به گزارش خبرنگار میراثآریا، این نشست صبح امروز شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۵ در سالن فجر وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی برگزار شد و طی آن، صاحبنظران حوزه میراثفرهنگی درباره الزامات مرمت، حفاظت و بازسازی آثار تاریخی آسیبدیده در جنگ رمضان به تبادل نظر پرداختند.
«ایرانِ تاریخی» در برابر پروژه تخریب هویت
علی دارابی، قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی، هدف از برگزاری این نشست را بهرهگیری از «تجربه زیسته» چهرههای ماندگار میراثفرهنگی در مواجهه با بحرانهای ناشی از جنگ و تخریب آثار تاریخی عنوان کرد و گفت: رژیم صهیونیستی و آمریکا طی کمتر از یک سال، در دو نوبت به ایران تجاوز کردند، ۱۳ هزار و ۵۰۰ نقطه را بمباران کردند و چهار هزار نفر از مردم ایران را به شهادت رساندند؛ از جمله ۱۶۸ دانشآموز بیگناه مدرسه میناب.
او با اشاره به پیشینه تمدنی ایران افزود: تاریخ تأسیس رژیم جعلی اسرائیل، ۲۸ سال پس از تأسیس انستیتو پاستور ایران است و عمر ایالات متحده نیز از بسیاری از کاروانسراهای تاریخی ایران کمتر است؛ این مقایسه نشان میدهد که ایران، حامل تمدنی ریشهدار و تاریخی عمیق است.
از «مرمت اضطراری» تا بازسازیِ مبتنی بر بازنگری تاریخی
دارابی با اشاره به اقدامات پیشگیرانه وزارت میراثفرهنگی پیش از آغاز جنگ اظهار کرد: انتقال اشیای تاریخی، نصب سپر آبی و اجرای مرمتهای اضطراری در زمان بحران انجام شد و اکنون زمان ورود به مرحله مرمت اصولی و علمی فرا رسیده است.
وی در ادامه، یکی از مهمترین پرسشهای دوره بازسازی را چگونگی مواجهه با مداخلات شهری در حریم آثار تاریخی دانست و تصریح کرد: آیا قرار است تمام ساختوسازهای مسئلهدار گذشته دوباره در همان موقعیت و با همان کارکرد احیا شوند؟ آیا ساختمانهایی که در عرصه و حریم آثار تاریخی شکل گرفتهاند، باید بدون بازنگری بازسازی شوند؟ این بحران میتواند فرصتی برای اصلاح خطاهای انباشتهشده در حوزه حفاظت میراثفرهنگی باشد.
تاریخ شفاهی؛ ثبت حافظه تمدنی ایران در روزگار بحران
معاون میراثفرهنگی کشور همچنین تصویب «سند ملی میراثفرهنگی» و «سند ملی موزههای ایران» در شرایط جنگی را نشانه اهتمام حاکمیت به صیانت از هویت تاریخی ایران دانست و بر استمرار پروژه تاریخ شفاهی میراثفرهنگی تاکید کرد.
در ادامه نشست، حسین سبطی با تشریح روند تدوین پروژه تاریخ شفاهی میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، از طراحی متدولوژی علمی و نقشه راه جامع برای ثبت روایتهای تخصصی این سه حوزه خبر داد و گفت: برای نخستینبار، هر سه حوزه میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی بهصورت همزمان در پروژه تاریخ شفاهی دیده شدهاند.
مرمت آثار تاریخی را به «عاشقان میراث ایران» بسپارید
بهروز وجدانی میراثفرهنگی را «تمامی هویت و دارایی ملت ایران» توصیف کرد و بر ضرورت سپردن پروژههای مرمت به نیروهای متخصص و دلسوز تاکید کرد.
او همچنین خواستار مشارکت رسانهها، صداوسیما و خیرین در روند بازسازی آثار تاریخی شد.
حریم آثار تاریخی؛ خط قرمز صیانت از تمدن ایرانی
محمدحسن محبعلی با اشاره به رعایت حریم درجه یک آثار تاریخی، حفاظت از عرصههای تاریخی را خط قرمز میراثفرهنگی دانست و بر لزوم تعامل با یونسکو و نهادهای بینالمللی برای صیانت از آثار آسیبدیده تاکید کرد.
کاخ گلستان و ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای جهانی مرمت
پروین ثقهالسلام با ابراز تأسف از آسیب واردشده به کاخ گلستان، بر اهمیت ارائه گزارشهای مستند به نهادهای بینالمللی و بهرهگیری از همکاریهای جهانی در روند مرمت آثار ثبت جهانی تاکید کرد.
