بهناز پویان‌نسب، هنرمند جوانی که دغدغه‌مند حفظ هنرهای سنتی و بومی است، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا از تلاش‌های خود برای احیای عروسک‌های بومی و الهام از نقوش صخره‌ای قلعه شاداب در پیرامون روستای گردشگری پامنار (pamenar village) سخن گفت.

او با بیان اینکه حدود ۹ سال است فعالیت خود را در این حوزه آغاز کرده، بیان کرد: با خودآموزی و بهره‌گیری از راهنمایی‌های مادربزرگم موفق به بازسازی و احیای عروسک بومی شهرستان دزفول موسوم به «بِیک» شدم.

پویان‌نسب اظهار کرد که پس از این تجربه، علاقه‌اش به سبک‌های سنتی دوچندان شده و سعی کرده است با ساخت محصولات کاربردی هنری بر پایه نمادهای بومی، گامی در جهت نشر و معرفی هنرهای فراموش‌شده بردارد.

این هنرمند در خصوص استفاده از نقوش باستانی قلعه شاداب تصریح کرد: نقوش پیدا شده در آن منطقه، الگوی کاملی از زیست دوران کهن را نشان می‌دهد که می‌توان با الگوگیری خطی، آن‌ها را به تندیس‌های پارچه‌ای تبدیل کرد.

او معتقد است که این تندیس‌ها نه‌تنها برای مخاطبان کودک، بلکه در کاربردهای نفیس‌تر نظیر زیورآلات و سرکلیدی برای بزرگسالان نیز بسیار جذاب و کاربردی هستند.

پویان‌نسب درباره اولویت‌های طراحی خود در میان نقوش قلعه شاداب گفت: اسب و بز کوهی به‌دلیل زیبایی بصری بیشتر و مقبولیت نزد مخاطب عام، جذاب‌ترند و می‌توان محصولات متنوع‌تری را با آن‌ها طراحی کرد؛ ضمن اینکه تبدیل این دو نماد به عروسک، چالش فنی کمتری دارد.

او در پاسخ به پرسشی درباره پالت رنگی مورد استفاده در آثارش، گفت: ترجیح من استفاده از رنگ‌های سنتی و گرم است تا آن حس اصالت و قدمت تاریخی به محصول منتقل شود، البته برای پاسخگویی به سلایق متنوع و متفاوت، استفاده از رنگ‌های فانتزی را نیز غیرممکن نمی‌دانم و معتقدم باید پذیرای تغییرات بود.

این هنرمند در ادامه، سخت‌ترین بخشِ ترجمه نقوش از سنگ به پارچه را دوخت منحنی‌ها دانست و توضیح داد که برای حفظ ایستایی درست، دوخت باید با ظرافت بالایی از پشت کار انجام شود که همواره ریسک شکافته شدن پارچه را به همراه دارد.

با این حال، او تأکید کرد که با ساده‌سازی حجم‌ها می‌توان ضمن کاهش چالش‌های هندسی، محصولاتی کاربردی‌تر و بادوام‌تر خلق کرد.

پویان‌نسب درباره پیوند دادن مفاهیم تدفینی و مرگ در نقوش باستانی با کالاهای روزمره و سرزنده، تصریح کرد: در تبدیل این نقوش به جسمیت، نیازی نیست تمام طرح به حجم تبدیل شود؛ می‌توان با اجرای دوخت‌های تزئینی و تمرکز بر بخش‌های کلیدی طرح، مفهوم را به زیبایی به مخاطب منتقل کرد.

او در باب وفاداری به اصلِ اثر در کارهای هنری عنوان کرد: اگر هدف معرفی پامنار و نقوش آن باشد، پیشنهاد بنده این است که پایه طرح با بیشترین شباهت به اصلِ آن اجرا شود تا اصالت طرح از بین نرود. معتقدم ذهن هنرمند را نمی‌توان محدود کرد، اما تغییرات باید در سبک‌های تزئینی صورت گیرد، نه در ساختار پایه که باعث فراموشی هویت اصلی اثر شود.

این هنرمند در ادامه با ابراز خوش‌بینی نسبت به بهره‌گیری از خلاقیت جوانان، زنان و مردان برای معرفی میراث منطقه، خاطرنشان کرد: هر فردِ تولیدکننده در کنار تلاش برای فروش، ناخودآگاه در حال معرفی منطقه است تا اصالت کار خود را اثبات کند. استقبال نسل جوان نشان می‌دهد که اگر طراحی شکیل در کنار محتوای تاریخی قرار گیرد، می‌تواند جایگزین مناسبی برای کالاهای فاقد هویت باشد.

پویان‌نسب در انتها بر لزوم شناسنامه‌دار کردن عروسک‌ها تأکید کرد و افزود: ارائه روایت‌های تاریخی از طریق شناسنامه‌های توصیفی یا کدهای QR، می‌تواند این محصولات را از یک کالای ساده به راوی تاریخ منطقه تبدیل کند و پتانسیل جذب مخاطب و گردشگر را به شدت افزایش دهد.

انتهای پیام/