آتوسا مومنی در یادداشتی که در اختیار میراث آریا قرار داد، نوشت: سیزدهبهدر، روز رهایی دل و روشنی جان است؛ هنگامهای که انسان، در پهنه سبزهها و نسیمهای بهاری، خویش را به جریان حیات میسپارد و با طبیعت، حافظه جمعی و روح تاریخ پیوندی ناگسستنی برقرار میکند. در این روز، انسان در آغوش سرسبزی بیپایان دشتها فرو میرود، عطر شکوفههای بهاری را استشمام میکند و با خوشامدگویی گلها در رستاخیز طبیعت، روح خویش را تازه میسازد. این آیین، نماد تابآوری، انسجام اجتماعی، پویایی فرهنگی و تجلی حکمت جمعی است؛ لحظهای که حتی در سختترین بحرانها و سایههای جنگ، فروغ امید و زندگی را در دلها شعلهور میسازد.
نوروز، آن میراثی جهانی صلح و همزیستی، در دل ایران متولد شد؛ سرزمینی که نه تنها مهد سنتهای والای نوروز است، بلکه پیامآور صلح، امید و زندگی به جهانیان شده است.
در گسترهی ایران عزیز ما، سیزدهبهدر هویتی منحصربهفرد و ایرانی دارد و هیچ یک از دیگر ملل نوروزی، آیینی مشابه این روز را در سنت نوروزی خود نمییابند. این آیین، جلوهای زنده از پایداری فرهنگی، انسجام اجتماعی و تابآوری است: سبزهها در آب رها میشوند، دشت و کوه با حضور انسانها روشن میشود، و جشن و سرور جمعی، حتی در تلخترین روزها، نسلها را به هم میپیوندد و دانش و ارزشهای بومی را منتقل میکند.
در این آیین، حضور دختران و زنان جلوهای ویژه دارد؛ آنان با دعا و آرزوهای درونی خود برای ازدواجهای درخشان، خوشبختی خانوادهها و رهایی از اندوه جمعی، نیرویی شفابخش و امیدبخش به زندگی فردی و جمعی تزریق میکنند. این جلوهها یادآور آن است که نوروز و سیزدهبهدر، ابزاری فراتر از سنت و مراسمی ظاهری، برای بازسازی روانی، پایداری جمعی و احیای انسجام فرهنگی هستند.
سیزدهبهدر، آیینی است که فرهنگ را به عنوان منبع بازسازی، استواری و امید به جهانیان معرفی میکند.
در روزهایی که سرزمین ما زیر سایهٔ تهدید و بحران به سختی نفس میکشد، این آیین یادآور حقیقتی است که فرهنگ، نه تنها حافظ حیات، بلکه ضامن همبستگی، امید و بازسازی التهابات و الام جمعی است. هر پرتاب سبزه، هر نگاه به دشت و آسمان، هر خنده و شادی جمعی، پیامی حکمی و عرفانی است به جهان: تمدنها با فرهنگ، امید و مهر زنده میمانند، نه با خشونت و جنگ.
سیزدهبهدر، میراثی شفابخش و تابآور است؛ آیینی که با هر سال تکرار، نقش صلحآفرین نوروز، حافظه فرهنگی و انتقال بین نسلی دانش بومی را بازتولید میکند. امروز، ما به عنوان پاسداران میراث ناملموس ایران، وظیفه داریم این آیین را در کمالش زنده نگاه داریم و با حضور در طبیعت، جشن و مهربانی جمعی، قدرت پایداری فرهنگی ایران را به جهانیان نمایان سازیم.
هر سبزهٔ رها شده، هر خندهٔ کودکانه، هر نگاه مهربان و هر نسیم سبک بهاری که با آواز پرندگان همآوا میشود، یادآور پیوند انسان و طبیعت، استقامت جمعی و تابآوری فرهنگی است. در سیزدهبهدر، آیینی که در دل بحرانها و فشار بیرونی، شفا و امید میبخشد، نوروز چراغی روشن است که زندگی، صلح و امید را به نسلهای امروز و فردا هدیه میدهد و فرهنگ را به عنوان قوهای تابآور و شفابخش معرفی میکند.
این آیین، نمادی از وحدت انسان و طبیعت، پیوند میان نسلی و شکوه فرهنگ ایرانی در برابر بحرانها و تهدیدها است. سیزدهبهدر نه تنها شادی و سبکبالی میآورد، بلکه بازتابی است از قدرت تمدن انسانی برای بازسازی، همبستگی و شفابخشی جمعی. با هر حرکت سبزه، با هر لبخند جمعی، انسان به جریان زندگی میپیوندد و در این اتصال، استقامت و امید به جامعه تزریق میشود.
سیزدهبهدر در گسترهی ایران، هویت ایرانی خود را دارد و هیچ یک از دیگر ملل نوروزی، آیینی مشابه این روز را در سنت نوروزی خود ندارند؛ میراثی بیهمتا که نشان میدهد چگونه فرهنگ ایرانی، حتی در دشوارترین شرایط، با پایداری، جشن جمعی و مهر، زندگی و امید را بازتولید میکند.
نوروز و سیزدهبهدر، پیامآور جهانی صلح، حافظه فرهنگی و تابآوری در بحران هستند؛ میراثی که به ما میآموزد چگونه با امید، مهر و فرهنگ، از دل تاریکی و تهدید، روشنایی و زندگی بسازیم. هر سبزهٔ رها شده، هر لبخند جمعی و هر دعا و آرزو، گواهی است بر این حقیقت که تمدنهای انسانی، حتی در سختترین شرایط، با امید، فرهنگ و همبستگی، زنده و تابآور میمانند.
سیزده بدر روز پیوند ایرانیان و طبیعت مبارک
*رئیس مرکز میراث ناملموس
انتهای پیام/
نظر شما