موزه‌ها؛ روایتگران هویت و حافظان حافظه جمعی

۱۸ مه، روز جهانی موزه‌ها، فرصتی ارزشمند برای تأمل دوباره در نقش موزه‌ها در زندگی فرهنگی و اجتماعی جوامع است؛ نهادهایی که امروز دیگر صرفاً محل نگهداری اشیا و آثار تاریخی نیستند، بلکه به‌عنوان مراکزی پویا، الهام‌بخش و اثرگذار، سهمی مهم در بازنمایی هویت تاریخی و فرهنگی ملت‌ها بر عهده دارند. تقارن این مناسبت با هفته میراث‌فرهنگی نیز بر اهمیت توجه به داشته‌های تاریخی، فرهنگی و تمدنی کشور بیش از پیش می‌افزاید.

احمد دیناری مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی در یادداشتی نوشت: موزه‌ها را می‌توان آیینه تمام‌نمای تاریخ، فرهنگ و خاطره جمعی یک سرزمین دانست؛ گنجینه‌هایی که گذشته را به حال پیوند می‌زنند و بستری برای شناخت عمیق‌تر ریشه‌های هویتی فراهم می‌آورند. در جهان امروز، کارکرد موزه‌ها از نمایش و حفاظت صرف فراتر رفته و این نهادها به مراکز آموزشی، پژوهشی و فرهنگی تبدیل شده‌اند که می‌توانند با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، روایت‌هایی تازه، جذاب و اثرگذار از تاریخ و میراث‌فرهنگی ارائه کنند.

میراث‌فرهنگی، صرفاً محدود به آثار تاریخی و بناهای کهن نیست، بلکه آیین‌ها، سنت‌ها، آداب و شیوه‌های زیست فرهنگی نیز بخشی از این سرمایه ارزشمند ملی به‌شمار می‌روند؛ سرمایه‌ای که حفاظت و انتقال آن به نسل‌های آینده، نیازمند احساس مسئولیتی مشترک و همگانی است. بی‌تردید، صیانت از این میراث گران‌بها، علاوه بر حفظ هویت فرهنگی، می‌تواند نقش مهمی در تقویت انسجام اجتماعی، توسعه فرهنگی و رونق گردشگری ایفا کند.

در این میان، موزه‌ها نقشی محوری در معرفی این سرمایه‌های ماندگار دارند. هر موزه می‌تواند دریچه‌ای برای بازخوانی گذشته، تقویت حس تعلق اجتماعی و ایجاد گفت‌وگو میان نسل‌ها و فرهنگ‌ها باشد. به همین دلیل، توجه به توسعه زیرساخت‌های موزه‌ای، ارتقای سطح نگهداری و نمایش آثار، استفاده از شیوه‌های نوین روایتگری و همچنین افزایش مشارکت عمومی در حوزه میراث‌فرهنگی، ضرورتی انکارناپذیر است.

روز جهانی موزه‌ها و هفته میراث‌فرهنگی، بهانه‌ای مغتنم برای قدردانی از تلاش‌های ارزشمند کارکنان موزه‌ها، پژوهشگران، کارشناسان، مرمتگران و همه فعالان این حوزه است؛ افرادی که با تعهد و تخصص، پاسدار بخش مهمی از هویت تاریخی و فرهنگی این سرزمین هستند. بی‌شک، با هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، مشارکت بخش خصوصی و همراهی مردم فرهنگ‌دوست، می‌توان مسیر حفاظت، احیا و معرفی شایسته میراث‌فرهنگی را با قوت و اثربخشی بیشتری ادامه داد.

پاسداشت میراث‌فرهنگی، در حقیقت پاسداشت ریشه‌ها، هویت و حافظه تاریخی یک ملت است؛ مسئولیتی که امروز بیش از هر زمان دیگری باید آن را جدی گرفت.

انتهای پیام/

کد خبر 1405022701845
دبیر مریم قربانی‌نیا

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha