سپهر رنجبر فعال حوزه رسانه استان اصفهان در یادداشتی نوشت: اصفهان نهتنها مهد تمدن است، بلکه یک کانون فعال ورزشی با تیمهای قدرتمند در لیگهای برتر کشور در رشتههای مختلف محسوب میشود. این ظرفیت، اگر بهدرستی مدیریت و بهعنوان یک مؤلفه جذب گردشگر معرفی شود، میتواند اصفهان را از یک مقصد فصلی به یک مقصد تمام فصل تبدیل کند و موتور محرک جدیدی برای اقتصاد شهر باشد.
زخمهایی که بر پیکره شهر مینشیند
سنت ورزش در اصفهان ریشهدار است. از روزهایی که مردم در میدان نقش جهان شاهد رقابتهای قدیمیتر بودند تا امروز که ورزشگاهها و سالنهای مجهز مملو از شور هواداری میشوند، ورزش همواره بخشی از هویت اجتماعی شهروندان بوده است. تیمهای شاخص اصفهان در فوتبال، هندبال، بسکتبال، والیبال و سایر رشتهها، صرفاً تیمهای ورزشی نیستند؛ آنها نماد شهر، غرور محلات و قطبهای اتحاد اجتماعیاند.
این تیمها، به ویژه در فوتبال و والیبال که در سطح لیگ برتر فعالیت میکنند، شبکهای از تماشاگران، رسانهها و طرفداران در سراسر کشور ایجاد کردهاند. هر مسابقه خانگی، از دیدار تیمهای فوتبال بزرگ اصفهان گرفته تا رقابتهای حساس والیبال، جمعیتی چند هزار نفری را به استادیومها و سالنها میکشاند. این جمعیت، که بخشی از آنها مسافران بینشهری و حتی بینالمللی هستند، اولین و ملموسترین گروه گردشگران ورزشی را تشکیل میدهند.
مشکل اینجاست که این حجم از تحرک، هنوز در محاسبات کلان گردشگری شهر اصفهان بهدرستی وزندهی نشده است. سفر هوادار برای تماشای یک بازی فوتبال یا یک مسابقه والیبال، فراتر از هزینه بلیت و سفر است. این سفر شامل اقامت، خرید سوغات، صرف غذا در رستورانهای محلی و بازدید از اماکن دیدنی شهر در روزهای قبل یا بعد از مسابقه است. یک بازی در اصفهان، اگرچه شاید تنها چند ساعت طول بکشد، میتواند به اقامت دو تا سه روزه یک خانواده یا گروه هواداری منجر شود؛ و این همان سودی است که گردشگری ورزشی به ارمغان میآورد.
از سکوهای تماشا تا خیابانهای شهر: خلق زنجیره ارزش
گردشگری ورزشی صرفاً برگزاری مسابقات بزرگ نیست؛ بلکه سیستمی است که باید زیرساختهای آن برای جذب مخاطب از خارج از شهر فراهم شود. برای اصفهان، این زیرساخت هم در بخش سختافزاری (ورزشگاهها) و هم در بخش نرمافزاری (خدمات شهری و هتلداری) وجود دارد، اما نیاز به اتصال دارد.
زیرساخت سختافزاری: اصفهان از سالنهای ورزشی مناسب تا ورزشگاههای استاندارد برای رشتههای مختلف برخوردار است. تیمهای لیگ برتری خود به خود توریستهای کوچک و مستمر شهر هستند. کافی است برنامهریزی سفر مسابقات این تیمها به شکلی سازماندهی شود که شامل بستههای اقامتی و خدماتی ویژه برای هواداران مهمان باشد. تصور کنید یک بسته سفر ویژه هفته لیگ برتر والیبال برای تیمهای شهرستانی که شامل رزرو هتل در نزدیکی اماکن تاریخی، بلیت ویژه ورود به سالن و یک تور نیمروزه از سی و سه پل و میدان نقش جهان باشد.
زیرساخت نرمافزاری: اگر یک هوادار از مشهد یا تهران برای تماشای یک مسابقه به اصفهان میآید، انتظار دارد پس از بازی، تجربهای فراتر از ورزش داشته باشد. اینجاست که هتلها، رستورانها، کافهها و بازار صنایعدستی باید آماده ارائه خدمات متمایز باشند. آیا یک هتل میتواند در روز مسابقه، بستههای غذایی ویژه هواداران تیم مهمان یا میزبان را ارائه دهد؟ آیا میتوان با همکاری شهرداری، مسیرهای ویژهای برای دسترسی هواداران به ورزشگاهها با وسایل حمل و نقل عمومی طراحی کرد که در مسیر، جاذبههای تاریخی کوچکی نیز معرفی شود؟
فراتر از لیگ برتر: ظرفیت میزبانی رویدادهای بینالمللی
ظرفیت اصفهان تنها به حمایت از تیمهای موجود محدود نمیشود. این شهر با برخورداری از زیرساختهای فرودگاهی، هتلی سطح بالا و سالنهای سرپوشیده مدرن، پتانسیل میزبانی رویدادهای بینالمللی را دارد.
