصره‌ای در این اجلاس به‌عنوان شاهکار میراث بشری شناخته شد و در فهرست میراث جهانی قرار گرفت.

ثبت این میراث ناملموس معرف تاریخ، فرهنگ غنی ، متنوع و گسترده ایران در جهان است .چوگان از رشته های ورزشی و اصیل ایرانی است که قدمتی بیش از هزار سال دارد. در واقع ایران مهد چوگان دنیا و اصفهان مهد چوگان کشور است و در گذشته میدان امام اصفهان به عنوان یکی از مهم ترین میدان های بازی چوگان بوده است.

تاثیرگذاری بازی چوگان بر اقتصاد، هنر و ادبیات

این بازی آیینی از دوره ساسانی تا امروز همیشه مورد حمایت حکومت‌های ایرانی و مردم قرار داشته است. از جمله اهمیت‌های این بازی، تأثیر آن بر هنر، اقتصاد هنر، موسیقی، ادبیات، نقاشی، مینیاتور و روایتگری است.

اسناد تاریخی نشان داده اند که شاه عباس چوگان باز بوده است و حتی پیش از اینکه به اصفهان بیاید در قزوین که پایتخت ایران بوده چوگان بازی می‌کرده است. همچنین میدان نقش جهان اصفهان برای چوگان بازی بنا نهاده شده بود.

اروپاییان در زمان صفویان و در زمان استعمار خود در هند، با این بازی آشنا شدند و افسران انگلیسی نیز به طور حرفه‌ای چوگان را در باشگاه کلکته آموخته و با خود با انگلیس بردند. بعدها نیز ورزش‌هایی از قبیل گلف و هاکی پدید آوردند که دسته‌های استفاده شده در این بازی‌ها به همان چوب چوگان برمی‌گردد. در سال ۱۸۶۰ (میلادی) چوگان در انگلیس متداول می‌شود. سپس از این کشور بازی به آمریکای جنوبی می‌رود و به شدت رواج می‌یابد چنانکه اکنون چوگان در آمریکای جنوبی از همه جای دنیا بیشتر بازی می‌شود و طرفداران بسیاری نیز دارد.

این ورزش در ایران پس از صفویان کم کم رو به فراموشی رفت. البته در ارتباط با اروپاییان، چوگان دوباره مورد توجه قرار گرفت، ولی مانند گذشته رواج نیافت. امروزه سعی می‌شود توجه بیشتری به این ورزش نشان داده شود. همچنین اقداماتی برای تاُسیس زمین‌هایی سرپوشیده برای زنان انجام شده‌است.

چوگان بازی بی‌انگیزه‌ای نبوده است و کاملا یک بازی استراتژیک است که آمادگی سوار و اسب را با هم نیاز داشته است. سوار و اسب در بازی چوگان مشق رزم میکرده اند. اسب وقتی مقابل مانعی قرار می‌گیرد، فرار می‌کند اما اسب چوگان به سمت مانع رفته و خود را در شرایطی قرار می‌دهد که سوار، چوگان بزند. اسبی که خود با شرایط چوگان باز در میدان تطبیق می‌دهد براحتی در میدان جنگ نیز حضور می‌یابد.

انتهای پیام/

کد خبر 1405082501985
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha