آیین رونمایی از دو کتاب «نسل مهر» و «نیمکت خالی» نوشته سعید تقی‌زاده حصاری، نویسنده و پژوهشگر تاریخ ورامین، با حضور جمعی از مسئولان شهرستان، نویسندگان، پژوهشگران و اهالی روستای خاوه در خانه تاریخی کدخدا قاسم این روستا برگزار شد.
محمدرضا تاجیک، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان ورامین، با اعلام این خبر گفت: کتاب «نسل مهر» یازدهمین اثر منتشرشده از سعید تقی‌زاده حصاری است که با رویکرد تاریخ شفاهی و روایت داستانی، بخشی از تاریخ معاصر و تحولات اجتماعی، فرهنگی و آموزشی یکصد سال اخیر روستای خاوه از توابع بخش جوادآباد شهرستان ورامین را بازخوانی می‌کند.
او افزود: این کتاب در مراسمی با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین حسین ملکی، مشاور وزیر و مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران، رونمایی شد و به زندگی و اقدامات کدخدا قاسم احمدی و داماد ایشان، حاج‌آقا محمد معصومی، از چهره‌های اثرگذار و بزرگان روستای خاوه می‌پردازد.
تاجیک تصریح کرد: کتاب «نسل مهر» در ۱۴ فصل و ۴۴۲ صفحه، به‌صورت مصور و رنگی، با شمارگان یک‌هزار نسخه توسط انتشارات ندای مردم منتشر شده است. این اثر با ثبت خاطرات، روایت‌ها و مستندات تاریخی، تلاش دارد بخشی از هویت و پیشینه اجتماعی روستای خاوه را برای نسل‌های آینده حفظ کند.
رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان ورامین خاطرنشان کرد: این مراسم به همت اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان ورامین، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، اداره کتابخانه‌های عمومی و شاخه ورامین انجمن ایرانی تاریخ برگزار شد.
از مهربانی یک زن تا تحولات آموزشی چند روستا
سعید تقی‌زاده حصاری، نویسنده کتاب‌های «نسل مهر» و «نیمکت خالی»، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با اشاره به تفاوت موضوعی این دو اثر گفت: این دو کتاب با وجود تفاوت در موضوع و شیوه روایت، یک نقطه مشترک دارند و آن تأثیر انسان‌ها بر زندگی یکدیگر است؛ یکی روایتگر تأثیر یک مهربانی بر سرنوشت نسل‌های بعدی و دیگری بازگوکننده شکل‌گیری یک دوستی عمیق و ماندگار است.
او درباره کتاب «نسل مهر» توضیح داد: ریشه داستان این کتاب به حدود یکصد سال پیش و روزگاری بازمی‌گردد که زندگی در روستای خاوه و منطقه بهنام عرب با دشواری‌های فراوانی همراه بود. در آن دوران امکانات آموزشی و بهداشتی محدود بود و به‌ویژه زنان و دختران از فرصت‌های برابر برای تحصیل و پیشرفت برخوردار نبودند.
این پژوهشگر ادامه داد: در آن روزگار زنی که در روایت کتاب از او با عنوان «زن کدخدا» یاد می‌شود، با رفتاری انسانی و مهربانانه، ناخواسته زمینه‌ساز تحولاتی شد که سال‌ها بعد مسیر زندگی یک خانواده و حتی بخش‌هایی از جامعه پیرامون خود را تغییر داد.
تقی‌زاده با تشریح ماجرای شکل‌گیری این تحول گفت: در اوایل دوره پهلوی اول، فردی نظامی به نام خلیل پرچم برای سربازگیری به منطقه خاوه آمد، اما در جریان حضورش بیمار شد. زن کدخدا با وجود دشواری‌های زندگی آن روزگار از او مراقبت کرد و در روزهای بیماری، بدون هیچ چشمداشت و انتظار جبران، به یاری او شتافت.
او افزود: حدود ۲۰ سال بعد، خلیل پرچم که در دفتر پدر همسرش، آشتیانی‌زاده، نماینده وقت شهرستان ورامین و ایوانکی، فعالیت می‌کرد، به‌واسطه دیدار با یکی از پسران کدخدا در تهران، خانواده او را به یاد آورد و تصمیم گرفت محبت گذشته را جبران کند.
نویسنده «نسل مهر» ادامه داد: در آن زمان یکی از نوه‌های زن کدخدا، اکبر معصومی، پس از پایان دوره ابتدایی به دلیل نبود امکانات آموزشی در منطقه، در یک کارگاه خیاطی شاگردی می‌کرد. خلیل پرچم با شناخت شرایط این نوجوان، او را برای ادامه تحصیل به تهران برد و همین اتفاق مسیر تازه‌ای را در زندگی او گشود.
او بیان کرد: اکبر معصومی پس از ادامه تحصیل موفق شد از دانشگاه هایدلبرگ آلمان، یکی از دانشگاه‌های باسابقه و معتبر اروپا، پذیرش و بورسیه تحصیلی دریافت کند و در سال ۱۳۳۵ برای ادامه تحصیل راهی آلمان شود. او نخستین فرد در شهرستان ورامین است که برای بورسیه مورد قبول قرار می‌گیرد و دارای دو تخصص پزشکی است.
تقی‌زاده در سال‌های بعد زمینه تشویق و اعزام شش نفر دیگر از برادران و پسرعموهای خود را نیز برای تحصیل در آلمان فراهم کرد و با سن ۹۶ سالگی همچنان در این کشور سکونت دارد. این افراد در رشته‌های مختلف به مدارج علمی از جمله دکترا رسیدند و برخی پس از بازگشت به ایران در مسئولیت‌هایی همچون معاونت وزارتخانه، ریاست دانشگاه و استادی دانشگاه فعالیت کردند.
تقی‌زاده با تأکید بر اینکه پیامدهای این اتفاق به یک خانواده محدود نماند، گفت: این جریان به‌تدریج بر زندگی و آینده دست‌کم ۱۵ روستای اطراف خاوه تأثیر گذاشت و زمینه‌ساز تغییراتی در حوزه‌های آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی منطقه شد.
او یکی دیگر از پیامدهای این تحول را شکل‌گیری فرصت‌های آموزشی جدید در منطقه دانست و افزود: حاج‌آقا محمد معصومی، پدربزرگم، با تأسیس دوره‌های تحصیلی هفتم، هشتم و نهم برای نخستین بار در منطقه ورامین، امکان ادامه تحصیل دانش‌آموزان پس از پایان دوره ابتدایی را فراهم کرد. در کتاب، نام بیش از ۱۱ معلم، بیش از ۱۱ دانش‌آموخته دارای دیپلم و بالاتر و همچنین بیش از ۱۱ نفر از نیروهای نظامی که از این مدرسه فارغ‌التحصیل شده‌اند، ثبت شده است.
بازخوانی نقش کمتر دیده‌شده زنان در تاریخ اجتماعی
این نویسنده با اشاره به یکی از محورهای اصلی کتاب «نسل مهر» گفت: در تاریخ روستاها معمولاً نام کدخداها، خان‌ها، مالکان و مردان بانفوذ بیشتر ثبت و شنیده شده است، درحالی‌که در پشت بسیاری از تحولات اجتماعی، زنان حضور داشته‌اند؛ زنانی که شاید سواد و امکانات امروزی را نداشتند، اما از سرمایه‌ای ارزشمند به نام انسانیت برخوردار بودند.
او افزود: زن کدخدا در این روایت نمادی از همین زنان است. او شاید در زمان مراقبت از یک انسان بیمار نمی‌دانست که رفتار ساده‌اش می‌تواند ۲۰ یا ۵۰ سال بعد، زمینه‌ساز گشایش مسیر علم و دانش برای نسل‌های بعدی شود.
تقی‌زاده با بیان اینکه هدفش تنها روایت یک داستان خانوادگی نبوده است، اظهار کرد: تلاش کردم در کنار روایت این ماجرا، بخشی از تاریخ اجتماعی خاوه، مناسبات خانوادگی، جایگاه بزرگان، تحولات فرهنگی و آموزشی و نقش شخصیت‌های اثرگذار منطقه را نیز ثبت کنم. خاوه برای من صرفاً یک نام جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی ورامین است.
او تأکید کرد: اگر امروز درباره گذشته خود ننویسیم، بسیاری از خاطرات و واقعیت‌هایی که سینه‌به‌سینه منتقل شده‌اند، با رفتن نسل‌های قدیمی برای همیشه از بین خواهند رفت. یکی از اهداف من از نگارش این کتاب، انتقال تجربه‌های ارزشمند نسل گذشته به نسل امروز و فرداست.
