میراث آریا: روستای «دَرَک» darak village در بخش مرکزی شهرستان زرآباد در نوار ساحلی مکران، یکی از مقاصد شاخص و برجسته طبیعت‌گردی استان سیستان و بلوچستان و جنوب‌شرق کشور به‌شمار می‌آید که با برخورداری از پدیده کم‌نظیر همنشینی پهنه‌های شنی کویر با امواج نیلگون دریا، نخلستان‌های دیدنی و فرهنگ اصیل بلوچ، هویتی ممتاز در نقشه گردشگری ایران یافته و با ورود هدفمند سرمایه‌گذاران بخش خصوصی به حوزه اقامتی و بومگردی، از یک جاذبه صرف طبیعی به موتوری محرک برای درآمدزایی تبدیل شده است.
در شرایطی که بخشی از پروژه‌های زیربنایی مناطق مختلف معطل اعتبارات می‌ماند، تجربه توسعه گردشگری در روستای «دَرَک» زرآباد نشان می‌دهد که ورود مستقیم و خودانگیخته بخش خصوصی می‌تواند معادلات اشتغال و پایداری اقتصادی را دگرگون کند.
این پهنه طبیعی که روزگاری شریان داد و ستد دریایی بوده، امروز ظرفیت‌های اقتصادی خود را نه در صادرات مواد خام بلکه در زنجیره ارزش خدمات گردشگری بازتعریف کرده است؛ معماری بومی کپرهای سنتی سازگار با اقلیم، سوزن‌دوزی‌های زنان، نغمه‌های قیچک و تنبورک و فرهنگ مهمان‌نوازی قوم بلوچ، بستری اقتصادی فراهم آورده‌اند که در آن، سرمایه‌گذاری خصوصی بدون برهم‌زدن بافت سنتی و محیط‌زیست، بازدهی معیشتی برای جامعه محلی ایجاد کرده است.
نامزدی این روستا در فهرست بهترین روستاهای گردشگری جهان نیز ارزش‌افزوده این سرمایه‌گذاری‌ها را ارتقا داده و زمینه تبدیل «درک» به قطب زمین‌گردشگری (ژئوتوریسم) با مدیریت اقتصاد بومی را مهیا کرده است.
تثبیت اشتغال با رونق بوم‌گردی‌ها و خدمات خصوصی
رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان زرآباد در جنوب سیستان و بلوچستان با اشاره به اقدامات صورت‌گرفته برای توسعه میزبانی از گردشگران در روستای «درک» گفت: در حال حاضر زیرساخت‌های اقامتی این روستا شامل یک مجتمع گردشگری، پنج واحد بومگردی و ۱۰ خانه مسافر فعال است که همه آنها با سرمایه‌گذاری ۱۰۰ درصدی بخش خصوصی احداث شده و به بهره‌برداری رسیده است.
انور سینگله افزود: فعالیت این مجموعه‌های اقامتی و پذیرایی در کنار زنجیره خدمات حمل‌ونقل و کسب‌وکارهای بومی، تاکنون زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم حدود ۱۰۰ نفر از اهالی منطقه را فراهم کرده است؛ آماری که بیانگر ظرفیت اقتصادی گردشگری برای ایجاد درآمد پایدار در سواحل جنوبی سیستان و بلوچستان است.
او تصریح کرد: تکمیل زیرساخت‌های عمومی، بهسازی راه‌های دسترسی، سامان‌دهی فضاهای گردشگری، مدیریت پسماند، بهبود خدمات بهداشتی و نظارت دقیق بر حفاظت از نوار ساحلی، از اولویت‌های مهم در مسیر بالندگی گردشگری درک محسوب می‌شود تا رونق اقتصادی هم‌راستا با حفظ محیط‌زیست رقم بخورد.
