میراث‌فرهنگی، سرمایه‌ مشترک و مسئولیت همگانی

میراث‌فرهنگی تنها مجموعه‌ای از بناها، اشیای تاریخی یا آیین‌های کهن نیست که در صفحات تاریخ گم شده باشد، بلکه هویتی است زنده و جاری، روایتی است که از نسل‌های پیش به نسل‌های بعد منتقل می‌شود و پیوندی است میان دیروز، امروز و فردای هر جامعه. این میراث، نه تنها نشانه‌ای از پیشینه و فرهنگ ما بلکه نمادی است از ارزش‌ها، هنر، معماری و باورهای کهن که هویت ما را شکل می‌دهند.

وحید امیری، فعال رسانه در یادداشتی نوشت: واقعیت این است که تاریخ و هویت هر چقدر هم ریشه‌دار و عمیق باشند، بدون حمایت و نگهداری مردم، نمی‌توانند باقی بمانند و در مسیر نسل‌های آینده به عنوان میراث زنده منتقل شوند. در حقیقت، میراث‌فرهنگی هم همان‌قدر که نیازمند حفاظت فیزیکی و نگهداری فنی است، نیازمند حضور و مشارکت فعال مردم و جامعه است. حضور مردمی، نقش اساسی در زنده نگه داشتن این گنجینه‌های فرهنگی دارد.

همان‌طور که در حفاظت از منابع طبیعی چون آب، خاک و جنگل همگام و هماهنگ عمل می‌شود، در حوزه میراث‌فرهنگی نیز حساسیت و همراهی مردم لازم است. این همراهی، همانند حفظ آب و خاک، ارزش و اهمیت بالایی دارد، چرا که میراث‌فرهنگی، همانند آب و خاک، ضامن بقای روح و هویت هر ملت است. بی‌توجهی و سهل‌انگاری نسبت به میراث، نه تنها صدمه به آثار و بناها است، بلکه آسیب‌ زدن به تاریخ، فرهنگ و هویت جامعه است.

هر فرد، هر خانواده و هر جامعه‌ای با نگرش و حس مسئولیت، می‌تواند نقش مؤثری در حفاظت و پاسداشت میراث‌فرهنگی ایفا کند. از نهادینه کردن احترام نسبت به آثار تاریخی گرفته تا اطلاع‌رسانی درباره آسیب‌ها و تخریب‌ها، همگی بخشی از جریان همدلی و روایت مشترک تقویت‌کننده است. در کنار آن، روایت‌های مثبت، داستان‌های مردم‌نهاد، حرکت‌های جمعی و مساجد و مدارس، می‌تواند جریان‌سازی پیوسته و تاثیرگذاری در این مسیر باشد. وقتی مردم از اهمیت میراث‌فرهنگی آگاه شوند و خود را نگهبان آن بدانند، دیگر نگاه محافظتی صرف، تبدیل به احساس فخر و احترام می‌شود.

اینجاست که مفهوم روایت همدلی پررنگ می‌شود، روایت‌گر آن است که میراث‌فرهنگی متعلق به همه است. وقتی هر فردی و هر گروهی احساس کند این میراث، بخشی از هویت، حافظه و آینده‌ی اوست، آن وقت است که حفاظت و نگهداری آن برایش طبیعی و جذاب می‌شود. باید این پیام و این روایت همدلانه در دل مردم جاری و ساری باشد: این اثر، این آیین یا این نشانه، مال من است چون بخشی از تاریخ زندگی من است. اینها گوشه‌های کوچکی هستند از روایت مشترکی که باید آن را هر روز و در هر فرصت ادامه دهیم.

برابر حفاظت از میراث‌فرهنگی، جریان‌سازی و روایت‌سازی کافی نیست، باید این حرکت پرشور و همدلانه، در قالب فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی و رسانه‌ای بیشتر تبیین و جاری شود. باید نشان داد که حفاظت از میراث، مسیری است که با همراهی و همدلی مردم، معنا پیدا می‌کند و ارزش واقعی می‌گیرد.

دیدن میراث‌فرهنگی به عنوان سرمایه‌ای زنده برای امروز و فردای کشور، وظیفه‌ای است بر عهده‌ همه‌ی ماست. وقتی به میراث‌مان نگاه می‌کنیم، باید آن را نه به عنوان یک اثر قدیمی یا یک یادگار خاموش، بلکه به عنوان سرمایه‌ای زنده، پویا و با پتانسیل توسعه فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ببینیم.

در آخر، باید توجه داشت که آینده‌ی میراث‌فرهنگی کشور، در گرو عشق، حساسیت و همراهی مردم است. تاریخ، زمانی ماندگار و پایدار می‌شود که مردم در حفظ آن سهیم باشند.

میراث‌فرهنگی، زمانی زنده و پویاست که هر یک از ما در نگهداری و پاسداشت آن سهمی داشته باشیم و این باور را در خود و اطرافیان تقویت کنیم. بیایید با احساس مسئولیت، روایت همدلانه‌ای بسازیم که در آن از ارزش‌گذاری بر تاریخ و هویت، به عنوان یک وظیفه‌ی مشترک و مقدس، سخن بگوییم.

انتهای پیام/

کد خبر 1405021500968
دبیر مرضیه امیری

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha