بهزاد احمدی فارسانی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان قم در یادداشتی نوشت: هتلها، مجتمعهای خدماتیرفاهی بینراهی، بومگردیها، کاروانکمپها و مراکز تفریحی، زنجیرهای از مصرف برق برای سرمایش، روشنایی، سامانههای تهویه، پمپاژ آب و تجهیزات آشپزخانهای هستند. در شرایطی که بحران ناترازی برق در فصول گرم سال، اعمال خاموشیهای مقطعی، تعرفههای فزاینده حاملهای انرژی و تعهدات زیستمحیطی به چالشهای بنیادین سرمایهگذاران تبدیل شده است، چرخش بهسوی انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه سامانههای «پنلهای خورشیدی»، نه یک اقدام لوکس و فانتزی، بلکه یک ضرورت اقتصادی و راهبردی برای فعالان بخش خصوصی به شمار میرود.
اقلیم خورشیدی و مزیت جغرافیایی کمنظیر
بخش عمدهای از پهنه سرزمینی ایران، بهویژه فلات مرکزی و استانهایی مانند قم که پیوندگاه کویر، زیارت و شاهراههای مواصلاتی کشور هستند، از بالاترین شاخصهای تابش خورشیدی در جهان بهرهمند هستند. ثبت بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال با میانگین تابش مفید روزانه ۵ تا ۶ ساعت، بستری استثنایی را مهیا کرده است. این ویژگی طبیعی سرمایهای خدادادی است که بسیاری از کشورهای پیشگام در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر نظیر کشورهای شمال و غرب اروپا از آن محروماند. نادیده گرفتن این منبع بیکران در تأسیسات ایجادی، چشمپوشی از ارزانترین و در دسترسترین شیوه تولید انرژی است؛ ظرفیتی که بدون نیاز به خطوط لوله، حمل سوخت و دغدغههای لجستیکی، مستقیماً بر فراز پشتبامها و پهنههای پیرامونی پروژهها جاری است.
صرفه اقتصادی و افت چشمگیر هزینههای تجهیز
یکی از پیشداوریهای متداول این است که راهاندازی نیروگاههای خورشیدی هزینهبَر و دیرهضم است؛ در حالی که تحولات فناوری در یک دهه گذشته قیمت تمامشده ماژولها و اینورترها را به میزان چشمگیری کاهش داده و در مقابل، بازدهی سلولها را افزایش داده است. علاوه بر آن، بررسی جریان نقدینگی نشان میدهد که یک مجتمع گردشگری با راهاندازی سامانههای فتوولتائیک، بهای مصرفی سنگین دیماند برق در ساعات اوج مصرف را مهار میکند. سرمایهگذاری اولیه در یک نیروگاه کوچکمقیاس پشتبامی یا محوطهای، در بازه زمانی ۳ تا ۴ سال از محل صرفهجویی در قبوض برق و فروش مازاد تولید به شبکه سراسری (در قالب قراردادهای تضمینی خرید برق تجدیدپذیر) بازمیگردد؛ در حالی که عمر مفید این پنلها بیش از ۲۵ سال با حداقل هزینه تعمیرات و نگهداری ارزیابی میشود.
تضمین تداوم خدمات و مصونیت در برابر خاموشیها
برای یک واحد پذیرایی یا اقامتی، قطع حتی چند ساعت برق در ایام اوج مسافرت، به معنای از کار افتادن تهویه، فساد مواد غذایی، نارضایتی شدید مهمانان و تخریب برندینگ مجموعه است. دیزلژنراتورها به دلیل سروصدای آزاردهنده، آلودگی شدید هوا، استهلاک مکانیکی و هزینههای گزاف سوخت گازوییل، گزینهای ناکارآمد و ناسازگار با شأن فضاهای گردشگری هستند. در نقطه مقابل، سامانههای هیبریدی خورشیدی مجهز به ذخیرهسازهای مدرن، برقی پایدار، بدون نوسان و کاملاً بیصدا را تأمین میکنند و یک مجتمع گردشگری را در روزهای اوج گرمای تابستان و بحران شبکه سراسری، در وضعیت فعال و مستقل از قطعیهای ناخواسته نگه میدارند.
خلق ارزش افزوده در برندینگ و جذب گردشگر
گردشگر امروز، بهویژه در بازار گردشگری بینالمللی و در میان نسلهای آگاه، نگاهی ویژه به «پایداری» و «ردپای کربن» دارد. اقامت در هتلی که انرژی خود را از آفتاب تأمین پساب را تصفیه میکند و به محیطزیست آسیب نمیرساند، حس مسئولیتپذیری اجتماعی و ارزش هویتی خلق مینماید. استفاده از نیروگاه خورشیدی، تأسیسات گردشگری را در زمره «تأسیسات گردشگری سبز» قرار میدهد که علاوه بر تسهیل جذب مسافران باکیفیتتر، امکان بهرهمندی از جوایز ملی و بینالمللی صنعت مهماننوازی و معافیتهای احتمالی مالیاتی را هموار میسازد.
تسهیل در ایجاد سایهبانها و فضاهای چندمنظوره
در معماری کویری و دشتهای آفتابگیر، سایه یکی از ارزشمندترین عناصر آسایش محیطی است. پنلهای خورشیدی ساختاری دارند که بهسادگی میتوانند نقش سایهبان پارکینگهای خودرو، مسیرهای پیادهروی مسافران، آلاچیقهای بینراهی و روفگاردنهای تأسیسات را ایفا کنند. این رویکرد چندمنظوره، نهتنها نیازی به زمین اضافه ندارد؛ بلکه خودروهای مسافران را از حرارت سوزان آفتاب در امان نگه میدارد و همزمان کیلوواتساعتها برق پاک تولید میکند که نمونهای عینی از همافزایی کارکردی و مدیریت بهینه فضا در طرحهای عمرانی است.
جمعبندی و ضرورت حمایت نهادی
نباید ترغیب سرمایهگذاران به اجرای سامانههای خورشیدی تنها به توصیههای کلی خلاصه شود؛ بلکه نظام اداری و متولیان گردشگری میتوانند این موضوع را بهعنوان یک امتیاز ویژه در فرآیند صدور موافقتهای اصولی، اعطای مشوقهای سرمایهگذاری و پیگیری تسهیلات بانکی سبز در دستور کار قرار دهند. تجهیز مجتمعهای گردشگری جدیدالاحداث به سامانههای خورشیدی، تضمین بقای اقتصادی واحدها در برابر شوکهای انرژی، حفاظت از محیطزیست و گامی بلند بهسوی هویتبخشی به گردشگری مسئولانه و توسعه پایدار کشور است.
انتهای پیام/
نظر شما