گیسوم؛ نمونه‌ای از گردشگری پایدار و جامعه‌محور در گیلان/ تلاش برای جهانی شدن با حفظ هویت بومی 

روستای گردشگری گیسوم در شهرستان تالش به‌عنوان یکی از نامزدهای ثبت در فهرست جهانی روستاهای گردشگری سال ۲۰۲۶ معرفی شده و در حال طی مراحل تکمیل پرونده برای ارائه به سازمان جهانی گردشگری است.

پردل امیری‌نژاد، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان تالش، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با اشاره به ویژگی‌های این روستا اظهار کرد: گیسوم تنها یک روستا نیست، بلکه یک «بافت زنده» است که توانسته میان توسعه و حفظ اصالت تعادلی کم‌نظیر ایجاد کند.

به گفته او، وجود اکوسیستم کامل فرهنگی، مناظر طبیعی بکر و پیوند عمیق با سبک زندگی بومی از مهم‌ترین شاخص‌هایی است که این روستا را با معیارهای سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) همسو کرده است.

امیری‌نژاد افزود: برخلاف بسیاری از مقاصد گردشگری که در اثر تجاری‌سازی هویت خود را از دست داده‌اند، گیسوم همچنان بر پایه اصالت حرکت می‌کند و سبک زندگی مردم آن، از نحوه بهره‌برداری از منابع طبیعی تا آداب میزبانی و خوراک محلی، همچنان با سنت‌های اصیل گیلان پیوند دارد.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی تالش درباره جاذبه‌های این روستا گفت: ترکیب جاذبه‌های طبیعی مانند دریا، جنگل و آب‌بندان در کنار بافت روستایی و فعالیت‌هایی همچون کشاورزی، شیلات و صنایع‌دستی، گیسوم را به مقصدی جذاب برای گردشگران تجربه‌گرا تبدیل کرده است.

امیری‌نژاد با اشاره به روند پیگیری ثبت جهانی این روستا بیان کرد: پرونده گیسوم در مرحله‌ای حساس و راهبردی قرار دارد و هم‌اکنون مستندات علمی و میدانی برای ارائه به نهادهای مربوطه در حال تکمیل است تا ظرفیت‌های این روستا برای قرارگیری در فهرست جهانی به‌طور دقیق تبیین شود.

به گفته او، معیارهایی همچون پایداری محیط‌زیستی، حفظ میراث فرهنگی، تعامل میان جامعه محلی و گردشگران و توانمندی مدیریت محلی از مهم‌ترین شاخص‌هایی بوده که در انتخاب گیسوم به‌عنوان کاندید ثبت جهانی مورد توجه قرار گرفته است.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی تالش، همچنین شاخص‌های سنجش موفقیت این روستا در مسیر گردشگری پایدار را شامل حفظ بافت قدیمی، رضایت جامعه محلی و گردشگران، پایداری منابع محیط‌زیستی و کیفیت تجربه گردشگران عنوان کرد.

امیری‌نژاد تأکید کرد: ثبت جهانی می‌تواند به‌عنوان یک تأییدیه بین‌المللی، زمینه افزایش اعتبار گردشگری گیسوم را فراهم کرده و در کنار جذب سرمایه‌گذاری‌های هدفمند، به ایجاد اشتغال پایدار و ارتقای زیرساخت‌ها بدون آسیب به هویت روستا کمک کند.

او درباره اقدامات زیرساختی انجام‌شده در سال‌های اخیر گفت: با حمایت فرمانداری و همکاری بخش خصوصی، اقداماتی برای بهسازی مسیرهای دسترسی، معرفی روستا و ساحل، بهبود روشنایی و خدمات رفاهی ساحل انجام شده و ساماندهی خانه‌مسافرها نیز در دستور کار قرار گرفته است.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی تالش، مهم‌ترین چالش پیش‌روی گیسوم را توسعه زیرساخت‌ها بدون تخریب هویت روستا دانست و افزود: حفاظت از جنگل، مدیریت پسماند، مدیریت منابع آب و ارتقای دسترسی‌ها باید با رعایت استانداردهای میراث‌فرهنگی انجام شود.