بدون مستندسازی، بازسازی علمی ممکن نیست
فائق توحیدی، مستندسازی دقیق، تعیین درصد تخریب و تشکیل پروندههای فنی را از الزامات مرمت علمی دانست و گفت: بازسازی آثار تاریخی نیازمند برنامهای جامع، مستقل و مبتنی بر ظرفیتهای داخلی است.
ضرورت ایجاد سپرهای حفاظتی برای بناهای در معرض تهدید
زهره بزرگمهری با هشدار نسبت به احتمال تکرار تهدیدات، بر ضرورت احداث دیوارهای حفاظتی برای بناهای در معرض خطر و اعزام تیمهای تخصصی به شهرستانهای فاقد نیروی مرمتگر و باستانشناس تاکید کرد.
«پدافند غیرعامل فرهنگی» باید به سیاست ملی تبدیل شود
سیدمهدی مجابی ضرورت طراحی «پدافند غیرعامل فرهنگی» را مورد تاکید قرار داد و گفت: بازنگری در حفاظت از آثار تاریخی، کنترل کاربریهای شهری و رعایت عرصه و حریم در اسناد فنی شهرداریها باید به یک الزام ملی تبدیل شود.
مردم محلی؛ حلقه فراموششده مرمت آثار تاریخی
فخری دانشپورپرور بر استفاده از ظرفیت مردم محلی در فرآیند بازسازی تاکید کرد و گفت: مرمت واقعی زمانی موفق است که با مشارکت جوامع بومی و در بستر اصلی آثار انجام شود.
حفاظت از میراث ایران، مسئولیتی فراتر از یک سازمان
محمدحسن سمسار با بیان اینکه «در جهانی پرآشوب و غیرقابل پیشبینی زندگی میکنیم»، حفاظت از میراثفرهنگی را وظیفهای ملی دانست و خواستار تقویت ساختاری وزارت میراثفرهنگی برای مواجهه با بحرانهای آینده شد.
مرمت احیای حافظه تاریخی ملت است
اسکندر مختاری با تاکید بر اینکه «مرمت فرآیندی فرهنگی و هویتی است»، حفظ لایههای تاریخی آثار را برای انتقال حافظه تمدنی به نسلهای آینده ضروری دانست و گفت: امروز زمان ترمیم زخمهای کهنه و اصلاح غفلتهای تاریخی در حوزه حفاظت از میراث ایران است.
او با تاکید بر ضرورت ورود مفاهیم حفاظت میراث به ادبیات، سینما، آموزش و رسانه افزود: پدافند غیرعامل فرهنگی تاکنون در کشور بهصورت جدی طراحی نشده و این خلأ باید هرچه سریعتر جبران شود.
از کارزار جهانی تا صندوق نجات میراثفرهنگی ایران
در ادامه، بر ضرورت تشکیل کمیته ملی میراثفرهنگی با حضور دستگاههای مختلف، تدوین سند نجاتبخشی آثار آسیبدیده، ایجاد صندوقهای ملی و بینالمللی حمایت از میراثفرهنگی، راهاندازی کارزارهای جهانی با همکاری یونسکو و ایکوموس و همچنین بازنگری در قوانین و آییننامههای مرتبط با عرصه و حریم آثار تاریخی تاکید شد.
رسول وطندوست با اشاره به تجربه تخریب مسجد جامع اصفهان و چغازنبیل در دوران جنگ تحمیلی، خواستار برگزاری کارگاهها و سمینارهای بینالمللی در ایران برای انتقال تجربههای مرمتی شد و تهیه «سند نجاتبخشی آثار آسیبدیده در جنگ» را ضرورتی فوری دانست.
بازنگری در قوانین؛ شرط عبور از بحرانهای آینده
جلیل گلشن با اشاره به بحرانخیز بودن ایران، بازنگری در ضوابط شورای عالی شهرسازی و معماری، انطباق با کنوانسیون ونیز و منشور آتن و اصلاح مقررات حفاظتی را از الزامات مدیریت آینده میراثفرهنگی کشور برشمرد.
بحران امروز؛ نقطه آغاز اصلاحات بزرگ در حفاظت میراث ایران
در پایان این نشست، سخنرانان بر این نکته اتفاق نظر داشتند که بحران امروز، اگرچه زخمی سنگین بر پیکره میراث ایران وارد کرده، اما میتواند به فرصتی تاریخی برای بازنگری در سیاستهای حفاظتی، اصلاح اشتباهات گذشته، احیای حرایم تاریخی و استقرار نظام جامع پدافند غیرعامل فرهنگی در کشور تبدیل شود.
انتهای پیام/
نظر شما