عبدالله سهرابی، رئیس اداره سرمایه‌گذاری و توسعه گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی در یادداشتی نوشت: توسعه پایدار به معنای برآورده کردن نیازهای نسل کنونی بدون به خطر انداختن توانایی نسل‌های آینده برای برآوردن نیازهای خود است و این امر در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی تعریف می‌شود. سرمایه‌گذاری هدفمند در صنعت گردشگری می‌تواند به طور همزمان به پیشرفت در هر سه بعد کمک کند.

الف) ابعاد اقتصادی:

ایجاد اشتغال: گردشگری یکی از صنایعی است که پتانسیل بالایی برای ایجاد اشتغال مستقیم و غیر مستقیم دارد. از هر ۱۰ شغل در دنیا، یک شغل به حوزه گردشگری و خدمات مرتبط با آن اختصاص دارد. از طرفی، به ازای یک شغل مستقیم در بازار گردشگری، ۱.۵ شغل در صنایع و بخش های جانبی (غیر مستقیم) ایجاد می‌شود. سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و خدمات گردشگری، این فرصت‌های شغلی را افزایش می‌دهد. هم چنین به ازای هر ۶ نفر گردشگر ورودی، یک شغل ایجاد می‌شود و در زمینه‌ گردشگری داخلی نیز هر ۲۵ نفر گردشگر داخلی،  یک شغل ایجاد می‌کند.

افزایش درآمد ارزی: جذب گردشگران خارجی می‌تواند منجر به ورود ارز خارجی به کشور شود که این امر به تقویت تراز تجاری، ثبات اقتصادی و تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای کمک می‌کند.

رشد اقتصادی منطقه‌ای: گردشگری اغلب در مناطقی که پتانسیل‌های طبیعی، فرهنگی یا تاریخی دارند، توسعه می‌یابد. سرمایه‌گذاری در این مناطق می‌تواند محرک توسعه اقتصادی محلی باشد، باعث رونق کسب‌وکارهای کوچک و متوسط و افزایش سطح درآمد ساکنان شود.

تنوع‌بخشی به اقتصاد: اتکا به درآمدهای حاصل از گردشگری می‌تواند به کاهش وابستگی اقتصاد به منابع تک‌محصولی (مانند نفت) کمک کرده و اقتصاد را متنوع‌تر و تاب‌آورتر سازد.

ب)ابعاد اجتماعی:

حفظ و احیای میراث فرهنگی: سرمایه‌گذاری در پروژه‌های گردشگری که بر جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی تمرکز دارند، می‌تواند انگیزه لازم برای حفاظت، مرمت و احیای این میراث را فراهم آورد. این امر به حفظ هویت فرهنگی و انتقال آن به نسل‌های آینده کمک می‌کند.

تقویت جوامع محلی: با سرمایه‌گذاری درست، منافع حاصل از گردشگری می‌تواند به سمت جوامع محلی هدایت شود. این امر شامل ایجاد فرصت‌های شغلی، حمایت از صنایع دستی و محصولات محلی، و بهبود زیرساخت‌های خدماتی (مانند بهداشت و آموزش) در این مناطق است.

تبادل فرهنگی: تعامل گردشگران با فرهنگ‌ها و مردمان محلی می‌تواند به افزایش درک متقابل، رواداری و غنای فرهنگی منجر شود.

بهبود زیرساخت‌ها: پروژه‌های گردشگری اغلب نیازمند توسعه زیرساخت‌هایی مانند جاده‌ها، فرودگاه‌ها، سیستم‌های حمل و نقل، مخابرات و تأمین آب و برق هستند. این بهبودها نه تنها به نفع گردشگران، بلکه برای ساکنان محلی نیز مفید است.

ج)ابعاد زیست‌محیطی:

ایجاد انگیزه برای حفاظت از محیط زیست: ارزش‌گذاری اقتصادی بر جاذبه‌های طبیعی (مانند پارک‌های ملی، سواحل، کوهستان‌ها) از طریق گردشگری پایدار، می‌تواند دولت‌ها و جوامع محلی را به حفاظت از این منابع طبیعی ترغیب کند.

تأمین مالی پروژه‌های حفاظتی: درآمدهای حاصل از گردشگری (مانند عوارض ورودی پارک‌ها) می‌تواند مستقیماً برای تأمین مالی پروژه‌های حفاظت از محیط زیست و گونه‌های جانوری و گیاهی در معرض خطر مورد استفاده قرار گیرد.

افزایش آگاهی زیست‌محیطی: گردشگری مسئولانه می‌تواند آگاهی گردشگران و جوامع میزبان را نسبت به مسائل زیست‌محیطی افزایش دهد و رفتار پایدارتر را ترویج کند.

چالش‌ها و ملاحظات:

با این حال، برای اینکه سرمایه‌گذاری در گردشگری واقعاً به توسعه پایدار منجر شود، باید به چالش‌های بالقوه نیز توجه کرد:

گردشگری انبوه و اثرات منفی زیست‌محیطی: بدون مدیریت صحیح، گردشگری انبوه می‌تواند منجر به آلودگی، تخریب زیستگاه‌ها، مصرف بی‌رویه منابع آب و انرژی و افزایش زباله شود.

اثرات اجتماعی منفی: اگر منافع گردشگری به طور عادلانه توزیع نشود، ممکن است منجر به افزایش نابرابری، بیگانه شدن جوامع محلی، و از دست رفتن هویت فرهنگی شود.

وابستگی بیش از حد: اتکای صرف به گردشگری به عنوان موتور اصلی توسعه اقتصادی، می‌تواند منطقه را در برابر نوسانات بازار جهانی گردشگری، بحران‌های بهداشتی (مانند پاندمی‌ها) یا بی‌ثباتی سیاسی آسیب‌پذیر کند.

نتیجه‌گیری:

سرمایه‌گذاری در گردشگری، هنگامی که با رویکردی پایدار، مسئولانه و با در نظر گرفتن منافع بلندمدت اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی انجام شود، می‌تواند به یکی از قوی‌ترین محرک‌های توسعه پایدار تبدیل گردد. این امر نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، مدیریت صحیح، مشارکت فعال جوامع محلی و توجه به ظرفیت‌های تحمل‌پذیری محیط و جامعه است.

انتهای پیام/