او با اشاره به برنامه‌های محیط‌زیستی این روستا تصریح کرد: اجرای سیاست «گردشگری مسئولانه»، کنترل میزان تردد، مدیریت پسماند، ساماندهی بازارچه محلی و آموزش گردشگران برای جلوگیری از آسیب به اکوسیستم جنگل از جمله برنامه‌های در حال تدوین است.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی تالش درباره حفظ معماری بومی و فرهنگ محلی نیز گفت: با مشارکت سمن‌ها، دهیاری، دستگاه‌های اجرایی و هنرمندان محلی، بر حفظ آیین‌ها، معماری سنتی و صنایع‌دستی تأکید شده و تلاش می‌شود این میراث از طریق جشنواره‌های فرهنگی و آیینی بازآفرینی و معرفی شود.

او خاطرنشان کرد: توسعه گردشگری در گیسوم باید در چارچوب حفاظت از میراث باشد و از هرگونه توسعه‌ای که به تغییر ماهیت روستا منجر شود، جلوگیری خواهد شد.

امیری‌نژاد با اشاره به نقش گردشگری در اقتصاد محلی اظهار کرد: گردشگری به منبع درآمد مکمل و پایداری برای اهالی تبدیل شده و از خدمات اقامتی و پذیرایی تا فروش محصولات کشاورزی و صنایع‌دستی، به رونق اقتصاد محلی کمک کرده است.

به گفته او، زنان و جوانان نیز نقش پررنگی در فعالیت‌های گردشگری دارند و در حوزه‌هایی همچون صنایع‌دستی، راهنمایی گردشگران و مدیریت خانه‌مسافرها فعال هستند.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی تالش با تأکید بر رویکرد «گردشگری جامعه‌محور» اظهار کرد: حمایت از کسب‌وکارهای کوچک، بازارچه‌های محلی و معرفی محصولات بومی در دستور کار قرار دارد تا منافع گردشگری به‌صورت مستقیم به خانواده‌های محلی برسد.

او چشم‌انداز گیسوم را تبدیل شدن به یک «برند موفق جهانی» در حوزه گردشگری پایدار و مسئولانه عنوان کرد و گفت: در صورت ثبت جهانی، اولویت اصلی مدیریت هوشمندانه رشد گردشگری، ارتقای کیفیت خدمات و حفظ کیفیت زندگی ساکنان و محیط‌زیست خواهد بود.

امیری‌نژاد بزرگ‌ترین تهدید برای پایداری گردشگری در گیسوم را توسعه بی‌ضابطه، مهاجرت غیربومی و تخریب هویت روستا دانست و تأکید کرد: برای جلوگیری از فشار بیش از حد بر منابع طبیعی و بافت قدیمی، اجرای قوانین سخت‌گیرانه میراث‌فرهنگی و مدیریت ظرفیت پذیرش گردشگر ضروری است.

او همچنین هشدار داد که در صورت نبود مدیریت صحیح، افزایش گردشگران می‌تواند به تغییر سبک زندگی مردم محلی و آسیب به محیط‌زیست منجر شود، اما اجرای راهبرد «گردشگری مسئولانه» با هدف کنترل این تهدیدها دنبال می‌شود.

رئیس اداره میراث‌فرهنگی تالش در پایان با اشاره به همکاری گسترده دستگاه‌ها و نهادهای مختلف برای تحقق این هدف گفت: با همکاری فرمانداری، بخشداری، دهیاری، دستگاه‌های اجرایی، سمن‌ها، فعالان گردشگری و اهالی روستا، یک هم‌افزایی گسترده برای جهانی‌سازی گیسوم شکل گرفته است.

او ضمن قدردانی از مسئولان وزارت میراث‌فرهنگی، مدیران استانی، نمایندگان شهرستان، فرمانداری، دهیاری، فعالان گردشگری، سمن‌ها و اصحاب رسانه تأکید کرد: این همدلی و همکاری میان‌سازمانی، موتور محرک تبدیل گیسوم به مقصدی جهانی و ماندگار خواهد بود.

انتهای پیام/

کد خبر 1405022401645
دبیر مرضیه امیری

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha