محمدرضا اکبری معاون سرمایهگذاری و امور طرحهای ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان در یادداشتی نوشت: البته باید میان «تفاهمات سیاسی» و «رونق اقتصادی» تفاوت قائل شد. دستیابی به توافقات دیپلماتیک، بهتنهایی سرمایه ایجاد نمیکند؛ بلکه تنها بخشی از ریسکهای ادراکشده را کاهش میدهد. تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که کاهش تنشهای خارجی زمانی به جذب سرمایه منجر میشود که همزمان اصلاحات داخلی، شفافیت مقررات، تضمین حقوق سرمایهگذاران و بهبود محیط کسبوکار نیز در دستور کار قرار گیرد. از همین رو، هرگونه تحول مثبت در مناسبات بینالمللی زمانی میتواند آثار اقتصادی ملموس و پایدار به همراه داشته باشد که با سیاستگذاریهای کارآمد داخلی همراه شود.
گردشگری بیش از هر صنعت دیگری به «ادراک امنیت» وابسته است. سرمایهگذار پیش از آنکه نرخ بازگشت سرمایه را محاسبه کند، ریسکهای سیاسی، ثبات اقتصادی و میزان قابلیت پیشبینی آینده را مورد ارزیابی قرار میدهد. از این منظر، هرگونه گشایش در روابط خارجی و کاهش تنشهای بینالمللی، اگر به ثباتی پایدار و قابلاتکا منجر شود، میتواند یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر آینده سرمایهگذاری گردشگری ایران باشد.
صنعت گردشگری ایران از معدود حوزههایی است که ظرفیت تبدیل سریع فرصتهای سیاسی به فرصتهای اقتصادی را دارد. ایران با برخورداری از هزاران اثر تاریخی، تنوع کمنظیر اقلیمی، میراثفرهنگی غنی و جایگاهی ممتاز در گردشگری فرهنگی، طبیعی، سلامت و مذهبی، سالهاست فاصلهای محسوس با ظرفیتهای واقعی خود دارد؛ فاصلهای که بخشی از آن ناشی از محدودیتهای بینالمللی و بخشی دیگر حاصل برخی چالشهای داخلی است.
کاهش ریسکهای سیاسی، نخستین آثار خود را در بازار سرمایهگذاری نمایان میکند. در چنین شرایطی، هزینه تأمین مالی پروژهها کاهش مییابد، سرمایهگذاران داخلی با اطمینان بیشتری به سمت طرحهای بلندمدت حرکت میکنند و سرمایهگذاران خارجی نیز امکان ارزیابی مجدد بازار ایران را پیدا خواهند کرد. در صنعت گردشگری، این روند میتواند به افزایش سرمایهگذاری در ساخت هتلها، اقامتگاههای بومگردی، مجتمعهای تفریحی، پروژههای گردشگری سلامت، مراکز سرگرمی، احیای بناهای تاریخی و توسعه زیرساختهای گردشگری منجر شود.
از سوی دیگر، کاهش محدودیتهای مالی و بانکی، تسهیل نقلوانتقال سرمایه، دسترسی به فناوریهای نوین مدیریت گردشگری، توسعه همکاری با برندهای معتبر بینالمللی هتلداری و همچنین افزایش مشارکت سرمایهگذاران ایرانی خارج از کشور، از مهمترین پیامدهای اقتصادی چنین فضایی خواهد بود. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری مییابد که بدانیم سرمایهگذاری در گردشگری ماهیتی بلندمدت دارد و سرمایهگذار بیش از هر چیز به ثبات و امکان پیشبینی آینده نیازمند است.
نکته مهم دیگر، تأثیر تحولات سیاسی بر تصویر ذهنی ایران در بازار جهانی گردشگری است. در این صنعت، تصویر مقصد گاه بیش از واقعیتهای موجود بر تصمیمگیری گردشگران و سرمایهگذاران اثر میگذارد. هر اندازه فضای بینالمللی آرامتر و باثباتتر شود، نگاه رسانههای جهانی نیز متعادلتر خواهد شد و این امر میتواند بر تصمیم فعالان اقتصادی و گردشگران اثر مستقیم داشته باشد. تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که تنشهای منطقهای و بینالمللی بهسرعت بر جریان سفرهای جهانی تأثیر میگذارند و در مقابل، کاهش این تنشها میتواند زمینه بازگشت تدریجی تقاضای سفر را فراهم کند.
بااینحال، نباید تصور کرد که تحولات مثبت سیاسی بهتنهایی ضامن جهش سرمایهگذاری خواهد بود. سرمایهگذار امروز علاوه بر ثبات در عرصه بینالمللی، بهسرعت و سهولت صدور مجوزها، شفافیت قوانین، امنیت حقوق مالکیت، کارآمدی نظام مالیاتی، امکان تأمین مالی پروژهها، دسترسی به زمین، زیرساختهای مناسب و مدیریت حرفهای طرحها نیز توجه دارد.
ایران در سالهای اخیر از مزیت مهمی برخوردار شده است؛ تصویب قوانین و ابزارهای جدید در حوزه تأمین مالی تولید و توسعه زیرساختهای سرمایهگذاری، ظرفیتهای تازهای را برای مشارکت بخش خصوصی فراهم کرده است. چنانچه این ظرفیتهای قانونی با بهبود فضای بینالمللی همافزا شوند، میتوان انتظار داشت پروژههای بزرگ گردشگری با سرعت و اثربخشی بیشتری وارد مرحله اجرا شوند.
از منظر استانی نیز این فرصت از اهمیت ویژهای برخوردار است. استان اصفهان بهعنوان یکی از قطبهای اصلی گردشگری کشور، با برخورداری از صدها فرصت سرمایهگذاری در حوزههای میراثفرهنگی، طبیعتگردی، گردشگری سلامت، گردشگری کویر، گردشگری روستایی و گردشگری خلاق، میتواند در زمره نخستین مقاصد جذب سرمایههای جدید قرار گیرد. بااینحال، تحقق این هدف مستلزم آمادهسازی بستههای سرمایهگذاری، شفافسازی فرآیندها، کاهش بروکراسی اداری و طراحی مشوقهای هدفمند برای سرمایهگذاران است.
درنهایت باید پذیرفت که تحولات مثبت در عرصه سیاست خارجی، پنجرههایی از فرصت را پیش روی اقتصاد کشور قرار میدهند؛ فرصتهایی که همیشگی نیستند و بهرهگیری از آنها نیازمند برنامهریزی، سرعت عمل و آمادگی اجرایی است. کشورهایی موفق خواهند بود که بتوانند این فرصتها را در کوتاهترین زمان ممکن به پروژه، سرمایه، اشتغال و رشد اقتصادی تبدیل کنند.
اگر بتوانیم ثبات سیاسی، اصلاحات اقتصادی و برنامهریزی حرفهای را در کنار یکدیگر قرار دهیم، گردشگری ایران نهتنها میتواند از نخستین بهرهمندان فضای جدید باشد، بلکه قادر خواهد بود به یکی از پیشرانهای اصلی رشد اقتصادی، توسعه منطقهای، افزایش اشتغال و ارتقای جایگاه ایران در اقتصاد جهانی تبدیل شود.
انتهای پیام/
نظر شما