تحقق گردشگری پایدار و بهره‌مندی سفره جامعه محلی
رییس میراث‌فرهنگی زرآباد با اشاره به نامزدی روستای «درک» در لیست دهکده‌های گردشگری سازمان جهانی گردشگری در سال ۲۰۲۶ گفت: هدف‌گذاری اصلی، معرفی این روستا به‌عنوان مقصدی شاخص، باکیفیت و پایدار در سطوح ملی و بین‌المللی است؛ رویکردی که فقط بر افزایش شمار مسافران متمرکز نیست، بلکه تلاش می‌کند عواید اقتصادی حاصل از گردشگری به‌طور مستقیم سفره و معیشت جامعه محلی را منتفع سازد.
او ادامه داد: سازمان جهانی گردشگری در ارزیابی پرونده‌ها، علاوه بر مواهب طبیعی، مؤلفه‌هایی همچون پایداری اقتصادی و اجتماعی، حفاظت زیست محیطی، شیوه مدیریت مقصد و غنای زیرساختی را بررسی می‌کند؛ از این‌رو، فرصت پیش‌آمده باید به اهرمی کارآمد برای توسعه زیرساخت‌ها، ارتقای خدمات، جذب سرمایه‌گذاری مسئولانه و پاسداری از اصالت زیست‌بوم و فرهنگ منطقه مبدل شود.
هم‌افزایی طبیعت‌گردی، میراث بومی و فرصت‌های سرمایه‌پذیر
سینگله در تشریح ظرفیت‌های تفریحی و بوم‌شناختی «درک» گفت: ارزش این خطه به یک جاذبه منفرد محدود نمی‌شود؛ وجود عناصری چون «تک‌درخت نخل» به‌عنوان نماد عکاسی طبیعت، نخلستان‌های پهناور با ظرفیت گردشگری کشاورزی (آگروتوریسم)، پهنه‌های ماسه‌ای پیوسته به دریا، ساحل زادآوری لاک‌پشت‌ها به‌عنوان ظرفیتی ویژه برای بومگردی آموزشی با رعایت ضوابط زیست محیطی و درختان کهنسال «مکرزن» (انجیر معابد)، درک را به بهشت طبیعت‌گردان و عکاسان بدل ساخته است.
او تاکید کرد: غنای مردم‌شناختی قوم بلوچ از جمله پوشش‌های بومی، صنایع‌دستی اصیل، نواهای سنتی، خوراک‌های محلی و سنت دیرینه مهمان‌نوازی، جذابیت سفر را برای گردشگران دوچندان می‌کند؛ به‌گونه‌ای که گردشگران علاوه بر تجارب بصری، پیوندی عمیق با سبک زندگی اصیل روستایی برقرار می‌کنند.
رئیس اداره میراث‌فرهنگی زرآباد درباره اقلیم و زمان مطلوب سفر به این منطقه یادآور شد: به سبب ویژگی‌های آب‌وهوایی جنوب استان سیستان و بلوچستان، نیمه دوم پاییز، فصل زمستان و اوایل بهار مناسب‌ترین زمان برای سفر، بومگردی و استفاده از جاذبه‌های ساحلی و بیابانی این منطقه است.
او تاکید کرد: تولید بسته‌های حرفه‌ای محتوای تصویری، مستندسازی جامع جلوه‌های طبیعی و آیینی، حضور فعال در نمایشگاه‌ها و رویدادهای تخصصی گردشگری و بهره‌برداری هدفمند از رسانه‌های جریان اصلی و بستر فضای مجازی، از محورهای اصلی برنامه اداره میراث‌فرهنگی زرآباد برای تقویت برند گردشگری «درک» در سواحل مکران است.
کارشناسان نیز تاکید دارند اکنون که روستای درک در آستانه ارزیابی‌های نهایی سازمان جهانی گردشگری قرار دارد، وظیفه نهادهای دولتی، حمایت زیرساختی شامل ترمیم و ایمن‌سازی جاده‌های دسترسی، تجهیز سامانه‌های مدیریت پسماند و بسترسازی برای تداوم سرمایه‌گذاری‌های سبز و مسئولانه است تا این منطقه به‌عنوان نماد همگرایی سرمایه خصوصی، محیط زیست و هویت بومی در تراز استانداردهای بین‌المللی باقی بماند.
انتهای پیام/
نظر شما