فخری دانشپور پرور، باستانشناس در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا با اشاره به اهمیت راهبردی ثبتجهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته»، اظهار کرد: ثبت جهانی این اثر نقطه آغاز مسئولیتی گستردهتر در حوزه حفاظت علمی، مدیریت تخصصی، پژوهشهای نظاممند و صیانت بلندمدت از یکی از ارزشمندترین محوطههای تاریخی ایران به شمار میآید.
وی با تاکید بر جایگاه ممتاز قلعهالموت در تاریخ و تمدن ایران افزود: این دژ تاریخی، افزون بر ارزشهای برجسته معماری، مهندسی دفاعی و انطباق هوشمندانه با محیط طبیعی، گنجینهای بیبدیل برای مطالعه ساختارهای سیاسی، شیوههای زیست، سازمان اجتماعی، تحولات فرهنگی و تاریخ استقرار در منطقه محسوب میشود. ثبتجهانی این اثر، زمینه را برای جلب توجه گستردهتر جامعه علمی، پژوهشگران و نهادهای تخصصی در سطح ملی و بینالمللی فراهم خواهد کرد.
این باستانشناس ادامه داد: با قرار گرفتن قلعهالموت در فهرست میراثجهانی یونسکو، رویکردها نسبت به این اثر نیز ارتقا مییابد؛ بهگونهای که حفاظت از آن در چارچوب مدیریت پایدار، حفاظت مبتنی بر دانش، مستندسازی دقیق، مطالعات تطبیقی و پژوهشهای میانرشتهای دنبال میشود. این تحول میتواند آغازگر دورهای تازه از کاوشهای علمی هدفمند و تولید دانش درباره یکی از مهمترین استحکامات تاریخی ایران باشد.
دانشپور پرور با تاکید بر ضرورت استمرار پژوهشهای تخصصی اظهار داشت: ظرفیتهای علمی قلعه الموت هنوز بهطور کامل شناخته نشده است و هر فصل کاوش باستانشناسی میتواند ابعاد تازهای از تاریخ این منطقه را آشکار سازد. از اینرو، ادامه مطالعات باید بر پایه برنامهریزی دقیق، استانداردهای علمی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و رعایت کامل اصول حفاظتی انجام گیرد تا ضمن حفظ اصالت و یکپارچگی اثر، دادههای ارزشمند تاریخی نیز بهدرستی مستندسازی و تحلیل شود.
وی در ادامه، بر جایگاه آموزشی این محوطه برای جامعه دانشگاهی تاکید کرد و گفت: قلعه الموت از منظر علمی، یکی از ارزشمندترین عرصههای آموزش میدانی برای دانشجویان رشتههای باستانشناسی، معماری، تاریخ و مرمت به شمار میرود؛ زیرا در این محوطه میتوان ارتباط میان متون تاریخی، الگوهای معماری دفاعی، شرایط طبیعی، شواهد باستانشناختی و یافتههای میدانی را بهصورت عینی مطالعه و تحلیل کرد.
این باستانشناس در تشریح این ظرفیت افزود: دانشجویان معماری در الموت نمونهای کمنظیر از سازگاری معماری با توپوگرافی پیچیده کوهستانی را مشاهده میکنند؛ دانشجویان باستانشناسی با شیوههای پیشرفته مستندسازی، لایهنگاری و تحلیل دادههای میدانی در یکی از دشوارترین بسترهای کاوش آشنا میشوند و دانشجویان تاریخ نیز فرصت مییابند نسبت میان روایتهای مکتوب و شواهد عینی باستانشناختی را با نگاهی تحلیلی بررسی کنند. چنین ظرفیتی، الموت را به یکی از مهمترین آزمایشگاههای میدانی علوم انسانی و میراثفرهنگی در ایران تبدیل کرده است.
دانشپور پرور در پایان تاکید کرد: ثبتجهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته» بهعنوان سیامین اثر جهانی ایران، فرصتی تاریخی برای معرفی شایسته این میراث گرانسنگ در سطح بینالمللی و تقویت جایگاه علمی آن در مطالعات جهانی میراثفرهنگی است. اکنون زمان آن فرا رسیده است که با همافزایی دستگاههای مسئول، مراکز علمی، دانشگاهها و پژوهشگران، فصل تازهای از حفاظت علمی، پژوهشهای تخصصی و مدیریت پایدار این میراث ارزشمند آغاز شود؛ مسیری که نهتنها به صیانت از هویت تاریخی ایران یاری میرساند، بلکه زمینه انتقال این سرمایه تمدنی به نسلهای آینده را نیز فراهم خواهد ساخت.
انتهای پیام/
نظر شما