برای مثال، میزبانی یک تورنمنت دوستانه بینالمللی در رشتهای مانند بسکتبال یا والیبال، میتواند تبلیغاتی قویتر از صدها بیلبورد در سطح جهانی باشد. ورود تیمهای خارجی، همراه با کادر فنی و هوادارانشان، اصفهان را به صحنه معرفی میکند. این امر نهتنها ارزآوری مستقیم دارد، بلکه اعتبار شهر را بهعنوان یک مرکز ورزشی، نه فقط فرهنگی، تثبیت میکند.
علاوه بر این، میتوان بر جنبههایی مانند گردشگری ورزشی مبتنی بر سلامتی و ماجراجویی تمرکز کرد. اصفهان، با دسترسی آسان به مناطق کوهستانی اطراف (مانند فریدن یا ارتفاعات نزدیک)، میتواند میزبان تورهای دوچرخهسواری کوهستان (MTB)، ماراتنهای شهری در بافت تاریخی یا اردوهای تمرینی تیمهای ورزشی از مناطق گرمسیری کشور در فصول سرد باشد. این نوع گردشگری، که به آن «گردشگری فعال» نیز میگویند، معمولاً گردشگری باکیفیتتری است؛ زیرا شرکتکنندگان معمولاً توان مالی بیشتری دارند و مدت زمان بیشتری در منطقه میمانند تا از سایر خدمات نیز بهرهمند شوند.
چالشها و راهکارهای رسانهای
تبدیل این ظرفیت به درآمد پایدار نیازمند غلبه بر چند چالش اساسی است:
۱. عدم هماهنگی سیستمی: تیمهای ورزشی، شهرداری، سازمان میراث فرهنگی، صنعت هتلداری و اداره کل ورزش و جوانان باید یک میز مشترک داشته باشند. گردشگری ورزشی یک محصول چندوجهی است و بدون انسجام در ارائه خدمات، فقط شور و هیجان موقتی ایجاد خواهد شد.
۲. ضعف در بستهبندی محصول: هوادار خارجی یا مسافر داخلی باید دقیقاً بداند که بسته سفر ورزشی اصفهان شامل چه چیزهایی است. در حال حاضر، تیمها بازی میکنند و گردشگران معمولی به دیدن مساجد میروند؛ این دو مسیر هنوز به طور مؤثری در هم تنیده نشدهاند. باید بستههایی با عنوان سفر دو روزه هواداری و تاریخی اصفهان تعریف شود که ترکیبی از بازی، اقامت، بازدید از یک اثر تاریخی شاخص (مثلاً مسجد شیخ لطفالله) و یک وعده غذای سنتی باشد.
۳. بازاریابی هدفمند: بازاریابی باید مستقیماً به سراغ کانونهای هواداری تیمهای لیگ برتری در سایر استانها و کشورهای همسایه برود. استفاده از شبکههای اجتماعی تیمها برای تبلیغ همزمان بازی و جاذبههای شهر، ضروری است. «بیا برای تماشای بازی، اصفهان را هم ببین» باید شعار این کمپینها باشد.
آیندهای که با هر سوت آغاز میشود
اگر نگاهی به شهرهایی مانند بارسلونا، مونیخ یا حتی دوحه بیندازیم، میبینیم که تیمهای ورزشی چگونه به اصلیترین سفیران شهرشان تبدیل شدهاند. برای اصفهان، این فرآیند باید با شور و تعصب هواداران آغاز شود و با برنامهریزی دقیق مدیران شهری به نتیجه برسد.
این شهر ظرفیت دارد که در کنار میراث ماندگار عباسی، محلی برای رقابتهای ملی و بینالمللی باشد. هر بار که پیراهن تیم محبوب اصفهانی به تن یک هوادار در یک سالن مسابقه در اهواز یا تهران مینشیند، یک فرصت تبلیغاتی ایجاد شده است. اگر این هوادار به جای صرفاً بازگشت به شهر خود پس از مسابقه، یک شب دیگر در اصفهان بماند و چرخی در بازار صنایع دستی بزند، یعنی گردشگری ورزشی موفق عمل کرده است.
اصفهان شایسته است که نهتنها به خاطر معماریاش، بلکه به خاطر انرژی و پویایی ورزشش نیز جهانی شود. باید فرصتهای موجود در دل لیگهای برتر را جدی گرفت و با تزریق هوشمندی رسانهای و مدیریتی، این شور را به اقتصادی پایدار و نمادی نو در گردشگری کشور تبدیل کرد. وقت آن رسیده است که اصفهان، با تکیه بر ستونهای محکم ورزشیاش، جایگاه خود را بهعنوان پایتخت گردشگری ورزشی ایران تثبیت کند.
انتهای پیام/
نظر شما