«نیمکت خالی»؛ روایت دوستی ۲۰ ساله و جای خالی یک همراه
نویسنده «نسل مهر» در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره دومین کتاب رونمایی‌شده خود با عنوان «نیمکت خالی» گفت: این اثر دهمین کتاب من است و حال‌وهوایی متفاوت از «نسل مهر» دارد. اگر «نسل مهر» روایت تأثیر یک مهربانی بر سرنوشت نسل‌هاست، «نیمکت خالی» درباره ورود یک انسان به زندگی انسانی دیگر و شکل‌گیری یک دوستی عمیق است.
او افزود: داستان این کتاب از یک دیدار ساده و اتفاقی آغاز می‌شود؛ آشنایی‌ای که در ابتدا چندان مهم به نظر نمی‌رسد، اما به‌تدریج با رفت‌وآمدها، گفت‌وگوها و خاطرات مشترک به رابطه‌ای عمیق و ماندگار تبدیل می‌شود.
تقی‌زاده با اشاره به اینکه این کتاب روایت دوستی شخصی اوست، بیان کرد: ۲۱ سال پیش بر اثر اتفاقی ساده با یکی از دوستانم آشنا شدم و این دوستی حدود ۲۰ سال ادامه داشت، اما متأسفانه این دوست عزیز در شهریور سال گذشته از دنیا رفت. به پاس احترام به خاطرات و همراهی او، تصمیم گرفتم کتاب «نیمکت خالی» را به نگارش درآورم.
او درباره انتخاب عنوان کتاب نیز گفت: نیمکت برای من فراتر از یک وسیله معمولی است و می‌تواند نمادی از انتظار، خاطره، همراهی و جای خالی انسانی باشد که حضورش در زندگی ما معنای خاصی داشته است. گاهی یک جای خالی بیش از حضور بسیاری از آدم‌ها حرف برای گفتن دارد.
این نویسنده ادامه داد: در این کتاب تلاش کردم درباره ارزش دوستی واقعی، وفاداری، اعتماد، گذر زمان و تأثیر انسان‌ها بر یکدیگر بنویسم. گاهی انسانی که امروز برای نخستین بار با او روبه‌رو می‌شویم، فردا به یکی از نزدیک‌ترین همراهان زندگی‌مان تبدیل می‌شود و ماندگاری این رابطه به رفتار، صداقت و انتخاب‌های ما بستگی دارد.
تشویق نسل نوجوان به کتاب‌خوانی و نویسندگی
تقی‌زاده در بخش دیگری از سخنانش به حضور آرسام تقی‌زاده، نوجوان ۱۱ ساله خانواده، در مراسم رونمایی اشاره کرد و گفت: آرسام در نگارش بخش کوتاهی از کتاب «نیمکت خالی» به من کمک کرد و نام او را نیز به‌عنوان همکار در پشت کتاب آورده‌ام. او در مدرسه‌ای در استان البرز به‌عنوان شاگرد ممتاز انشانویسی انتخاب شده و در مراسم رونمایی نیز بخشی از متن مربوط به کتاب را برای حاضران خواند.
او با ابراز امیدواری نسبت به آینده ادبی این نوجوان افزود: معتقدم باید از همین سنین، زمینه علاقه‌مندی نوجوانان به ادبیات، کتاب‌خوانی و نویسندگی را فراهم کرد. حضور آرسام در مراسم و مشارکت او در نگارش کتاب، فرصتی بود تا از تلاش و استعدادش قدردانی و او را به ادامه این مسیر تشویق کنم.
تقی‌زاده در پایان با اشاره به وجه مشترک دو اثر خود گفت: «نسل مهر» از گذشته و تأثیر آن بر آینده سخن می‌گوید و «نیمکت خالی» از یک آشنایی ساده و تبدیل آن به رابطه‌ای عمیق و انسانی روایت می‌کند. هر دو کتاب یادآور این حقیقت‌اند که ارزش زندگی تنها به دستاوردهای مادی و موقعیت اجتماعی محدود نمی‌شود؛ گاهی ارزش واقعی انسان در خاطره خوبی است که از خود بر جای می‌گذارد، دستی که می‌گیرد، دلی که به دست می‌آورد و مهری که به دیگری می‌بخشد.
انتهای پیام/
نظر شما