بهزاد احمدی فارسانی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قم در یادداشتی نوشت: ۱۵ خرداد، روز جهانی محیط زیست، علاوه بر آن که می‌تواند یادآور حفاظت از محیط‌زیست و توجه به نگهداری از آن برای ما باشد؛ می‌توان آن را از منظر دیگری مورد توجه قرار داد و آن نگریستن از دریچه گردشگری طبیعت، به محیط‌زیست است؛ چرا که برای معرفی گردشگری طبیعت به گردشگران، و ایجاد جاذبه برای مردم در این زمینه، نیازمند داشتن محیط‌زیستی پاکیزه و به دور از هر گونه نازیبایی هستیم.

گردشگری طبیعت، فقط سفر در دل طبیعت و گرفتن چند عکس یادگاری و ثبت آن در شبکه‌های مجازی و ذخیره کردن فیلم‌ها و عکس‌های گرفته‌شده در حافظه تلفن همراه و رایانه شخصی ما نیست؛ به مناطق مختلف در طبیعت مانند کویر و جنگل می‌رویم تا از «آلودگیِ صدا» و «شلوغیِ شهر» به دور باشیم و مدت زمانی هر چند کوتاه را در آرامش و آسایش سپری کنیم؛ اما همان فرهنگِ مصرف‌گرایی و همان فناوری‌هایی که به خاطر آن‌ها از شهرها دور شده‌ایم، با خود به دل طبیعت می‌بریم و از همه تأسف برانگیزتر این که با تخریب طبیعت و یا ریختن زباله، به محیط‌زیست آسیب می‌زنیم و دیگر نه خود ما و نه دیگر هموطنان ما انگیزه‌ای برای سفر به آن منطقه ندارند؛ چرا که طبیعت یا تخریب و یا پر از زباله شده است!

روز جهانی محیط‌زیست، شاید فرصتی برای دوباره اندیشیدن ما در این باره باشد. در نگاه سنتی، طبیعت تنها یک صحنه‌ نمایش است؛ یک پس‌زمینه برای لذت‌های آنیِ ما. ولی در مفهومِ عمیق‌تر و پایدارتر، طبیعت خودِ «سفر» است. هنگامی که به یک جنگل هیرکانی یا یک کویر مرکزی گام می‌گذاریم، ما مهمانِ سیستمی هستیم که میلیون‌ها سال پیش از ما وجود داشته و حق حیاتش بر حقِ تفریح ما مقدم است.

این روز جهانی به ما گوشزد می‌کند که اگر نگاه خود را اصلاح نکنیم و یک هم‌زیستی با طبیعت نداشته باشیم و حافظ و نگهبان طبیعت نباشیم، تمام طرح‌های توسعه‌ای، بودجه‌های کلان و زیرساخت‌های گردشگری، تنها فرآیندِ تخریب را شتاب می‌بخشند و در آینده‌ای نه‌چندان دور، دیگر از طبیعت بکر و زیبا که موجب جذب مردم برای سفر به آن مناطق می‌شود، اثری باقی نخواهد ماند.

باید بپذیریم که «گردشگری سبز» تنها یک برچسبِ بازاریابی برای هتل‌ها و آژانس‌های مسافرتی نیست. گردشگری پایدار، یک اخلاقِ زیستن است. برای یک گردشگرِ مسئول، این روزِ خاص باید بهانه‌ای برای بازنگری در رفتارهایش باشد؛ از نحوه مواجهه با یک گونه گیاهی کمیاب تا مدیریت پسماند در مناطق گوناگون طبیعت. و این مسأله، توجه به ترویج فرهنگ مراقبتِ همه آحاد مردم از طبیعت است. وقتی درک کنیم که هر گامِ ما در یک اکوسیستم، می‌تواند بر چرخه حیاتِ یک منطقه اثر بگذارد، به طور حتم نوعِ سفر کردنِ ما تغییر خواهد کرد. آن گاه در هر سفر به طبیعت، خود را نگهبان و حافظ محیط‌زیست می‌دانیم و خود را ملزم می‌کنیم از آن حفاظت کنیم؛ پس زباله‌ها را جمع و از تخریب طبیعت خودداری می‌کنیم.

امروز، در مواجهه با چالش‌های اقلیمی، طبیعتِ جهان دیگر توانِ پذیرشِ نگاهِ مصرف‌گرایانه انسان را ندارد. هر تالابی که خشک می‌شود، هر کوهستانی که با زباله محاصره می‌شود و هر گونه‌ای که از دست می‌رود، فروپاشیِ یکی از پایه‌های صنعتِ گردشگری است. برای حفظ و توسعه گردشگری طبیعت، ملزم هستیم تا حافظ محیط‌زیست باشیم.

روز جهانی محیط زیست، می‌تواند بار دیگر این مسئله را به ما یادآوری کند که اگر می‌خواهیم، با استفاده از طبیعت، گردشگری طبیعت و به طبع آن، اشتغالزایی را افزایش دهیم و موجب شکوفایی اقتصادی شویم، نیازمند حفظ آن هستیم و این حفاظت نباید مقطعی و شعاری باشد؛ بلکه در طول سال و در همه شرایط باید خود را حافظ محیط‌زیست بدانیم.  

لازم است که در این روز، دوباره به خود یادآوری کنیم که طبیعت، میراثی نیست که از گذشتگان به ارث برده باشیم؛ بلکه امانتی است که باید با استفاده درست، آن را برای آیندگان، سالم، تمیز و زنده حفظ کنیم.

انتهای پیام/